Ts 271/25Trybunał konstytucyjny odrzuca skargę posła
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący Z.Z. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując przepisy ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, które miały dotyczyć zgody Sejmu na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie posła. Zarzucił niezgodność tych przepisów z art. 41 ust. 1 Konstytucji (w zakresie, w jakim uchwała Sejmu uwzględnia wniosek podmiotu nieprzewidzianego w prawie) oraz z art. 78 Konstytucji w związku z art. 13 i art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (w zakresie braku dwuinstancyjności postępowania). Skarżący wniósł również o wydanie postanowienia tymczasowego o wstrzymaniu wykonania uchwały Sejmu z 7 listopada 2025 r. Postanowieniem z 3 lutego 2026 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że nie spełnia ona warunku z art. 79 ust. 1 Konstytucji, gdyż rozstrzygnięcie, z którym skarżący łączy naruszenie praw, zostało wydane przez Sejm, a nie sąd lub organ administracji publicznej. Skarżący złożył zażalenie, argumentując, że pojęcia konstytucyjne należy interpretować szeroko, a Sejm, rozstrzygając o prawach jednostki, powinien być objęty zakresem skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie nie uwzględnił zażalenia, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślono, że Sejm sprawuje władzę ustawodawczą i nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wskazano również, że przywołane przez skarżącego zdanie odrębne i orzeczenia Trybunału nie podważają podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu. W związku z nieuwzględnieniem zażalenia, postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej zostało zakończone, co czyni bezprzedmiotowym wydanie postanowienia tymczasowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu stosowania skargi konstytucyjnej i dopuszczalności jej wniesienia wobec uchwał organów władzy ustawodawczej.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem skargi konstytucyjnej jest uchwała Sejmu, a nie orzeczenie sądu lub organu administracji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uchwała Sejmu RP o wyrażeniu zgody na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie posła, podjęta na wniosek podmiotu nieprzewidzianego w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, jest zgodna z art. 41 ust. 1 Konstytucji?
Odpowiedź sądu
Nie, ale nie jest to podstawa do rozpoznania skargi konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Skarżący zarzucił, że Sejm podjął uchwałę o zgodzie na zatrzymanie i aresztowanie na wniosek podmiotu nieuregulowanego w prawie. Trybunał uznał, że nawet jeśli zarzut jest zasadny, to uchwała Sejmu nie jest orzeczeniem sądu lub organu administracji publicznej, co wyklucza rozpoznanie skargi konstytucyjnej na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Czy przepisy ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, które nie zapewniają posłowi prawa do dwuinstancyjnego postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody przez Sejm RP na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie, są niezgodne z art. 78 Konstytucji w związku z art. 13 i art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka?
Odpowiedź sądu
Nie, ale nie jest to podstawa do rozpoznania skargi konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Skarżący zarzucił brak dwuinstancyjności postępowania w sprawie zgody Sejmu na zatrzymanie i aresztowanie. Trybunał uznał, że uchwała Sejmu nie jest orzeczeniem sądu lub organu administracji publicznej, co wyklucza rozpoznanie skargi konstytucyjnej na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji, nawet jeśli zarzut naruszenia prawa do dwuinstancyjności jest zasadny.
Czy uchwała Sejmu RP o wyrażeniu zgody na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie posła jest orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, które może być przedmiotem skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, sprawujący władzę ustawodawczą, nie jest sądem ani organem administracji publicznej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Dlatego uchwała Sejmu nie może być przedmiotem skargi konstytucyjnej.
Czy pojęcia konstytucyjne, takie jak 'organ administracji publicznej', powinny być interpretowane autonomicznie i szeroko, aby zapewnić pełną ochronę praw jednostki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie w sposób, który rozszerzałby zakres stosowania skargi konstytucyjnej poza podmioty wskazane w Konstytucji.
