V CSK 325/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki W. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w C. w sprawie o zapłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia. Spółka cywilna "B.", której wspólniczkami były W. K. i D. B., zawarła umowę ubezpieczenia mienia z Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń SA. W styczniu 2002 r. doszło do włamania i kradzieży, a następnie wandalizmu, co spowodowało szkody w mieniu. Ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie w kwocie 12 906 zł. Po tym zdarzeniu D. B. wystąpiła ze spółki, a jej "udziały" przejęła B. B. Sąd Apelacyjny uznał, że B. B. nie miała legitymacji procesowej, a powódce W. K. przysługuje podwyższenie odszkodowania o połowę wartości szkód w mieniu, które nie zostało wymienione w polisie, ale było objęte zamiarem ubezpieczenia. Sąd Apelacyjny odmówił jednak zasądzenia odszkodowania za zniszczone loże, sprzęt nagłaśniający, lustra, bufet, sanitariaty i konstrukcję oświetleniową, uznając, że szkody te nie zostały udowodnione lub zostały już pokryte. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną W. K., wyjaśniając, że spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawnym, a po jej rozwiązaniu wspólnik może dochodzić jedynie części wierzytelności odpowiadającej jego udziałowi. Sąd uznał, że żądanie powódki nie było czynnością zachowawczą, a w zakresie szkód w lożach, powódka nie wykazała ich wartości ani nie wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego. Wobec braku uzasadnionych podstaw, skarga kasacyjna została oddalona, a powódka obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja statusu prawnego spółki cywilnej, majątku wspólnego wspólników po jej rozwiązaniu, oraz zakresu legitymacji procesowej wspólników w dochodzeniu wierzytelności.
Dotyczy specyfiki spółki cywilnej i jej majątku; nie dotyczy spółek handlowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po rozwiązaniu spółki cywilnej jeden ze wspólników może dochodzić od dłużnika całości wierzytelności przysługującej spółce, czy tylko w części odpowiadającej jego udziałowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po rozwiązaniu spółki cywilnej, każdy z byłych wspólników może dochodzić od dłużnika majątku wspólnego wierzytelności na swoją rzecz i w części odpowiadającej jego udziałowi, o ile świadczenie jest podzielne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawnym, a jej majątek stanowi współwłasność łączną wspólników. Po rozwiązaniu spółki współwłasność łączna przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych, a każdy wspólnik może dochodzić swojej części wierzytelności. Żądanie całości wierzytelności przez jednego wspólnika nie jest czynnością zachowawczą.
Czy zakresem umowy ubezpieczenia mienia w lokalu dyskoteki objęte były również zniszczone loże, mimo że nie zostały wymienione w dokumentach ubezpieczenia?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny odmówił zasądzenia odszkodowania za zniszczone loże, uznając, że powódka nie wykazała ich wartości, a nadto nie wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego w tym zakresie, mimo że zarzut nierozpoznania wniosku w tym przedmiocie został podniesiony w apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że choć zakres ubezpieczenia mógł obejmować całe mienie, powódka nie wykazała konkretnych szkód w lożach, a opinia biegłego nie uwzględniała loży. Brak było również wniosków dowodowych w tym zakresie na dalszych etapach postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w Warszawie - - Oddział Okręgowy w K. | spółka | pozwana |
| B. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| D. B. | osoba_fizyczna | wspólniczka spółki cywilnej |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Dotyczy czynności zachowawczych, czyli zmierzających do zachowania wspólnego prawa do przedmiotu współwłasności. Nie obejmuje dochodzenia roszczeń z niewykonania umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 811
Kodeks cywilny
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 875
Kodeks cywilny
Po rozwiązaniu spółki cywilnej stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 875
Kodeks cywilny
k.c. art. 875
Kodeks cywilny
k.c. art. 863
Kodeks cywilny
Dotyczy majątku wspólnego wspólników.
k.c. art. 863
Kodeks cywilny
Zakaz rozporządzania udziałem we wspólnym majątku wspólników w czasie trwania spółki.
k.c. art. 871
Kodeks cywilny
Dotyczy rozliczenia w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki.
k.c. art. 874
Kodeks cywilny
Spółka ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika.
k.c. art. 875
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 808
Kodeks cywilny
k.c. art. 865
Kodeks cywilny
Reguluje uprawnienia i zobowiązania wspólników w okresie trwania spółki cywilnej.
k.c. art. 379
Kodeks cywilny
Dotyczy podzielności świadczenia.
k.c. art. 195
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 378
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po rozwiązaniu spółki cywilnej wspólnik może dochodzić jedynie części wierzytelności odpowiadającej jego udziałowi. • Żądanie całości wierzytelności przez jednego wspólnika nie jest czynnością zachowawczą. • Powódka nie wykazała wysokości szkód w zakresie loży.
Odrzucone argumenty
Powódka W. K. jest uprawniona do dochodzenia całości odszkodowania za szkodę wyrządzoną w majątku spółki cywilnej. • Zakres ubezpieczenia obejmował całe mienie w lokalu, w tym loże, mimo braku ich wymienia w dokumentach.
Godne uwagi sformułowania
spółka cywilna nie ma osobowości prawnej • istota spółki cywilnej wyczerpuje się w wielostronnym stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników • majątek wspólny wspólników ma charakter współwłasności łącznej • zbycie udziału przez D. B. na rzecz B. B. było nieważne • dochodzenie roszczenia o zapłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia nie zmierza do zachowania wspólnego prawa
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Henryk Pietrzkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja statusu prawnego spółki cywilnej, majątku wspólnego wspólników po jej rozwiązaniu, oraz zakresu legitymacji procesowej wspólników w dochodzeniu wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółki cywilnej i jej majątku; nie dotyczy spółek handlowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia złożone kwestie dotyczące spółek cywilnych, które wciąż są popularną formą działalności gospodarczej, a także zasady odpowiedzialności ubezpieczycieli. Jest to istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Spółka cywilna się rozpada? Jak odzyskać pieniądze od ubezpieczyciela po jej rozwiązaniu.”
Dane finansowe
WPS: 37 661,36 PLN
odszkodowanie: 37 661,36 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.