V ACa 395/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki, Spółdzielni (...) w K., o zapłatę wynagrodzenia za usługi utrzymania czystości w obiektach pozwanego Szpitala, na podstawie umowy z 3 sierpnia 2011 r. Powódka domagała się kwoty ponad 158 tys. zł, argumentując, że wynagrodzenie było ryczałtowe i należne w całości, niezależnie od zmniejszenia zakresu usług. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo, uznając, że pozwany miał prawo proporcjonalnie obniżyć wynagrodzenie na podstawie § 7 ust. 2 umowy, gdy zmniejszył zakres usług z powodu zmian organizacyjnych. Sąd Apelacyjny w Katowicach utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację powódki. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, wskazując, że powódka nie wykazała, iż wykonała umowę w szerszym zakresie niż ten uwzględniony przez pozwanego. Podkreślono, że zgodnie z umową i orzecznictwem, wynagrodzenie ryczałtowe należy się tylko za faktycznie wykonane usługi. Sąd Apelacyjny powołał się również na wcześniejsze, prawomocne wyroki w sprawach między tymi samymi stronami, które rozstrzygnęły podobne kwestie dotyczące tej samej umowy, potwierdzając zasadę proporcjonalnego wynagrodzenia w przypadku zmniejszenia zakresu usług. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 365 § 1 kpc, prawomocne orzeczenia wiążą inne sądy, a okoliczności faktyczne i prawne nie uległy zmianie. W związku z tym, powódce należało się wynagrodzenie obniżone o 90%, a dalsze żądanie nie miało podstaw prawnych i faktycznych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul umownych dotyczących ryczałtowego wynagrodzenia i możliwości jego obniżenia w przypadku zmiany zakresu usług, a także znaczenie prawomocnych orzeczeń dla późniejszych postępowań.
Dotyczy specyficznej umowy i stanu faktycznego, ale zasady interpretacji umów i mocy prawomocnych orzeczeń są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku zmniejszenia zakresu usług świadczonych na podstawie umowy o utrzymanie czystości, zamawiający ma prawo proporcjonalnie obniżyć ryczałtowe wynagrodzenie wykonawcy, mimo że umowa przewiduje pisemny aneks do zmian?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający ma prawo proporcjonalnie obniżyć wynagrodzenie, nawet jeśli umowa przewiduje aneks do zmian, o ile sama umowa dopuszcza takie obniżenie w określonych sytuacjach, a zmniejszenie zakresu usług nie jest sprzeczne z prawem zamówień publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że § 7 ust. 2 umowy dopuszczał obniżenie wynagrodzenia w razie zmniejszenia zakresu obowiązków, a § 16 umowy dotyczący aneksu dotyczył zmian umowy, a nie realizacji jej postanowień. Dodatkowo, powołano się na wcześniejsze prawomocne orzeczenia w podobnych sprawach między stronami, które potwierdziły tę zasadę.
Jaki jest ciężar dowodu w zakresie wykazania wykonania umowy w sytuacji, gdy pozwany wskazał na zmniejszenie zakresu usług i proporcjonalne obniżenie wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu wykazania zakresu wykonania umowy obciąża powódkę, jako stronę dochodzącą wynagrodzenia, zwłaszcza gdy pozwany przedstawił dowody uzasadniające obniżenie wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Powódka nie przedstawiła dowodów (np. protokołów realizacji umowy) potwierdzających wykonanie usług w zakresie większym niż wyliczony przez pozwanego, co było jej obowiązkiem zgodnie z zasadą kontradyktoryjności i art. 6 kc.
