V CSK 107/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Gminy W. od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które nadało klauzulę wykonalności wyrokowi sądu polubownego z dnia 26 marca 2015 r. na rzecz Banku jako następcy prawnego wierzyciela S. B. Sąd Apelacyjny uznał, że wniosek dotyczył nadania klauzuli wykonalności wskutek przejścia uprawnień (art. 788 k.p.c.), a nie ponownego stwierdzenia wykonalności, które miało już miejsce. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny nie poczynił dostatecznych ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy procedura stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego już się zakończyła. Wskazano, że stwierdzenie wykonalności może nastąpić tylko raz, a jeśli już miało miejsce, to nie można badać tej kwestii ponownie. Jeśli jednak nie nastąpiło, Sąd Apelacyjny będzie musiał zbadać przesłanki odmowy stwierdzenia wykonalności zgodnie z Konwencją nowojorską. Sąd Najwyższy podkreślił również komplikacje wynikające z wielokrotnego zbycia tej samej wierzytelności i możliwość nadużyć w postępowaniu klauzulowym i egzekucyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o nadanie klauzuli wykonalności wyrokom sądu polubownego, zasady jednokrotnego stwierdzania wykonalności, komplikacje związane z wielokrotnym zbyciem wierzytelności i nadaniem klauzuli wykonalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokami sądu polubownego i następcami prawnymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna od postanowienia sądu apelacyjnego w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi sądu polubownego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeśli sąd apelacyjny rozpoznał sprawę jako sprawę o stwierdzenie wykonalności zagranicznego wyroku sądu polubownego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli sąd apelacyjny orzeka w przedmiocie stwierdzenia wykonalności zagranicznego wyroku sądu polubownego, przysługuje od tego orzeczenia skarga kasacyjna. Jeśli natomiast orzeka jedynie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wskutek przejścia uprawnień (art. 788 k.p.c.), jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji, co prowadziłoby do nieważności postępowania i braku drogi odwoławczej.
Czy sąd może wielokrotnie stwierdzać wykonalność tego samego wyroku sądu polubownego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego może nastąpić tylko raz.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma podstaw prawnych do powtarzania procedury wprowadzenia wyroku sądu polubownego do krajowego porządku prawnego. Po stwierdzeniu wykonalności wyrok taki ma moc prawną równą wyrokowi sądu państwowego i staje się tytułem wykonawczym.
Jakie są konsekwencje prawne wielokrotnego zbycia tej samej wierzytelności stwierdzonej wyrokiem sądu polubownego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wielokrotne zbycie tej samej wierzytelności może prowadzić do komplikacji w postępowaniu klauzulowym i egzekucyjnym, w tym do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostaje kilka tytułów wykonawczych opartych na tym samym wyroku sądu polubownego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości uchylenia klauzuli wykonalności wydanej na korzyść pierwotnego wierzyciela i nadania jej na rzecz następcy w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy już został wydany. Zapobieganie takim sytuacjom wymaga od następcy prawnego przedłożenia oryginału tytułu wykonawczego uzyskanego od zbywcy lub wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego.
Czy sąd apelacyjny poczynił dostateczne ustalenia faktyczne w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi sądu polubownego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego były niewystarczające, co uzasadnia zarzuty skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie poczynił dostatecznych ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy doszło już do stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego, co było kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank [...] w T. | instytucja | wnioskodawca |
| Gmina W. | instytucja | uczestniczka |
| S. B. | inne | wierzyciel pierwotny |
| R. Ł. | inne | nabywca wierzytelności |
| I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. | spółka | nabywca wierzytelności |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 788
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela.
k.p.c. art. 1212
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1213
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań formalnych wniosku o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego.
k.p.c. art. 1214
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego i nadania klauzuli wykonalności.
k.p.c. art. 1215
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłanek odmowy stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego.
Konwencja nowojorska art. V ust. 1 lit. b
Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych wyroków arbitrażowych
Dotyczy przesłanek odmowy uznania i wykonania wyroku arbitrażowego (porządek prawny).
Konwencja nowojorska art. V ust. 2 lit. b
Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych wyroków arbitrażowych
Dotyczy przesłanek odmowy uznania i wykonania wyroku arbitrażowego (porządek prawny).
Konstytucja art. 176 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy zasady dwuinstancyjności postępowania.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 777 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa tytuły egzekucyjne.
k.p.c. art. 793
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wydawania dalszych tytułów wykonawczych.
k.p.c. art. 794
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ponownego wydania utraconego tytułu wykonawczego.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Konstytucja art. 91 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy pierwszeństwa prawa międzynarodowego nad ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego dotyczące stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego. • Sąd Apelacyjny nie zbadał wszystkich przesłanek odmowy stwierdzenia wykonalności zgodnie z Konwencją nowojorską. • Potencjalna sprzeczność orzeczenia z porządkiem prawnym RP (klauzula porządku publicznego).
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności wskutek przejścia uprawnień (argument wnioskodawcy).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny miał na względzie, że w sytuacji gdy doszło na podstawie art. 1212 i nast. k.p.c. do stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego nie można ponownie badać przesłanek dotyczących stwierdzenia wykonalności tego wyroku. • Kognicja sądu orzekającego w takiej sprawie jest rozszerzona o badanie przesłanek z art. 1214 § 3 i 1215 § 2 k.p.c. oraz następstwa prawnego (art. 788 k.p.c.). • Sąd drugiej instancji nie może nadać klauzuli wykonalności wskutek przejścia uprawnień (art. 788 k.p.c.), nawet jak dysponuje aktami sprawy, a jest zobligowany przekazać taki wniosek sądowi właściwemu do jego rozpoznania według zasad ogólnych. • Wyrok sądu polubownego nie jest tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 3 maja 2012 r.). • Orzeczenie arbitrażowe, którego wykonalność została stwierdzona cechuje moc wiążąca przysługująca prawomocnym orzeczeniom sądowym (art. 365 k.p.c.) oraz powaga rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.). • Źródłem problemu, który zdaniem skarżącej powinien stanowić podstawę odmowy stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego nie jest wyrok tego sądu i skutki jego wykonania lecz dokonanie cesji wierzytelności zasądzonej tym wyrokiem przez pierwotnego wierzyciela na rzecz trzech podmiotów...
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Józef Frąckowiak
członek
Monika Koba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o nadanie klauzuli wykonalności wyrokom sądu polubownego, zasady jednokrotnego stwierdzania wykonalności, komplikacje związane z wielokrotnym zbyciem wierzytelności i nadaniem klauzuli wykonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokami sądu polubownego i następcami prawnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z wykonalnością wyroków sądu polubownego i następcami prawnymi, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Wielokrotny przelew tej samej wierzytelności: Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak uniknąć chaosu w egzekucji wyroków.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.