V ACa 487/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, opartego na wyroku zasądzającym od powodów dług spadkowy po ojcu, z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku. Powodowie argumentowali, że sporządzony spis inwentarza nie spełnia wymogów, a także, że dokonano działu spadku i zbyto wierzytelność, co zmienia charakter ich odpowiedzialności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, wskazując, że ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości spadku nie jest podstawą do wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 § 1 pkt 2 kpc), a kwestie te powinny być rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że zastrzeżenie z art. 319 kpc umożliwia powodom powołanie się na ograniczenie odpowiedzialności w toku egzekucji, ale nie stanowi samodzielnej podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu. Sąd odwoławczy uznał również, że postępowanie w sprawie spisu inwentarza oraz postępowanie kasacyjne nie stanowiły podstaw do zawieszenia postępowania, a wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji były spóźnione lub dotyczyły okoliczności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia. W konsekwencji apelacja powodów została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości spadku, wynikające z art. 319 kpc, nie jest samodzielną podstawą do wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego, a kwestie te należy rozstrzygać w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w tytule wykonawczym zawarto zastrzeżenie z art. 319 kpc.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości stanu czynnego spadku, wynikające z zastrzeżenia w tytule wykonawczym (art. 319 kpc), może stanowić podstawę do wytoczenia powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (art. 840 § 1 pkt 2 kpc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości stanu czynnego spadku, wynikające z zastrzeżenia w tytule wykonawczym na podstawie art. 319 kpc, nie stanowi samodzielnej podstawy do wytoczenia powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc. Kwestie te powinny być rozpatrywane w toku postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastrzeżenie z art. 319 kpc ma na celu umożliwienie dłużnikowi powołania się na ograniczenie odpowiedzialności w toku postępowania egzekucyjnego, a nie stanowi podstawy do wytoczenia odrębnego powództwa przeciwegzekucyjnego. Wygaśnięcie zobowiązania lub niemożność jego egzekwowania są odrębnymi przesłankami od ograniczenia odpowiedzialności.
Czy sporządzenie spisu inwentarza przez komornika sądowego stanowi inne toczące się postępowanie cywilne, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie sporządzenia spisu inwentarza przez komornika sądowego nie stanowi innego toczącego się postępowania cywilnego, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, zwłaszcza gdy wykonanie wyroku zostało wstrzymane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne, w tym czynności komornika dotyczące spisu inwentarza, nie jest odrębnym postępowaniem cywilnym w rozumieniu art. 177 § 1 pkt 1 kpc, a jego wynik nie jest prejudycjalny dla rozstrzygnięcia sprawy o pozbawienie wykonalności, szczególnie gdy wykonanie wyroku zostało wstrzymane.
Czy dział spadku, który zmienia charakter odpowiedzialności spadkobierców z solidarnej na odpowiedzialność pro rata parte, może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt dokonania działu spadku, który zmienia charakter odpowiedzialności spadkobierców, nie stanowi podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, jeśli nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania lub jego niemożności egzekwowania w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 kpc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dział spadku nie zmienia pozycji wierzyciela, a powodowie powinni wykazać w postępowaniu egzekucyjnym, w jakim zakresie ponoszą odpowiedzialność, powołując się na istniejące ograniczenia. Ugoda dotycząca działu spadku, która nie obejmuje wszystkich składników masy spadkowej, nie może stanowić skutecznej podstawy do pozbawienia wykonalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| ... | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Zastrzeżenie o ograniczeniu odpowiedzialności spadkobiercy do wartości stanu czynnego spadku, zawarte w tytule wykonawczym, umożliwia dłużnikowi powołanie się na to ograniczenie w toku postępowania egzekucyjnego, ale nie stanowi podstawy do wytoczenia powództwa o pozbawienie wykonalności.
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może być oparte na zdarzeniach, wskutek których zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Ograniczenie odpowiedzialności nie jest równoznaczne z wygaśnięciem zobowiązania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania jest możliwe, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego. Postępowanie komornicze dotyczące spisu inwentarza nie jest takim postępowaniem prejudycjalnym.
k.c. art. 1034 § 2
Kodeks cywilny
Po dziale spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dokonuje swobodnej oceny dowodów, a zarzut naruszenia tego przepisu wymaga wykazania uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia dowodowego.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać fakty za przyznane, jeśli strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej, mając na uwadze wyniki całej rozprawy.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości stanu czynnego spadku nie stanowi podstawy do wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego. • Kwestie związane ze spisem inwentarza i ograniczeniem odpowiedzialności powinny być rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym. • Postępowanie w sprawie spisu inwentarza nie jest postępowaniem prejudycjalnym uzasadniającym zawieszenie postępowania. • Wstrzymanie wykonania wyroku do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego chroni interesy powodów. • Wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji były spóźnione lub dotyczyły okoliczności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Zastrzeżenie o ograniczeniu odpowiedzialności stanowi podstawę powództwa opozycyjnego. • Dział spadku powodujący zmianę charakteru odpowiedzialności spadkobierców stanowi zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane. • Sporządzenie spisu inwentarza przez komornika sądowego stanowi inne toczące się postępowanie cywilne. • Rozstrzygnięcie postępowania kasacyjnego ma wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. • Ugoda dotycząca działu spadku wyczerpuje cały pozostały majątek spadkowy, implikując zmianę charakteru odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie odpowiedzialności powodów do wartości stanu czynnego spadku • nie jest to okoliczność, która może być podnoszona w powództwie z art. 840 § 1 pkt 2 kpc • to na powodach ciąży obowiązek wykazania jego składników, co jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego • brak jest podstaw faktycznych i prawnych do zwrócenia się z pytaniem prawnym wskazanym przez apelującego do Sądu Najwyższego • ograniczenie odpowiedzialności osoby nie oznacza więc wygaśnięcia w całości lub w części zobowiązania w sensie długu
Skład orzekający
Anna Strugała
przewodniczący
Wiesław Łukaszewski
sprawozdawca
Mariusz Wicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości spadku, wynikające z art. 319 kpc, nie jest samodzielną podstawą do wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego, a kwestie te należy rozstrzygać w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w tytule wykonawczym zawarto zastrzeżenie z art. 319 kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla spadkobierców obciążonych długami spadkowymi, a rozstrzygnięcie precyzuje granice stosowania powództwa przeciwegzekucyjnego w kontekście ograniczonej odpowiedzialności.
“Czy ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe chroni przed egzekucją? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 302 594,94 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.