Czy prawomocne orzeczenia w sprawach między tymi samymi stronami dotyczących tej samej umowy o świadczenie usług wiążą sąd w kolejnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenia wiążą sąd w kolejnym postępowaniu między tymi samymi stronami, jeśli okoliczności faktyczne i prawne nie uległy zmianie, zgodnie z art. 365 § 1 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na wcześniejsze prawomocne wyroki, które rozstrzygnęły o zasadzie odpowiedzialności pozwanego w podobnych sprawach, stwierdzając, że nie można orzec odmiennie, jeśli nie zmieniły się okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia (...) w K. | inne | powódka |
| Województwo (...) w T. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 7 § ust. 2
Kodeks cywilny
W razie zmniejszenia zakresu obowiązków wynikających z umowy zamawiający uprawniony został do proporcjonalnego obniżenia wynagrodzenia należnego wykonawcy.
k.c. art. 16
Kodeks cywilny
Zmiana treści lub uzupełnienie umowy może nastąpić wyłącznie w granicach art. 144 ust. 1 prawa zamówień publicznych i – pod rygorem nieważności – wymaga formy pisemnej.
p.z.p. art. 144 § ust. 1
Prawo zamówień publicznych
Zakaz istotnych zmian postanowień zawartej umowy względem treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki tej zmiany.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Przy wykładni oświadczenia woli ujętego w dokumencie za podstawę wykładni przyjąć należy przede wszystkim tekst dokumentu, stosując kombinowaną metodę wykładni opartą na kryterium subiektywnym i obiektywnym.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu wykazania zakresu wykonania umowy obciąża powódkę, jako domagającą się wynagrodzenia.
k.c. art. 735 § § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie należy się za wykonanie usługi.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za wykonanie dzieła należy się w całości, chyba że umowa stanowi inaczej.
k.c. art. 628
Kodeks cywilny
Jeżeli strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe, przyjmuje się, że strony miały na uwadze rozmiar prac podany w specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub wynikający z innych podobnych dokumentów.
u.dz.l. art. 61
Ustawa o działalności leczniczej
Organ założycielski wstępuje w prawa i obowiązki zlikwidowanego zakładu opieki zdrowotnej z chwilą wykreślenia zakładu z rejestru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany miał prawo proporcjonalnie obniżyć wynagrodzenie w związku ze zmniejszeniem zakresu usług. • Powódka nie wykazała wykonania usług w pełnym zakresie. • Wcześniejsze prawomocne orzeczenia w sprawach między tymi samymi stronami potwierdzają zasadę proporcjonalnego wynagrodzenia. • Zmiana zakresu usług nie wymagała aneksu, jeśli umowa przewidywała taką możliwość w § 7.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie było ryczałtowe i należne w całości, niezależnie od zmniejszenia zakresu usług. • Zmiana umowy wymagała formy pisemnego aneksu zgodnie z § 16 umowy. • Powódka wykonała umowę w zakresie, w jakim miała dostęp do pomieszczeń pozwanego, a przejęcie pracowników uzasadnia pełne wynagrodzenie.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przyjąć, że miała miejsce nadzwyczajna zmiana stosunków • nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut apelacji dotyczący przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że powódka nie przedstawiła protokołów realizacji umowy • to powódce należy udowodnienie roszczenia co do wysokości, która jest zależna od rzeczywistego wykonania usług • prawomocny wyrok, z punktu widzenia jego prejudycjalnego znaczeniam także w innej sprawie, swą mocą powoduje, że nie może on być uchylony lub zmieniony, ale też to, że nie jest możliwa odmienna ocena i uregulowanie tego samego stosunku prawnego, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami.
Skład orzekający
Iwona Wilk
przewodniczący
Grzegorz Stojek
sprawozdawca
Barbara Kurzeja
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych dotyczących ryczałtowego wynagrodzenia i możliwości jego obniżenia w przypadku zmiany zakresu usług, a także znaczenie prawomocnych orzeczeń dla późniejszych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej umowy i stanu faktycznego, ale zasady interpretacji umów i mocy prawomocnych orzeczeń są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne formułowanie umów i jak wcześniejsze orzeczenia mogą wpływać na późniejsze rozstrzygnięcia, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy ryczałt zawsze oznacza pełną zapłatę? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy można obniżyć wynagrodzenie za usługi.”
Dane finansowe
WPS: 158 850,98 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 7200 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.