Orzeczenie · 2026-06-16

Ts 191/25Skarga konstytucyjna wznowienie postępowania kpc 3

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-06-16
TKInnepostępowanie cywilneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnawznowienie postępowaniaKodeks postępowania cywilnegoKonstytucja RPprawo upadłościowedowodyprawomocność

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wstępnie skargę konstytucyjną wniesioną przez S.P. (sygn. akt Ts 191/25). Skarga kwestionowała zgodność z Konstytucją RP dwóch przepisów Kodeksu postępowania cywilnego: art. 403 § 2 oraz art. 410 § 1. Główny zarzut dotyczył sytuacji, w której podstawą wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem miałyby być dowody, które nie istniały w momencie wydawania wyroku, ale których wygenerowanie było możliwe dzięki okolicznościom istniejącym w toku postępowania, zwłaszcza w kontekście przepisów Prawa upadłościowego. Skarżący argumentował, że obecne brzmienie przepisów KPC nie uwzględnia takiej możliwości, co narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Trybunał, działając na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, po wstępnym rozpoznaniu stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki do nadania jej dalszego biegu i postanowił nadać jej dalszy bieg.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPC dotyczących wznowienia postępowania w kontekście nowych dowodów oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem upadłościowym i nowymi dowodami.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 403 § 2 oraz art. 410 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie, w jakim nie uwzględniają możliwości wznowienia postępowania w oparciu o dowody, które nie istniały w dacie wydania prawomocnego orzeczenia, ale których wygenerowanie było możliwe dzięki okolicznościom istniejącym w toku postępowania (w kontekście Prawa upadłościowego), są zgodne z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga konstytucyjna spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarga konstytucyjna spełnia formalne wymogi do dalszego procedowania, co oznacza, że zarzuty podniesione przez skarżącego wymagają merytorycznego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
S.P.

Strony

NazwaTypRola
S.P.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis w zakresie, w jakim nie uwzględnia, że ustawową podstawą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem są także dowody, które w dacie wydania prawomocnego orzeczenia nie istniały, bo nie zostały ujęte w formę dokumentu urzędowego, ale ich wygenerowanie umożliwiają okoliczności istniejące w toku postępowania – co do którego wysunięto żądanie wznowienia – wynikające z art. 10, art. 11 ust. 1 i 1a w zw. z art. 491-2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis w zakresie, w jakim nie uwzględnia, że skarga o wznowienie postępowania nie podlega odrzuceniu, jeżeli za podstawę wznowienia wskazano dowody, które w dacie wydania prawomocnego orzeczenia nie istniały, bo nie zostały ujęte w formę dokumentu urzędowego, ale ich wygenerowanie umożliwiały okoliczności istniejące w toku postępowania - co do którego wysunięto żądanie wznowienia – wynikające z art. 10, art. 11 ust. 1 i 1a w zw. z art. 491-2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis regulujący wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej.

u.p.u. art. 10

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

u.p.u. art. 11 § ust. 1 i 1a

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

u.p.u. art. 491-2 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy KPC dotyczące wznowienia postępowania nie uwzględniają dowodów, które powstały po wydaniu prawomocnego orzeczenia, ale których wygenerowanie było możliwe dzięki okolicznościom istniejącym w toku postępowania (w kontekście Prawa upadłościowego). • Taka interpretacja przepisów KPC narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). • Taka interpretacja przepisów KPC narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

nie uwzględnia, że ustawową podstawą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem są także dowody, które w dacie wydania prawomocnego orzeczenia nie istniały, bo nie zostały ujęte w formę dokumentu urzędowego, ale ich wygenerowanie umożliwiają okoliczności istniejące w toku postępowania

Skład orzekający

Jakub Stelina

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPC dotyczących wznowienia postępowania w kontekście nowych dowodów oraz zgodność tych przepisów z Konstytucją RP."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem upadłościowym i nowymi dowodami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i możliwości korygowania błędów orzeczniczych w obliczu nowych dowodów, co jest istotne dla każdego obywatela.

“Czy nowe dowody po wyroku mogą otworzyć drzwi do ponownego procesu? Trybunał Konstytucyjny bada przepisy KPC.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst