Orzeczenie · 2016-04-19

SNO 5/16

Sąd
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny
Data
2016-04-19
SAOSinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
odpowiedzialność dyscyplinarnasędziaobowiązki służboweprawo karne procesowecudzoziemcystrzeżony ośrodekzadośćuczynienieSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego D. J., który jako sędzia sprawozdawca w Sądzie Okręgowym, po uchyleniu postanowienia o przedłużeniu pobytu cudzoziemca w ośrodku strzeżonym, nie wydał zarządzenia o jego niezwłocznym zwolnieniu. Cudzoziemiec został zwolniony z opóźnieniem, co skutkowało jego wnioskiem o zadośćuczynienie za niesłuszne umieszczenie w ośrodku. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uniewinnił sędziego, argumentując, że obowiązek wydania zarządzenia wykonawczego spoczywał na przewodniczącym posiedzenia, a nie na sędzi sprawozdawcy. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że odwołania Ministra Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa są zasadne. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 93 § 2 w zw. z art. 264 § 1 k.p.k., mogą nakładać obowiązek wydania zarządzenia również na sędziego sprawozdawcę, nawet jeśli nie jest on przewodniczącym posiedzenia, zwłaszcza w kontekście praktyki sądowej. Sąd Apelacyjny nie zbadał tej kwestii wystarczająco, opierając się głównie na przepisach regulaminu urzędowania sądów, które były późniejsze od daty czynu. Sąd Najwyższy wskazał, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania w celu prawidłowej oceny odpowiedzialności sędziego w świetle przepisów k.p.k. i ustawy o cudzoziemcach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących odpowiedzialności sędziego sprawozdawcy za zaniechanie wydania zarządzenia wykonawczego oraz hierarchia źródeł prawa w postępowaniu dyscyplinarnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego w kontekście przepisów k.p.k. i ustawy o cudzoziemcach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia sprawozdawca, nie będący przewodniczącym posiedzenia, ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za niedopełnienie obowiązku wydania zarządzenia wykonawczego, jeśli w praktyce sądowej takie zarządzenia były sporządzane przez sędziów sprawozdawców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 93 § 2 w zw. z art. 264 § 1 k.p.k.) mogą nakładać obowiązek wydania zarządzenia również na sędziego sprawozdawcę, nawet jeśli nie jest on przewodniczącym posiedzenia, co wymaga ponownego zbadania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy k.p.k. dotyczące wydawania zarządzeń są samodzielną podstawą odpowiedzialności i nie są ograniczane przez regulamin urzędowania sądów. Obowiązek wydania zarządzenia może wynikać z upoważnienia sędziego sprawozdawcy, które może być ustalone w ramach praktyki sądowej, a nie tylko z funkcji przewodniczącego.

Czy przepisy regulaminu urzędowania sądów powszechnych, które weszły w życie po dacie zarzucanego czynu, mogą stanowić podstawę orzekania w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy, które weszły w życie po dacie czynu, nie mogą stanowić podstawy orzekania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy regulaminu urzędowania sądów powszechnych z 25 czerwca 2015 r. są temporalnie późniejsze niż czyn zarzucany obwinionemu (23 grudnia 2014 r.) i z tej przyczyny nie mogły stanowić podstawy orzekania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. J.osoba_fizycznaobwiniony sędzia
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowystrona wnosząca odwołanie
Krajowa Rada Sądownictwaorgan_państwowystrona wnosząca odwołanie
T.osoba_fizycznacudzoziemiec

Przepisy (12)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Określa przewinienie służbowe jako oczywiste i rażące naruszenie obowiązków służbowych.

k.p.k. art. 93 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Personalizuje, kto wydaje zarządzenia: prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia.

k.p.k. art. 264 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji podobnej do konieczności niezwłocznego zwolnienia tymczasowo aresztowanego, co ma zastosowanie do sytuacji cudzoziemca w ośrodku strzeżonym.

u.c.

Ustawa o cudzoziemcach

Reguluje kwestie związane z pobytem cudzoziemców, w tym umieszczaniem w strzeżonych ośrodkach.

Pomocnicze

u.c. art. 404

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za niesłuszne umieszczenie w strzeżonym ośrodku.

u.s.p. art. 128

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy wpływu naruszenia przepisów postępowania na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 4

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania.

k.p.k. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 279

Dotyczy stosowania przepisów dotyczących środków zapobiegawczych do wniosków o umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 299

Obowiązki przewodniczącego posiedzenia związane z wydawaniem zarządzeń.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 52 § ust. 1 pkt 1

Obowiązki przewodniczącego posiedzenia związane z wydawaniem zarządzeń.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 317

Literalnie tożsama regulacja z § 279 obecnego regulaminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy k.p.k. (art. 93 § 2 w zw. z art. 264 § 1 k.p.k.) mogą nakładać obowiązek wydania zarządzenia na sędziego sprawozdawcę, nawet jeśli nie jest on przewodniczącym posiedzenia. • Regulamin urzędowania sądów powszechnych, który wszedł w życie po dacie czynu, nie może stanowić podstawy orzekania. • Obowiązek działania może wynikać z upoważnienia sędziego sprawozdawcy, ustalonego w ramach praktyki sądowej.

Odrzucone argumenty

Obowiązek wydania zarządzenia wykonawczego spoczywał wyłącznie na przewodniczącym posiedzenia, a nie na sędzi sprawozdawcy. • Zwyczaj praktykowany w wydziale karnym nie może zwalniać przewodniczącego posiedzenia od kontroli wydanych zarządzeń wykonawczych.

Godne uwagi sformułowania

nie dopełnił obowiązku wydania zarządzenia o doręczeniu w/w postanowienia administracji Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców, celem niezwłocznego zwolnienia • nie ciążył na nim prawny obowiązek sporządzenia zarządzenia o doręczeniu wydanego postanowienia administracji Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców • zwyczaj ten nie może zwalniać przewodniczącego posiedzenia od powinności skontrolowania czy wydane zostały niezbędne zarządzenia wykonawcze • przepisy Kodeksu postępowania karnego [...] personalizuje, kto wydaje zarządzenia • Upoważnienie sędziego sprawozdawcy w składzie trzyosobowym (i większym) do wydania zarządzeń może mieć formę generalną i wynikać z porozumienia lub określonej praktyki

Skład orzekający

Stanisław Zabłocki

przewodniczący

Henryk Gradzik

członek

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących odpowiedzialności sędziego sprawozdawcy za zaniechanie wydania zarządzenia wykonawczego oraz hierarchia źródeł prawa w postępowaniu dyscyplinarnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego w kontekście przepisów k.p.k. i ustawy o cudzoziemcach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności sędziów i interpretację przepisów proceduralnych, co jest interesujące dla prawników. Dotyka też kwestii praw cudzoziemców i potencjalnych błędów proceduralnych.

Czy sędzia sprawozdawca odpowiada za błąd proceduralny, który kosztował cudzoziemca miesiąc wolności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst