V CA 163/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu wobec J.W. Sąd Rejonowy, opierając się na opinii psychiatryczno-psychologicznej stwierdzającej uzależnienie od alkoholu oraz na fakcie powodowania przez uczestnika rozkładu życia rodzinnego, zobowiązał go do podjęcia leczenia w systemie otwartym i ustanowił nadzór kuratora. Uczestnik J.W. wniósł apelację, kwestionując ustalenia sądu pierwszej instancji co do nadużywania alkoholu i wskazując na swoje problemy zdrowotne oraz skierowanie na leczenie sanatoryjne. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, rozpoznając apelację, podkreślił, że przymusowe leczenie odwykowe jest wyjątkiem od zasady dobrowolności i wymaga spełnienia zarówno przesłanki medycznej (uzależnienie od alkoholu), jak i co najmniej jednej z przesłanek społecznych określonych w art. 24 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Sąd Okręgowy stwierdził, że przesłanka medyczna została wykazana, jednakże postępowanie dowodowe nie potwierdziło istnienia żadnej z przesłanek społecznych, takich jak rozkład życia rodzinnego, demoralizacja małoletnich, uchylanie się od pracy czy systematyczne zakłócanie spokoju publicznego. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie o rozkład życia rodzinnego jedynie na opinii biegłych o uzależnieniu i ignorowaniu problemu, co zdaniem Sądu Okręgowego nie było wystarczające do przypisania takiego zachowania. Wobec braku spełnienia wszystkich wymaganych prawem przesłanek, Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc, zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymogów prawnych do orzekania przymusowego leczenia odwykowego, w szczególności konieczność wykazania przesłanek społecznych obok przesłanki medycznej.
Dotyczy specyficznej procedury przymusowego leczenia odwykowego na gruncie ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spełnione zostały przesłanki do zobowiązania osoby uzależnionej od alkoholu do przymusowego leczenia odwykowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mimo spełnienia przesłanki medycznej (uzależnienie od alkoholu), brak było dowodów na istnienie przesłanek społecznych wymaganych przez ustawę.
Uzasadnienie
Przymusowe leczenie odwykowe wymaga spełnienia zarówno przesłanki medycznej (uzależnienie), jak i co najmniej jednej z przesłanek społecznych (rozkład życia rodzinnego, demoralizacja małoletnich, uchylanie się od pracy, zakłócanie porządku publicznego). W tej sprawie nie wykazano istnienia przesłanek społecznych.
Czy samo uzależnienie od alkoholu, bez negatywnych skutków społecznych, jest wystarczającą podstawą do orzeczenia przymusowego leczenia odwykowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo uzależnienie nie jest wystarczające; konieczne jest również wykazanie negatywnych skutków zachowania osoby uzależnionej w sferze życia rodzinnego lub społecznego.
Uzasadnienie
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości wymaga, aby osoba uzależniona od alkoholu powodowała rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylała się od pracy lub systematycznie zakłócała spokój/porządek publiczny, aby można było orzec przymusowe leczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. R. P. A. | instytucja | wnioskodawca |
| J. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
u.w.t.p.a. art. 24
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Określa przesłanki społeczne (rozkład życia rodzinnego, demoralizacja małoletnich, uchylanie się od pracy, zakłócanie spokoju publicznego) wymagane do skierowania na przymusowe leczenie.
u.w.t.p.a. art. 26 § 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Stanowi, że osoby spełniające przesłanki z art. 24 i uzależnione od alkoholu mogą być zobowiązane do poddania się leczeniu.
Pomocnicze
u.w.t.p.a. art. 21 § 2
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Podkreśla, że przymusowe leczenie jest wyjątkiem od zasady dobrowolności.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach oświadczenie woli do innych spraw.
Konstytucja RP art. 65 § 1-2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje wolność pracy i zakazuje przymusu pracy.
u.r.s. art. 4 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Definicja całkowitej niezdolności do pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przesłanek społecznych (rozkład życia rodzinnego, demoralizacja, uchylanie się od pracy, zakłócanie porządku publicznego) mimo uzależnienia od alkoholu. • Przymusowe leczenie odwykowe wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanki medycznej i co najmniej jednej przesłanki społecznej. • Samo uzależnienie od alkoholu nie jest wystarczającą podstawą do przymusowego leczenia.
Odrzucone argumenty
Uczestnik J.W. powoduje rozkład życia rodzinnego (argument Sądu Rejonowego, który nie został potwierdzony przez Sąd Okręgowy).
Godne uwagi sformułowania
przymusowe leczenie odwykowe jest wyjątkiem od zasady dobrowolności • nie ma podstaw prawnych do umieszczania osoby nadużywającej alkoholu w zakładzie lecznictwa odwykowego wyłącznie z uwagi na jej interes, jeżeli swoim zachowaniem nie powoduje rozkładu życia rodzinnego, demoralizacji małoletnich, uchylania się od pracy, czy systematycznego zakłócania spokoju i porządku publicznego • Postępowanie dowodowe na okoliczność spełnienia przesłanek z art. 24 powinno być przeprowadzone bardzo wnikliwe. Orzekanie bowiem o przymusowym leczeniu stanowi ingerencję w prawa i wolności osoby, której postępowanie wszczęte na podstawie przepisów w.w ustawy dotyczy
Skład orzekający
Adam Simoni
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Mazur
sędzia
Wojciech Misiuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów prawnych do orzekania przymusowego leczenia odwykowego, w szczególności konieczność wykazania przesłanek społecznych obok przesłanki medycznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przymusowego leczenia odwykowego na gruncie ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie przesłanek prawnych, nawet w sprawach dotyczących zdrowia i interwencji państwa w życie obywatela. Podkreśla równowagę między ochroną społeczną a prawami jednostki.
“Czy samo uzależnienie od alkoholu wystarczy, by zmusić kogoś do leczenia? Sąd Okręgowy odpowiada: niekoniecznie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.