Ts 203/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez A.K.W. w związku z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w W., które częściowo oddaliło jego wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Skarżący zarzucił, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 398¹ i art. 394² § 1 kpc) są niezgodne z Konstytucją, ponieważ nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego postanowienia sądu drugiej instancji. Argumentował, że skutkuje to naruszeniem jego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawa do postępowania dwuinstancyjnego (art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji), a także dostępu do wymiaru sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (SK 19/08), stwierdził, że sąd drugiej instancji orzekający po raz pierwszy w przedmiocie zwolnienia od kosztów nie jest sądem pierwszej instancji, a konstytucyjne standardy nie wymagają dalszej kontroli instancyjnej takich postanowień. Ponadto, Trybunał wskazał, że rozstrzygnięcia w sprawie opłaty od skargi kasacyjnej podlegają kontroli Sądu Najwyższego w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 175 ust. 1 Konstytucji, Trybunał przypomniał, że prawo do rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy nie jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie. W konsekwencji, Trybunał uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swoich praw konstytucyjnych i odmówił nadania dalszego biegu skardze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja konstytucyjnych gwarancji dostępu do sądu i postępowania dwuinstancyjnego w kontekście opłat sądowych i środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie częściowego zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, nie przewidujące możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, naruszają konstytucyjne prawo do sądu i postępowania dwuinstancyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swoich praw konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów nie podlega dalszej kontroli instancyjnej, a rozstrzygnięcia w sprawie opłaty od skargi kasacyjnej podlegają kontroli Sądu Najwyższego.
Czy prawo do rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy w postępowaniu cywilnym nie jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie.
Uzasadnienie
Trybunał wielokrotnie wskazywał, że art. 175 ust. 1 Konstytucji nie jest źródłem praw w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, a prawo do rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy nie jest prawem konstytucyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.K.W. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w kontekście braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, był przedmiotem zarzutu pominięcia legislacyjnego.
k.p.c. art. 394 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w kontekście braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, był przedmiotem zarzutu pominięcia legislacyjnego.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do sądu.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania.
Konstytucja RP art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Konstytucja RP art. 175 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
ustawa o TK art. 79 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Warunek wniesienia skargi konstytucyjnej (naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw).
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie konstytucyjnych wolności lub praw.
ustawa o TK art. 37 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej.
ustawa o TK art. 50
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej oraz podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK art. 48 § 1 pkt 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymagania dotyczące skargi konstytucyjnej (wskazanie naruszonych wolności i sposobu ich naruszenia).
ustawa o TK art. 40 § 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość dołączenia wniosku o rozszerzenie kontroli postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość dołączenia wniosku o rozszerzenie kontroli postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania nie podlega dalszej kontroli instancyjnej. • Rozstrzygnięcia w sprawie opłaty od skargi kasacyjnej podlegają kontroli Sądu Najwyższego. • Prawo do rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy nie jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie.
Odrzucone argumenty
Przepisy kpc w zakresie braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej naruszają prawo do sądu i postępowania dwuinstancyjnego. • Pominięcie legislacyjne narusza prawo do dostępu do wymiaru sprawiedliwości poprzez uniemożliwienie rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
Godne uwagi sformułowania
nie przewidują one możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej • zamknięta została droga do skorzystania z przysługującego mu uprawnienia do sądu oraz postępowania dwuinstancyjnego • zamknięcie dostępu do wymiaru sprawiedliwości (...) w postaci rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej • Sąd drugiej instancji, który orzeka po raz pierwszy w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie może zostać uznany za sąd pierwszej instancji. • Konstytucyjna zasada dwuinstancyjności postępowania nie wymaga, aby rozstrzygnięcie wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji w kwestii zwolnienia od kosztów postępowania musiało podlegać dalszej kontroli instancyjnej. • prawo do rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym nie jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie.
Skład orzekający
Stanisław Rymar
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych gwarancji dostępu do sądu i postępowania dwuinstancyjnego w kontekście opłat sądowych i środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie częściowego zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do sądu – możliwości zaskarżenia decyzji dotyczących kosztów postępowania, co ma znaczenie praktyczne dla wielu stron. Pokazuje też, jak Trybunał interpretuje granice konstytucyjnych praw.
“Czy brak możliwości odwołania od odmowy zwolnienia z opłat sądowych zamyka drogę do sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.