Orzeczenie · 2026-05-13

Ts 94/24Skarga konstytucyjna koszty pomocy prawnej z urzędu 3

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-05-13
TKInneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
prawo do sądupomoc prawna z urzędukoszty postępowaniaKodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyskarżący adwokatzaskarżenie postanowienia

Skarga konstytucyjna została złożona przez adwokata K.W. w jego własnym imieniu, kwestionując zgodność art. 394(2) § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (KPC) z Konstytucją RP. Problem dotyczy sytuacji, w której sąd drugiej instancji wydaje postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a przepis ten nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia przez pełnomocnika z urzędu. Skarżący adwokat, który sam był ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu, wskazuje, że brak możliwości kontroli takiego orzeczenia narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawo do zaskarżenia (art. 78 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, uznał, że skarga konstytucyjna spełnia wszystkie wymogi formalne określone w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przysługuje od niej zwyczajny środek zaskarżenia, a termin jej wniesienia został dochowany. Trybunał odnotował również, że podobny przepis był już przedmiotem kontroli w wyroku SK 59/21, jednak ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka ne bis in idem, wykracza poza zakres wstępnej kontroli. W związku z powyższym, Trybunał Konstytucyjny postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja prawa do sądu w kontekście kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz możliwości zaskarżania postanowień sądów drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o kosztach pomocy prawnej z urzędu przez pełnomocnika.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 394(2) § 1 pkt 4 KPC, w brzmieniu obowiązującym od 7 listopada 2019 r., jest zgodny z art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 78 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 oraz w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia przez pełnomocnika z urzędu postanowienia sądu drugiej instancji wydanego po raz pierwszy przez sąd odwoławczy rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym?

Odpowiedź sądu

Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, co oznacza, że nie stwierdził oczywistej bezzasadności ani braków formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Uzasadnienie

Skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne, w tym została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przysługuje od niej zwyczajny środek zaskarżenia, a termin jej wniesienia został dochowany. Trybunał odnotował, że podobny przepis był już przedmiotem kontroli, ale ocena ne bis in idem wykracza poza wstępną kontrolę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
K.W.

Strony

NazwaTypRola
K.W.osoba_fizycznaskarżący
J.S.osoba_fizycznapowódka
pozwaniinnepozwani
Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w W.organ_państwowypodmiot odpowiedzialny za koszty

Przepisy (17)

Główne

k.p.c. art. 394(2) § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Zakwestionowany w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji, wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, w zakresie zawartego w nim wydanego po raz pierwszy przez sąd odwoławczy rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym zakresie.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego.

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Trybunał Konstytucyjny postanawia nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

u.o.t.p.TK art. 44

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna może być sporządzona przez adwokata występującego we własnym imieniu.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna może być wniesiona, gdy od ostatecznego orzeczenia nie przysługuje zwyczajny środek zaskarżenia, a skarżący nie wniósł nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej wynosi trzy miesiące od doręczenia ostatecznego orzeczenia.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

W skardze konstytucyjnej należy określić przedmiot kontroli.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

W skardze konstytucyjnej należy wskazać, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób zostały naruszone.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

W skardze konstytucyjnej należy przedstawić uzasadnienie zarzutów.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega odrzuceniu w przypadku nieusuwalnych braków formalnych.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 3

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega odrzuceniu, gdy jest oczywiście bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne określone w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. • Brak możliwości zaskarżenia przez pełnomocnika z urzędu postanowienia sądu drugiej instancji o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej stanowi naruszenie prawa do sądu i prawa do zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

brak możliwości zaskarżania postanowienia sądu drugiej instancji, wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, w zakresie zawartego w nim wydanego po raz pierwszy przez sąd odwoławczy rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym • ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu • nie spełniający standardu należytej procedury sądowej • orzeczenie w sprawie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu dotyczy istotnych praw majątkowych pełnomocnika

Skład orzekający

Wojciech Sych

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do sądu w kontekście kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz możliwości zaskarżania postanowień sądów drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o kosztach pomocy prawnej z urzędu przez pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawami adwokatów występujących w roli pełnomocników z urzędu i ich dostępu do sądu w kwestiach finansowych.

“Adwokaci z urzędu bez prawa do sądu w sprawie własnych kosztów? Trybunał Konstytucyjny bada przepis KPC.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst