V CSK 248/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi pauliańskiej, w której Przedsiębiorstwo Produkcji Betonu "B" Spółka z o.o. w C. domagało się uznania umowy o podział majątku wspólnego zawartej przez dłużnika S. J. z jego małżonką Z. J. za bezskuteczną w celu zaspokojenia swojej wierzytelności. Po uzyskaniu wyroku zasądzającego od S. J. kwotę 78 524,18 zł, spółka wytoczyła powództwo przeciwko Z. J. o uznanie umowy o podział majątku za bezskuteczną. Sądy obu instancji uwzględniły powództwo. W trakcie postępowania spółka "B" zbyła swoje przedsiębiorstwo, w tym wierzytelność, na rzecz innej spółki. Pozwana Z. J. wniosła skargę o wznowienie postępowania, a następnie skargę kasacyjną, kwestionując możliwość obrotu uprawnieniem do żądania uznania czynności za bezskuteczną oraz stosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, wyjaśnił, że skarga pauliańska chroni wierzytelność, a jej zbycie w trakcie procesu nie pozbawia zbywcy legitymacji procesowej na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c., który stanowi, że zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy. Sąd podkreślił, że proces toczy się tak, jakby zbywca nadal był stroną uprawnioną, a skutki wyroku obejmują również nabywcę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście skargi pauliańskiej oraz zasady kontynuacji procesu mimo zbycia przedmiotu sporu.
Dotyczy sytuacji, gdy przedmiotem sporu jest wierzytelność, a jej zbycie następuje po doręczeniu pozwu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zbycie wierzytelności przez powoda w trakcie procesu o uznanie czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną pozbawia go legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbycie wierzytelności nie pozbawia powoda legitymacji procesowej na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Artykuł 192 pkt 3 k.p.c. stanowi, że zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy. Dotyczy to również zbycia wierzytelności w sprawie o skargę pauliańską, co oznacza, że zbywca zachowuje legitymację procesową.
Czy uprawnienie wierzyciela do żądania uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną może być przedmiotem obrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uprawnienie to jest akcesoryjne wobec wierzytelności i nie może być rozdzielone od niej jako odrębne prawo podmiotowe.
Uzasadnienie
Skarga pauliańska chroni wierzytelność, a nie osobę wierzyciela. Zbycie wierzytelności oznacza przejście prawa do jej zaspokojenia, a nie odrębnego uprawnienia do żądania uznania czynności za bezskuteczną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Produkcji Betonu "B" Spółka z o.o. w C. | spółka | powód |
| Z. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. J. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje ochronę wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika poprzez uznanie czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną.
k.p.c. art. 192 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa objętych sporem nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Określa skutek uznania czynności za bezskuteczną – możliwość zaspokojenia z przedmiotów majątkowych.
k.p.c. art. 3983 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
k.p. art. 231
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie wierzytelności w trakcie procesu o skargę pauliańską nie pozbawia zbywcy legitymacji procesowej na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Uprawnienie do żądania uznania czynności prawnej za bezskuteczną może być przedmiotem obrotu. • Zbycie wierzytelności powoduje utratę legitymacji procesowej przez zbywcę.
Godne uwagi sformułowania
Skarga pauliańska [...] ma na celu ochronę sytuacji majątkowej wynikającej z faktu, że dana osoba jest wierzycielem. Przedmiotem ochrony [...] jest zatem nie osoba wierzyciela, lecz wierzytelność, a ściśle wynikające z niej uprawnienie wierzyciela do przymusowej realizacji tego prawa. • Z chwilą doręczenia pozwu zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy. • W zasadzie proces cywilny, mimo zbycia rzeczy lub prawa, objętych sporem, ma toczyć się w dalszym ciągu między tymi samymi stronami, z których udziałem się rozpoczął, następstwo procesowe bowiem dochodzi do skutku dopiero za zgodą strony przeciwnej. • W sytuacji stron procesu dochodzi do swoistego rozdźwięku między sferą materialnoprawną a sferą postępowania, lecz pozostaje to bez wpływu na pozycję przeciwnika procesowego podmiotu dokonującego zbycia.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Zbigniew Strus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście skargi pauliańskiej oraz zasady kontynuacji procesu mimo zbycia przedmiotu sporu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przedmiotem sporu jest wierzytelność, a jej zbycie następuje po doręczeniu pozwu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię procesową dotyczącą skargi pauliańskiej i jej relacji do zbycia wierzytelności w trakcie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy zbycie długu w trakcie procesu o jego odzyskanie przekreśla szanse wierzyciela? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 78 524,18 PLN
wierzytelność: 78 524,18 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.