V Ca 34/26Oddalenie apelacji zasiedzenie służebności przesyłu 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał apelację spółki energetycznej (...) S.A. od postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które ustanowiło służebność przesyłu na nieruchomości wnioskodawców R. B. i D. B. oraz zasądziło wynagrodzenie. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne ustalenie braku tytułu prawnego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 305⁴ k.c. w zw. z art. 292 k.c. w zw. z art. 172 § 2 k.c.) poprzez niezastosowanie przepisów o zasiedzeniu. Spółka podnosiła, że służebność przesyłu uległa zasiedzeniu, gdyż urządzenia elektroenergetyczne istniały na nieruchomości od lat 80. XX wieku. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i uznał, że zarzut zasiedzenia nie został skutecznie podniesiony ani sprecyzowany. Co więcej, sąd odwoławczy szczegółowo omówił rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów wprowadzających tę instytucję (art. 305¹-305⁴ k.c. od 3 sierpnia 2008 r.). Sąd Okręgowy opowiedział się za nowszym kierunkiem wykładni, zgodnie z którym zasiedzenie służebności przesyłu przed 2008 r. nie było dopuszczalne, a okres posiadania nie podlega doliczeniu. Podkreślono, że taka interpretacja jest zgodna z Konstytucją RP (ochrona własności) oraz z prawem Unii Europejskiej (zakaz niedozwolonej pomocy publicznej). W konsekwencji, apelacja spółki została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska odrzucającego możliwość zasiedzenia służebności przesyłu przed 2008 r. oraz analiza zgodności z Konstytucją RP i prawem UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiedzeniem służebności przesyłu przed wprowadzeniem odpowiednich przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut zasiedzenia służebności przesyłu może być skutecznie podniesiony i uwzględniony w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut zasiedzenia nie został skutecznie podniesiony i sprecyzowany, a ponadto, zgodnie z dominującym orzecznictwem, zasiedzenie służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów wprowadzających tę instytucję (przed 3.08.2008 r.) nie jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut zasiedzenia nie został należycie sprecyzowany przez uczestnika ani w pierwszej instancji, ani w apelacji. Dodatkowo, sąd odwołał się do nowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego, które odrzuca możliwość zasiedzenia służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r., argumentując to brakiem podstawy prawnej, naruszeniem zasady numerus clausus praw rzeczowych oraz niezgodnością z Konstytucją RP i prawem UE.
Czy dopuszczalne jest nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów art. 305¹-305⁴ k.c. (przed 3.08.2008 r.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z dominującym i nowszym orzecznictwem Sądu Najwyższego, termin zasiedzenia prawa odpowiadającego treściowo służebności przesyłu nie mógł biec przed 3 sierpnia 2008 r., a dotychczasowy okres posiadania nie podlega doliczeniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko, że przed 2008 r. nie istniała podstawa prawna do zasiedzenia służebności przesyłu, a próba stosowania analogii do służebności gruntowej jest niedopuszczalna i narusza konstytucyjne standardy ochrony własności. Wprowadzenie służebności przesyłu w 2008 r. nie miało charakteru wstecznego, a akceptacja zasiedzenia 'wstecz' stanowiłaby naruszenie zasady zaufania do państwa i prawa oraz mogłaby być uznana za niedozwoloną pomoc publiczną.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| D. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) S.A. w J. | spółka | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Instytucja służebności przesyłu wprowadzona od 3.08.2008 r.
Pomocnicze
k.c. art. 305² § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy żądania wynagrodzenia przez właściciela nieruchomości w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Wspomniany w zarzutach apelacji dotyczących zasiedzenia.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Wspomniany w zarzutach apelacji dotyczących zasiedzenia.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia w złej wierze, wspomniany w zarzutach apelacji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów, zarzucany w apelacji.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powoływania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasądzenia kosztów w sprawach z sprzecznymi interesami.
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń przesyłowych.
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy służebności gruntowej, stosowany przez analogię w starszym orzecznictwie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut zasiedzenia nie został skutecznie podniesiony i sprecyzowany. • Zasiedzenie służebności przesyłu przed 3.08.2008 r. nie jest dopuszczalne w świetle aktualnego orzecznictwa. • Nabycie służebności przesyłu 'wstecz' narusza konstytucyjne standardy ochrony własności i zasadę zaufania do państwa. • Możliwe naruszenie prawa UE w postaci niedozwolonej pomocy publicznej.
Odrzucone argumenty
Zarzut zasiedzenia służebności przesyłu na podstawie art. 172 § 2 k.c. w zw. z art. 292 k.c. i art. 305⁴ k.c. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne niezastosowanie przepisów o zasiedzeniu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w całej rozciągłości podziela to zapatrywanie. • nie sposób podzielić zarzutów naruszenia przepisów postępowania (...) oraz prawa materialnego (...) przez Sąd I instancji. • nie można uznać, że uczestnik jako podmiot profesjonalnie zajmujący się energetyką nie dysponował rzeczoną mapą wcześniej. • nie jest dopuszczalne, aby sądownictwo, w drodze prawotwórczej i rozszerzającej wykładni przepisów o służebności gruntowej, kreowało nowe, nienazwane prawo rzeczowe ułatwiające przedsiębiorcom przesyłowym legalizację ich infrastruktury kosztem właścicieli nieruchomości • Prawo nie może być pułapką, a obywatele nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji faktu, iż kilkadziesiąt lat później orzecznictwo wykreuje na ich niekorzyść konstrukcję służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu. • przerzucanie kosztów budowy sieci energetycznych i gazowych z okresu powojennej Polski na barki poszczególnych właścicieli gruntów (poprzez zasiedzenie służebności będące w istocie darmowym wywłaszczeniem) to klasyczny przykład „indywidualnego i nadmiernego ciężaru".
Skład orzekający
Konrad Wasik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska odrzucającego możliwość zasiedzenia służebności przesyłu przed 2008 r. oraz analiza zgodności z Konstytucją RP i prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiedzeniem służebności przesyłu przed wprowadzeniem odpowiednich przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie porusza fundamentalne kwestie ochrony własności, zasady zaufania do państwa i prawa, a także analizuje rozbieżności w orzecznictwie SN oraz zgodność z prawem UE. Jest to sprawa o dużym znaczeniu praktycznym i teoretycznym dla rynku nieruchomości i infrastruktury przesyłowej.
“Sąd Okręgowy: Zasiedzenie służebności przesyłu 'wstecz' jest niezgodne z Konstytucją i prawem UE!”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.