Orzeczenie · 2015-03-18

TS 284/14

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2015-03-18
SAOSnieruchomościochrona własnościŚredniakonstytucyjny
nieruchomościwłasnośćbezumowne korzystaniewynagrodzenieKodeks cywilnyTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnaochrona prawna

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez W.W. przeciwko art. 224 i 225 Kodeksu cywilnego, które regulują wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Podstawą skargi był stan faktyczny, w którym Sąd Rejonowy zasądził na rzecz skarżącego 1500 zł za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości, a Sąd Okręgowy oddalił apelację. Skarżący twierdził, że zakwestionowane przepisy, ustalając wysokość wynagrodzenia na podstawie kryterium przeznaczenia nieruchomości właściciela, a nie faktycznego sposobu korzystania przez podmiot bezumownie korzystający, stawiają właściciela w gorszej sytuacji i nie uwzględniają realiów gospodarczych po 1989 r. Trybunał Konstytucyjny, po wezwaniu do usunięcia braków formalnych, stwierdził, że skarga nie spełnia wymogów formalnych. Po pierwsze, skarżący kwestionował art. 224 § 1 k.c., podczas gdy orzeczenie sądów opierało się na art. 224 § 2 i art. 225 k.c. Po drugie, Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał, iż zakwestionowane przepisy mają ustaloną, niekonstytucyjną treść normatywną. Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych wykazała, że przeważa pogląd o konieczności ustalania wynagrodzenia na podstawie cen rynkowych, co jest sprzeczne z twierdzeniami skarżącego. Trybunał podkreślił, że nie jest instancją odwoławczą i nie bada prawidłowości zastosowania prawa przez sądy. W związku z tym odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i kwestionowania sposobu zastosowania prawa, a nie jego konstytucyjności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej oraz interpretacji przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących bezumownego korzystania z nieruchomości.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 224 i 225 Kodeksu cywilnego, w zakresie w jakim wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest ustalana na podstawie kryterium przeznaczenia nieruchomości właściciela, a nie faktycznego sposobu korzystania przez podmiot bezumownie korzystający, naruszają art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów nadania jej dalszego biegu, ponieważ skarżący kwestionuje sposób zastosowania przepisów przez sądy, a nie ich konstytucyjność, a także nie wykazał, że zakwestionowane przepisy mają ustaloną, niekonstytucyjną treść normatywną.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wykazał, że zakwestionowane przepisy są niekonstytucyjne w swojej treści normatywnej. Analiza orzecznictwa wskazuje, że sądy stosują przepisy w sposób zgodny z Konstytucją, opierając wynagrodzenie na cenach rynkowych, a nie na kryterium przeznaczenia nieruchomości przez właściciela. Ponadto, skarżący nie wykazał, że orzeczenia sądów opierały się na art. 224 § 1 k.c., który zakwestionował, a nie na § 2 i art. 225 k.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
W.W.osoba_fizycznaskarżący
przedsiębiorstwo przesyłowespółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 224 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa rozstrzygnięcia o wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W orzecznictwie przeważa pogląd o konieczności ustalania wynagrodzenia na podstawie cen rynkowych.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Podstawa rozstrzygnięcia o wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W orzecznictwie przeważa pogląd o konieczności ustalania wynagrodzenia na podstawie cen rynkowych.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Pomocnicze

k.c. art. 224 § § 1

Kodeks cywilny

Nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego.

k.c. art. 352 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy posiadania służebności, w kontekście orzekania o wysokości wynagrodzenia.

k.c. art. 3052

Kodeks cywilny

Możliwość żądania przez właściciela ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w Konstytucji i ustawie o TK. • Skarżący kwestionuje sposób zastosowania przepisów przez sądy, a nie ich konstytucyjność. • Nie wykazano, że zakwestionowane przepisy mają ustaloną, niekonstytucyjną treść normatywną. • Orzecznictwo sądów powszechnych w zakresie ustalania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest zgodne z Konstytucją. • Skarżący nie wykazał, że orzeczenie opierało się na zakwestionowanym przez niego przepisie art. 224 § 1 k.c.

Odrzucone argumenty

Art. 224 i 225 k.c. naruszają Konstytucję, ponieważ ustalają wynagrodzenie na podstawie kryterium przeznaczenia nieruchomości przez właściciela, a nie faktycznego sposobu korzystania. • Zaskarżone przepisy stawiają właściciela w gorszej sytuacji niż podmiot bezumownie korzystający. • Zaskarżone przepisy nie uwzględniają stosunków społeczno-gospodarczych po 1989 r. • Dysproporcja między zasądzanymi kwotami a cenami rynkowymi zniechęca do zawierania umów i stawia właścicieli w gorszej sytuacji.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał Konstytucyjny nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej, nie bada zgodności z prawem i słuszności rozstrzygnięć dokonanych przez orzekające organy. • Celem skargi jest bowiem usunięcie z systemu prawa niekonstytucyjnej normy, której stosowanie skutkuje naruszeniem chronionych konstytucyjnie wolności lub praw. • W orzecznictwie przyjmuje się ponadto, że dotyczy to także wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i kwestionowania sposobu zastosowania prawa, a nie jego konstytucyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej oraz interpretacji przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących bezumownego korzystania z nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników zajmujących się prawem rzeczowym i konstytucyjnym ze względu na analizę przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej i wykładni przepisów o bezumownym korzystaniu z nieruchomości. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Trybunał Konstytucyjny: Kiedy skarga na przepisy prawa cywilnego nie ma szans na rozpoznanie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst