SK 98/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. przeciwko art. 222 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 18 zdanie drugie i w związku z art. 134 ust. 1a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe. Skarżący zarzucił niezgodność tych przepisów z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, argumentując, że mechanizm dwuinstancyjnego rozpoznawania zażaleń przez sędziów pracujących w tym samym wydziale sądu gospodarczego narusza prawo do bezstronnego sądu. Trybunał Konstytucyjny, po analizie stanowiska Prokuratora Generalnego, uznał, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, jako państwowa osoba prawna realizująca zadania publiczne i reprezentująca Skarb Państwa, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą podmioty realizujące funkcje władzy publicznej nie są adresatami konstytucyjnych praw i wolności w tym trybie. W konsekwencji, Trybunał umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia skarg konstytucyjnych, zwłaszcza w kontekście państwowych osób prawnych realizujących zadania publiczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji państwowej osoby prawnej (Wody Polskie) i jej statusu prawnego w kontekście skargi konstytucyjnej. Interpretacja prawa upadłościowego nie została merytorycznie zbadana.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, jako państwowa osoba prawna realizująca zadania publiczne, posiada legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, państwowe osoby prawne realizujące zadania publiczne nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie odmawia zdolności skargowej podmiotom realizującym funkcje władzy publicznej, uznając, że skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony praw i wolności jednostki przed ingerencją władzy, a nie instrumentem rozstrzygania sporów między ogniwami władzy publicznej. Państwowe osoby prawne, nawet jeśli posiadają odrębną osobowość prawną, działają w sferze władztwa publicznego i nie mogą być traktowane jako beneficjenci praw konstytucyjnych w tym trybie.
Czy przepisy Prawa upadłościowego (art. 222 ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 18 zd. drugim i art. 134 ust. 1a) naruszają prawo do bezstronnego sądu drugiej instancji (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez umożliwienie rozpoznawania zażaleń na postanowienia sędziego-komisarza przez sędziów pracujących w tym samym wydziale sądu?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte ze względu na brak legitymacji skarżącego.
Uzasadnienie
Trybunał nie rozpoznał merytorycznie zarzutów dotyczących naruszenia prawa do bezstronnego sądu drugiej instancji, ponieważ uznał, że skarżący nie miał legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. | instytucja | skarżący |
| [...] Spółka Akcyjna w G. | spółka | podmiot masy upadłości |
Przepisy (11)
Główne
p.u. art. 222 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Zdanie drugie stanowi, że zażalenie na postanowienie sędziego-komisarza rozpoznaje sąd upadłościowy jako sąd drugiej instancji.
p.u. art. 18
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Zdanie drugie stanowi, że sądem upadłościowym jest sąd rejonowy – sąd gospodarczy.
p.u. art. 134 § 1a
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Przepis w brzmieniu relewantnym dla sprawy stanowił, że na postanowienie sędziego-komisarza o wskazaniu osoby obowiązanej do przekazania składników majątkowych do masy upadłości przysługuje zażalenie, a prawomocne postanowienie ma moc tytułu wykonawczego.
Konstytucja art. 79 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Legitymacja do wniesienia skargi konstytucyjnej.
u.o.t.p.TK art. 59 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości formalnej.
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, w tym prawo do bezstronnego sądu drugiej instancji.
Konstytucja art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
p.w. art. 239 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne
Definicja Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako państwowej osoby prawnej.
p.w. art. 258
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne
Określenie roli Wód Polskich w reprezentowaniu Skarbu Państwa.
ustawa zmieniająca art. 8
Ustawa z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do spraw w toku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, jako państwowa osoba prawna realizująca zadania publiczne i reprezentująca Skarb Państwa, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej.
Odrzucone argumenty
Przepisy Prawa upadłościowego naruszają prawo do bezstronnego sądu drugiej instancji poprzez mechanizm dwuinstancyjnego rozpoznawania zażaleń przez sędziów pracujących w tym samym wydziale sądu.
Godne uwagi sformułowania
podmioty realizujące funkcje władzy publicznej nie mogą być utożsamiane z adresatami uprawnień wynikających z poszczególnych wolności i praw konstytucyjnych, lecz powinny być traktowane jako adresaci obowiązków związanych z realizacją tych praw • przekształcenie skargi konstytucyjnej w instrument rozstrzygania sporów między poszczególnymi ogniwami władzy publicznej • Wody Polskie działają za Skarb Państwa. • państwowa osoba prawna jest podmiotem z kręgu tzw. administracji pośredniej.
Skład orzekający
Andrzej Zielonacki
przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski
członek
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
członek
Piotr Pszczółkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia skarg konstytucyjnych, zwłaszcza w kontekście państwowych osób prawnych realizujących zadania publiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji państwowej osoby prawnej (Wody Polskie) i jej statusu prawnego w kontekście skargi konstytucyjnej. Interpretacja prawa upadłościowego nie została merytorycznie zbadana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w skardze konstytucyjnej, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym. Pokazuje, jak Trybunał interpretuje granice ochrony praw konstytucyjnych dla podmiotów publicznych.
“Czy państwowa spółka może skarżyć Konstytucję? Trybunał Konstytucyjny odpowiada.”
Zdanie odrębne
Krystyna Pawłowicz
Sędzia Krystyna Pawłowicz zgłosiła zdanie odrębne, podzielając pogląd o konieczności umorzenia postępowania z powodu braku legitymacji skarżącego. Jednakże, jej zdaniem, brak ten wynika nie z publiczno-prawnego charakteru zadań skarżącego, lecz z faktu, że prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobie fizycznej.
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.