V CSK 400/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. Ż. wniosła o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr 11130 z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie wpisów dotyczących budynków mieszkalnych i gospodarczych jako odrębnego przedmiotu własności, argumentując, że budynki te są częścią składową gruntu stanowiącego jej własność. Sądy obu instancji oddaliły powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka nabyła budynki w 1987 r., a następnie sprzedała je w 1993 r. J. L., który nie spłacił ceny. W wyniku egzekucji, własność budynków nabył A. Z., który sprzedał je pozwanej A. F. Sąd Okręgowy uznał, że powódka sprzedała J. L. całą zabudowaną nieruchomość i nie jest legitymowana do wniesienia powództwa. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odniósł się do historycznego kształtowania się przepisów dotyczących odrębnej własności budynków od gruntu w gospodarstwach rolnych, wskazując na możliwość takiego wyodrębnienia w przeszłości. Podkreślił jednak, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 1996 r. o przysądzeniu własności budynków na rzecz A. Z., które wiąże strony postępowania. W związku z tym, powódka nie wykazała niezgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odrębnej własności budynków od gruntu w kontekście historycznym i znaczenia prawomocnych orzeczeń egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekazywaniem gospodarstw rolnych w określonych okresach i możliwością wyodrębnienia budynków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest uzgodnienie treści księgi wieczystej przez wykreślenie odrębnego wpisu własności budynków od własności gruntu, na którym są posadowione, jeśli pozwana nabyła własność budynków w drodze egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała niezgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności budynków w drodze egzekucji ma charakter wiążący i przesądza o prawie pozwanej do nieruchomości budynkowej, co czyni powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej bezzasadnym.
Jakie są skutki prawne umów sprzedaży budynków i gruntu w kontekście historycznego rozwoju przepisów dotyczących odrębnej własności budynków od gruntu w gospodarstwach rolnych?
Odpowiedź sądu
Choć przepisy historycznie dopuszczały odrębną własność budynków od gruntu, kluczowe jest późniejsze prawomocne rozstrzygnięcie o własności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizuje ewolucję przepisów, ale podkreśla, że w konkretnej sprawie decydujące jest prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności w drodze egzekucji, które skutecznie ukształtowało stan prawny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Ż. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. F. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 39814
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Dotyczy części składowych rzeczy, które nie mogą być odrębnym przedmiotem własności.
Dz. U. Nr 10, poz. 53 art. 6
Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym
Umożliwiała aktualnemu właścicielowi budynków zatrzymanych przez rolnika przed 1.01.1983 r. nieodpłatne uzyskanie własności działki gruntu.
k.p.c. art. 365
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń.
k.p.c. art. 366
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powagi rzeczy osądzonej.
u.k.w.h. art. 3 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy domniemania zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nabyła własność budynków w drodze prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności w trybie egzekucyjnym, co ma moc wiążącą. • Powódka sprzedała budynki wraz z działką, co potwierdziły sądy niższych instancji. • Wpis do księgi wieczystej dotyczący działki nr 128 nastąpił po sprzedaży budynków i nie wpływa na skuteczność nabycia własności budynków przez pozwaną.
Odrzucone argumenty
Budynki są częścią składową gruntu i nie mogą stanowić odrębnego przedmiotu własności (argument powódki oparty na art. 48 k.c.). • Umowa sprzedaży budynków z 1993 r. była nieważna lub nie obejmowała działki gruntu. • Naruszenie art. 6 ustawy z 24 lutego 1989 r. i art. 3 ust. 1 u.k.w.h.
Godne uwagi sformułowania
kształtowanie się „w ujęciu historycznym” statusu prawnego nieruchomości budynkowej zatrzymanej przez rolnika po przekazaniu gospodarstwa rolnego • nastąpiła w konsekwencji dwoistość sytuacji prawnej zatrzymanej przez rolnika nieruchomości budynkowej, uzależniona od daty przekazania gospodarstwa rolnego • Stanowisko sądowe stanowi swoistą nadinterpretację jednoznacznej czynności prawnej dokonanej w formie notarialnej • Pozwana nie wywodzi swojego prawa do nieruchomości budynkowej z czynności prawnej z dnia 6 sierpnia 1993 r., lecz z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 września 1996 r. o przysądzeniu własności.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Władysław Pawlak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odrębnej własności budynków od gruntu w kontekście historycznym i znaczenia prawomocnych orzeczeń egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekazywaniem gospodarstw rolnych w określonych okresach i możliwością wyodrębnienia budynków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej historii prawnej nieruchomości, gdzie odrębna własność budynków od gruntu była możliwa w przeszłości, a rozstrzygnięcie opiera się na analizie historycznych przepisów i mocy prawomocnych orzeczeń egzekucyjnych.
“Czy budynek może mieć innego właściciela niż grunt? Sąd Najwyższy wyjaśnia zawiłości prawne z czasów PRL.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.