Uzasadnienie
Skarżący argumentował za szeroką interpretacją pojęcia 'organ administracji publicznej'. Trybunał odrzucił ten argument, wskazując, że status Sejmu jako organu władzy ustawodawczej jest określony przez Konstytucję i nie może być zmieniany przez interpretację pojęć konstytucyjnych w celu objęcia go zakresem skargi konstytucyjnej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.Z. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Sejm Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | organ władzy ustawodawczej |
| Kierownik Zespołu Śledczego Nr 2 Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (16)
Główne
Konstytucja art. 41 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
w zakresie, w jakim „uchwała Sejmu RP o wyrażeniu zgody na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie posła uwzględnia wniosek podmiotu, który nie został przewidziany w przepisach prawa powszechnie obowiązującego (…)”
Konstytucja art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
w związku z art. 13 i art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
u.o.t.p.TK art. 79 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
warunek wniesienia skargi konstytucyjnej; rozstrzygnięcie wydane przez sąd lub organ administracji publicznej
Pomocnicze
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 10 § 7
Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora
w zakresie, w jakim „uchwała Sejmu RP o wyrażeniu zgody na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie posła uwzględnia wniosek podmiotu, który nie został przewidziany w przepisach prawa powszechnie obowiązującego (…)”
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 10 § 6
Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 7c § 1a
Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora
ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 7c § 1b
Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka art. 13
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka art. 5 § ust. 3
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
u.o.t.p.TK art. 61 § 5
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu
u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
rozpatrzenie zażalenia na posiedzeniu niejawnym
u.o.t.p.TK art. 61 § 5-8
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konstytucja art. 95
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
status i funkcje Sejmu
u.o.t.p.TK art. 61 § 4 pkt 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
podstawa odmowy nadania skardze dalszego biegu
u.o.t.p.TK art. 79 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
podstawa wydania postanowienia tymczasowego
Konstytucja art. 191 § 1 pkt 1-5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
podmioty uprawnione do wnoszenia wniosków do TK
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Sejmu nie jest orzeczeniem sądu lub organu administracji publicznej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. • Sejm sprawuje władzę ustawodawczą i jego status jest określony przez Konstytucję, co wyklucza objęcie jego uchwał skargą konstytucyjną na podstawie szerokiej interpretacji pojęć konstytucyjnych.
Odrzucone argumenty
Uchwała Sejmu o zgodzie na zatrzymanie i aresztowanie posła, podjęta na wniosek podmiotu nieprzewidzianego w prawie, narusza art. 41 ust. 1 Konstytucji. • Brak dwuinstancyjności postępowania w sprawie zgody Sejmu na zatrzymanie i aresztowanie narusza art. 78 Konstytucji i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka. • Pojęcia konstytucyjne powinny być interpretowane szeroko, aby objąć uchwały Sejmu skargą konstytucyjną.
Godne uwagi sformułowania
uchwała Sejmu nie jest orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji • Sejm (...) nie jest podmiotem wskazanym przez ustrojodawcę • pojęcia konstytucyjne należy interpretować w sposób autonomiczny oraz możliwie szeroki • uchwała Sejmu nie jest przedmiotem skargi, lecz rozstrzygnięciem wydanym na podstawie zakwestionowanych w niej przepisów ustawy
Skład orzekający
Rafał Wojciechowski
przewodniczący
Jakub Stelina
sprawozdawca
Andrzej Zielonacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania skargi konstytucyjnej i dopuszczalności jej wniesienia wobec uchwał organów władzy ustawodawczej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem skargi konstytucyjnej jest uchwała Sejmu, a nie orzeczenie sądu lub organu administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy immunitetu poselskiego i granic kontroli konstytucyjnej nad działaniami Sejmu, co jest tematem o dużym znaczeniu dla funkcjonowania państwa prawa i budzi zainteresowanie prawników oraz obywateli.
“Czy Sejm może być 'sądem' w sprawie immunitetu posła? Trybunał Konstytucyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.