194/B/2025
POSTANOWIENIE
z dnia 20 maja 2026 r.
Sygn. akt Ts 271/25
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Rafał Wojciechowski - przewodniczący
Jakub Stelina - sprawozdawca
Andrzej Zielonacki,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 3 lutego 2026 r. o odmowie
nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Z.Z.,
postanawia:
nie uwzględnić zażalenia.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 grudnia 2025 r. (data osobistego wniesienia) Z.Z. (dalej:
skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że: art. 10 ust. 7 w związku z art. 10 ust.
6 w związku z art. 7c ust. 1a i 1b ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz.
907; dalej: ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora) w zakresie, w jakim „uchwała Sejmu RP o wyrażeniu zgody na zatrzymanie
i tymczasowe aresztowanie posła uwzględnia wniosek podmiotu, który nie został przewidziany w przepisach prawa powszechnie
obowiązującego (…)”, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 Konstytucji oraz, że art. 10 ust. 7 w związku z art. 10 ust. 6 w związku
z art. 7c ust. 1a i 1b ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora w zakresie, w jakim „[nie zapewniają] posłowi na Sejm
RP prawa do dwuinstancyjnego postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody przez Sejm RP na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie
(…)”, jest niezgodny z art. 78 Konstytucji w związku z art. 13 i art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych
Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem
nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka).
2
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w uchwale z 7 listopada 2025 r. wyraził zgodę na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie skarżącego,
zgodnie z wnioskiem z 28 października 2025 r. przedłożonym przez Kierownika Zespołu Śledczego Nr 2 Prokuratury Krajowej.
3
W tym stanie rzeczy skarżący zarzucił, że wyrażenie przez Sejm zgody na jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie nie nastąpiło
na zasadach określonych w ustawie, ponieważ z wnioskiem w tej sprawie wystąpił podmiot, którego status nie został uregulowany
przepisami obowiązującego prawa. Z tego powodu, jak zarzucił, uchwała z 7 listopada 2025 r. „jest w sposób oczywisty sprzeczna
z art. 41 ust. 1 Konstytucji RP” (s. 5 skargi).
4
Skarżący podniósł także, że w sprawie, w związku z którą wystąpił do Trybunału, doszło do naruszenia „standardu dwuinstancyjności
postępowania”. Zakwestionowane w skardze przepisy (jednak wskazał tylko na art. 10 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora)
nie przewidują bowiem środka zaskarżenia (tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) od rozstrzygnięcia, które „ingeruje w
prawa i wolności obywatelskie”. Jest to, jak zarzucił, „klasyczne pominięcie ustawodawcze”. Z tego powodu zaskarżone przepisy
są według skarżącego niezgodne z art. 78 Konstytucji w związku z art. 13 i art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.
5
W skardze konstytucyjnej skarżący, na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania
przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), sformułował także wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego
o wstrzymaniu wykonania uchwały Sejmu z 7 listopada 2025 r. do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia skargi konstytucyjnej.
Według skarżącego bez takiego orzeczenia dojdzie do powstania nieodwracalnych skutków w postaci jego zatrzymania i tymczasowego
aresztowania, a w konsekwencji pogorszenia stanu zdrowia.
6
Postanowieniem z 3 lutego 2026 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 10 lutego 2026 r.) Trybunał odmówił nadania skardze
konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdziwszy, że nie spełnia ona podstawowego warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Rozstrzygnięcie, z którym skarżący łączy naruszenie swych praw, nie zostało bowiem wydane przez sąd lub organ administracji
publicznej, lecz organ władzy ustawodawczej, zatem nie jest orzeczeniem w rozumieniu powyższego przepisu ustawy zasadniczej.
7
W zażaleniu złożonym 17 lutego 2026 r. (data nadania) skarżący zarzucił, że Trybunał błędnie zinterpretował art. 79 ust. 1
Konstytucji. Nie uwzględnił bowiem tego, że pojęcia konstytucyjne należy interpretować w sposób autonomiczny oraz możliwie
szeroki, tak aby zapewnić jak najpełniejszą ochronę wolności i praw jednostki. Według skarżącego powyższy przepis ustawy zasadniczej
odnosi się do każdego niesądowego podmiotu, który z woli ustawodawcy rozstrzyga o wolnościach i prawach jednostek, niezależnie
od tego, czy jego działalność da się zakwalifikować
prima facie
jako wykonywanie zadań administracji publicznej. Wykładnia Trybunału jest sprzeczna z duchem ustawy zasadniczej i istotą
skargi konstytucyjnej, która ma zapewnić jednostce prawo do obrony swoich wolności i praw gwarantowanych postanowieniami Konstytucji.
Skarżący, wskazawszy na orzecznictwo Trybunału podkreślił, że za nadaniem skardze dalszego biegu przemawia także kompetencja
Trybunału do badania zgodności uchwał Sejmu z przepisami ustawy zasadniczej. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie skarżonego
postanowienia i nadanie skardze dalszego biegu.
