Orzeczenie · 2016-12-29

Ts 166/16

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-12-29
tkinneinneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakodeks postępowania cywilnegowznowienie postępowaniaprawo do zaskarżaniadwuinstancyjnośćterminTrybunał Konstytucyjny

Skarga konstytucyjna została złożona przez Spółkę z o.o. w sprawie zgodności art. 406 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (kpc) z art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca zarzuciła, że przepis ten, w zakresie w jakim uniemożliwia wniesienie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, wydane przez sąd wyższej instancji, narusza jej konstytucyjne prawa. Sprawa wywodziła się z sytuacji, w której skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Sąd Okręgowy w K. wielokrotnie odrzucał kolejne zażalenia skarżącej na postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie. Skarżąca argumentowała, że sąd błędnie zinterpretował art. 406 kpc, nie stosując przepisów o postępowaniu odwoławczym do rozstrzygnięć w postępowaniu wznowieniowym, co godzi w jej prawo do zaskarżania i zasadę dwuinstancyjności. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Stwierdził, że skarżąca nieprawidłowo oznaczyła ostateczne orzeczenie w sprawie, którym było postanowienie z czerwca 2015 r. o odrzuceniu zażalenia, a nie postanowienie z lutego 2016 r. W konsekwencji, skarga została wniesiona ze znacznym przekroczeniem trzymiesięcznego terminu do jej złożenia. Ponadto, Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (wyrok w sprawie SK 2/09), zgodnie z którym art. 394¹ § 2 kpc w zakresie nieprzewidującym zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest zgodny z Konstytucją. Podkreślono, że postępowanie ze skargi o wznowienie ma charakter nadzwyczajny i nie podlega wszystkim gwarancjom prawa do sądu i zasady dwuinstancyjności. Trybunał zaznaczył również, że nie przeprowadza kontroli konstytucyjności stosowania prawa, a jedynie przepisów, a zarzuty skarżącej dotyczyły w istocie błędnej interpretacji i zastosowania prawa przez sąd.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w kwestii dopuszczalności skargi konstytucyjnej, terminów jej wnoszenia, a także specyfiki postępowania wznowieniowego i jego ograniczeń w zakresie gwarancji procesowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i jej zaskarżalnością.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 406 Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie w jakim uniemożliwia wniesienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydane przez sąd wyższej instancji, jest niezgodny z art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia przesłanek formalnych, a ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, mechanizm zaskarżania orzeczeń wydanych w postępowaniu wznowieniowym jest zgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarga została wniesiona po terminie i z nieprawidłowo oznaczonym ostatecznym orzeczeniem. Powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym postępowanie ze skargi o wznowienie ma charakter nadzwyczajny i nie podlega wszystkim gwarancjom dwuinstancyjności. Ponadto, Trybunał nie bada stosowania prawa, a jedynie przepisy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Sp. z o.o.spółkaskarżąca

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 406

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, w zakresie w jakim uniemożliwia wniesienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydane przez sąd wyższej instancji, nie jest niezgodny z Konstytucją.

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżania orzeczeń.

Konstytucja art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.

ustawa o TK art. 79 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunki wniesienia skargi konstytucyjnej – naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw ostatecznym orzeczeniem.

ustawa o TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej – 3 miesiące od doręczenia prawomocnego orzeczenia.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 37 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 40 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przesłanki do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 49 § 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zawiesza biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej.

k.p.c. art. 405

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Definicja sądu wyższej instancji w kontekście skargi o wznowienie postępowania.

kpc art. 394 § 1

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażaleń, w kontekście wyroku SK 2/09.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna wniesiona po terminie. • Nieprawidłowe oznaczenie ostatecznego orzeczenia przez skarżącą. • Postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny i nie podlega wszystkim gwarancjom dwuinstancyjności. • Trybunał nie bada stosowania prawa, a jedynie przepisów.

Odrzucone argumenty

Art. 406 kpc uniemożliwia zaskarżenie postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydanego przez sąd wyższej instancji, naruszając art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji. • Sąd błędnie zinterpretował art. 406 kpc, nie stosując przepisów o postępowaniu odwoławczym.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest zawsze „skargą na przepis”, a nie na jego konkretne, wadliwe zastosowanie • problematyka wznowienia postępowania wykracza poza autonomiczne i konstytucyjne rozumienie pojęcia »sprawy« • nie chodzi tu zatem o otwarcie nowej »drogi sądowej« dochodzenia naruszonych praw i wolności, ale o »powrót« do rozstrzygniętej już »sprawy«

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w kwestii dopuszczalności skargi konstytucyjnej, terminów jej wnoszenia, a także specyfiki postępowania wznowieniowego i jego ograniczeń w zakresie gwarancji procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i jej zaskarżalnością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i dwuinstancyjnością, a także pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych wymogów przy wnoszeniu skargi konstytucyjnej.

Błąd formalny przekreślił szansę na kontrolę konstytucyjności przepisu – lekcja ze skargi do Trybunału Konstytucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst