V C 1477/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka R. M. pozwała swoją matkę, K. C., o zapłatę kwoty 2.000,35 zł tytułem zwrotu kosztów utrzymania nieruchomości, w której strony wspólnie zamieszkiwały. Powódka nabyła udział w nieruchomości od rodziców w drodze darowizny, ustanawiając na ich rzecz prawo dożywotniego i bezpłatnego użytkowania. Pozwana twierdziła, że prawo to zwalnia ją z partycypowania w kosztach eksploatacji. Sąd Rejonowy w Poznaniu uznał powództwo za zasadne, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 252, 258, 260 § 1 kc), które nakładają na użytkownika obowiązek ponoszenia ciężarów związanych z prawidłową gospodarką rzeczą, w tym opłat za media. Sąd podkreślił, że pojęcie "bezpłatnego użytkowania" nie oznacza zwolnienia z kosztów utrzymania, a jedynie brak dodatkowej opłaty za samo prawo użytkowania. Sąd ustalił, że pozwana do pewnego momentu partycypowała w kosztach, a następnie zaprzestała. Mimo zarzutów pozwanej dotyczących sprzeczności żądania z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc), sąd uznał je za nieuzasadnione, wskazując, że sama pozwana wcześniej uznawała zasadność tych opłat i nie może powoływać się na zasady współżycia społecznego, gdy sama naruszała je swoim zachowaniem. Sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu, ale ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną pozwanej, rozłożył płatność na 61 miesięcznych rat, zastrzegając, że w przypadku niezapłacenia którejkolwiek raty, cała pozostała należność staje się natychmiast wymagalna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prawa użytkowania nieruchomości (art. 252, 258 kc) i obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania przez użytkownika. Uzasadnienie rozłożenia świadczenia na raty na podstawie art. 320 kpc w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej.
Konkretny stan faktyczny, w tym relacje rodzinne i specyfika darowizny z ustanowieniem użytkowania. Ocena zasadności powołania się na art. 5 kc jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo dożywotniego i bezpłatnego użytkowania nieruchomości zwalnia użytkownika z obowiązku partycypowania w kosztach jej utrzymania (opłat za media, ogrzewanie itp.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo dożywotniego i bezpłatnego użytkowania nie zwalnia użytkownika z obowiązku ponoszenia ciężarów związanych z prawidłową gospodarką rzeczą, w tym kosztów eksploatacji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 252 i 258 kc, wskazując, że użytkownik jest zobowiązany ponosić ciężary, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki powinny być pokrywane z pożytków rzeczy. Koszty mediów i ogrzewania należą do tych ciężarów. Pojęcie "bezpłatnego użytkowania" oznacza brak opłaty za samo prawo, a nie zwolnienie z kosztów utrzymania.
Czy żądanie zwrotu kosztów utrzymania nieruchomości przez właściciela od użytkownika (właściciela udziału z prawem dożywotniego użytkowania) może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy użytkownik sam wcześniej uznawał zasadność tych opłat i nie wykazuje, że sam nie nadużywa prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana, która wcześniej partycypowała w kosztach, a następnie zaprzestała, sama narusza zasady współżycia społecznego. Zgodnie z zasadą "czystych rąk", osoba powołująca się na zasady współżycia społecznego nie może sama naruszać tych zasad. Ponadto, pozwana nie wykazała, aby jej sytuacja materialna uniemożliwiała partycypowanie w kosztach w sposób uzasadniony.
Czy w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej pozwanej, zasądzone świadczenie pieniężne powinno zostać rozłożone na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Uzasadnienie
Sąd, stosując art. 320 kpc, rozłożył zasądzone świadczenie na 61 miesięcznych rat, biorąc pod uwagę niski dochód pozwanej z emerytury, jej stan zdrowia, konieczność ponoszenia kosztów leków i podstawowego utrzymania. Ustalono raty w kwocie 50 zł, z zastrzeżeniem natychmiastowej wymagalności całości zadłużenia w przypadku niezapłacenia którejkolwiek raty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. C. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
Rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie).
k.c. art. 258
Kodeks cywilny
W stosunkach wzajemnych między użytkownikiem a właścicielem użytkownik ponosi ciężary, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki powinny być pokrywane z pożytków rzeczy.
k.c. art. 260 § 1
Kodeks cywilny
Użytkownik obowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
O lichwie i odsetkach ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
O kosztach procesu.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
O rozłożeniu zasądzonego świadczenia na raty.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
O zasadach współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo dożywotniego i bezpłatnego użytkowania nie zwalnia z obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania nieruchomości. • Użytkownik ponosi ciężary związane z prawidłową gospodarką rzeczą, w tym koszty mediów i ogrzewania. • Pozwana wcześniej uznawała zasadność tych opłat. • Pozwana nie może powoływać się na zasady współżycia społecznego, gdyż sama naruszała je swoim zachowaniem. • Powódka wykazała wysokość żądania i koszty utrzymania nieruchomości. • Sytuacja materialna i zdrowotna pozwanej uzasadnia rozłożenie świadczenia na raty.
Odrzucone argumenty
Prawo dożywotniego i bezpłatnego użytkowania zwalnia z obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania. • Żądanie zapłaty jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc). • Powódka nie wykazała wysokości dochodzonych roszczeń. • Pozwana nie ma możliwości płatniczych do jednorazowej spłaty.
Godne uwagi sformułowania
bezpłatność w kontekście bezpłatnego użytkowania darowanego pozwanej udziału (½) nie oznacza, że powódka ma ponosić koszty utrzymania pozwanej, ale że za ustanowione użytkowanie (ograniczone prawo rzeczowe ) pozwana nie będzie powódce osobno płacić. • na zasady współżycia społecznego może w zasadzie powoływać się tylko ten, kto sam swego prawa nie nadużywa. • w razie niezapłacenia w terminie którejkolwiek z rat cała pozostała należność do zapłaty staje się natychmiast wymagalna.
Skład orzekający
Kamil Antkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa użytkowania nieruchomości (art. 252, 258 kc) i obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania przez użytkownika. Uzasadnienie rozłożenia świadczenia na raty na podstawie art. 320 kpc w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny, w tym relacje rodzinne i specyfika darowizny z ustanowieniem użytkowania. Ocena zasadności powołania się na art. 5 kc jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt rodzinny i interpretację przepisów dotyczących praw i obowiązków związanych z nieruchomością, a także praktyczne zastosowanie możliwości rozłożenia długu na raty.
“Córka żądała od matki zwrotu kosztów utrzymania domu. Sąd zasądził, ale rozłożył spłatę na 61 rat.”
Dane finansowe
WPS: 2000,35 PLN
zwrot kosztów eksploatacji: 2000,35 PLN
zwrot kosztów procesu: 1018 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.