8
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje.
9
1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału
Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie
na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia
Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze
dalszego biegu.
10
2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają
podstawy odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
11
2.1. Trybunał w obecnym składzie podziela stanowisko sądu konstytucyjnego wyrażone w skarżonym postanowieniu, zgodnie z którym
złożona przez skarżącego skarga jest niedopuszczalna w świetle brzmienia art. 79 ust. 1 Konstytucji. W myśl tego przepisu
warunkiem wniesienia skargi konstytucyjnej jest uzyskanie rozstrzygnięcia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej.
Bez wątpienia Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
in pleno
, który podjął rozstrzygnięcie, w związku z którym skarżący wniósł analizowaną skargę, nie jest podmiotem wskazanym przez
ustrojodawcę. Powyższego stanowiska nie podważa sformułowany w zażaleniu zarzut zbyt wąskiego rozumienia przez Trybunał pojęcia
„organ administracji publicznej”.
12
2.2. Trybunał zwraca uwagę na to, że – stosownie do art. 95 Konstytucji – Sejm wraz z Senatem sprawują w Rzeczypospolitej
Polskiej władzę ustawodawczą, a w zakresie określonym przez Konstytucję i ustawy także kontrolę nad działalnością Rady Ministrów.
Status i funkcje organu, który
in casu
podjął rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego określa więc Konstytucja. W związku z tym zdefiniowanie go jako jeden z podmiotów
wskazanych w art. 79 ust. 1 Konstytucji nastąpiłoby z naruszeniem reguł przyjętych przez ustrojodawcę.
13
2.3. Zdanie odrębne, na które skarżący powołuje się w złożonym środku odwoławczym, przedstawia jedynie indywidualny i osobisty
pogląd sędziego Trybunału orzekającego w sprawie o sygn. SK 37/08, a nie sądu konstytucyjnego.
Votum separatum
w postępowaniu przed Trybunałem jest bowiem rozumiane „jako prawo sędziego sądu konstytucyjnego, który nie może zgodzić się
z poglądem większości, do ujawnienia na piśmie swego odrębnego stanowiska” (Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński,
Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
, Warszawa 1999). W sądownictwie istotę tej instytucji
upatruje się ogólnie w niezawisłości orzekania sędziowskiego, w poszanowaniu godności sędziego i jego moralnej odpowiedzialności
za wyrok (zob. J. Bratoszewski,
Zdanie odrębne w procesie karnym
, Warszawa 1973). Zdanie odrębne w postępowaniu przed Trybunałem również spełnia te funkcje, ale ze względu na specyfikę procedury
odgrywa szczególną rolę w uświadomieniu złożoności danej materii prawnej, co z kolei może mieć znaczenie zarówno w procesie
legislacyjnym, jak i w rozwoju doktryny (zob. Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński,
Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
, Warszawa 1999). Zgłoszenie zdania odrębnego do orzeczenia, które zapadło większością głosów, co oczywiste, nie zagraża jego
powadze, tzn. nie modyfikuje charakteru podjętego rozstrzygnięcia w aspekcie ostateczności i mocy powszechnie obowiązującej
(zob. postanowienie TK z 25 września 2017 r. sygn. Ts 170/16, OTK ZU B/2017, poz. 276).
14
2.4. Stanowiska Trybunału leżącego u podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu nie podważa także przywołanie w zażaleniu
– na poparcie przedstawionych w nim zarzutów – orzeczeń Trybunału z 19 czerwca 1992 r. (sygn. U 6/92, OTK ZU 1992, poz. 13),
22 września 2006 r. (sygn. U 4/06, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 109) oraz 10 września 2024 r. (sygn. U 4/24, OTK ZU A/2024, poz.
88). Należy bowiem zauważyć, że powyższe orzeczenia zakończyły postępowania przed Trybunałem wszczęte na podstawie wniosków
podmiotów określonych w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 Konstytucji, a nie na podstawie skargi konstytucyjnej. Wskazane akty rozstrzygają
ponadto o zgodności uchwał z Konstytucją. W sprawie, w związku z którą skarżący wystąpił do Trybunału, uchwała Sejmu nie jest
przedmiotem skargi, lecz rozstrzygnięciem wydanym na podstawie zakwestionowanych w niej art. 10 ust. 7 w związku z art. 10
ust. 6 w związku z art. 7c ust. 1a i 1b ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024
r. poz. 907).
15
2.5. Wziąwszy powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w skarżonym postanowieniu Trybunał zasadnie uznał, że skarga konstytucyjna
nie spełnia podstawowego warunku zainicjowania postępowania, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i dlatego prawidłowo,
na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, odmówił nadania jej dalszego biegu.
16
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.
17
3. Nieuwzględnienie zażalenia kończy postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie skargi konstytucyjnej, co czyni
bezprzedmiotowym wydanie postanowienia tymczasowego na podstawie art. 79 ust. 1 u.o.t.p.TK. Postanowienie to może być bowiem
wydane tylko w czasie trwania postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Ts 271/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.