Kp 4/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Prezydenta RP dotyczył zbadania zgodności art. 19 w związku z art. 1 pkt 37 lit. a ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw z przepisami Konstytucji. Kwestionowane przepisy wykluczały Narodowy Bank Polski (NBP) z akcjonariatu Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A. (KDPW) i pozbawiały go prawa głosu z posiadanych akcji. Prezydent argumentował, że narusza to zasadę niezależności banku centralnego (art. 227 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadę ochrony własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji). Podkreślono również znaczenie opinii Europejskiego Banku Centralnego (EBC), która wskazywała na sprzeczność projektowanych przepisów z zasadą niezależności banku centralnego. Trybunał Konstytucyjny, po analizie stanowisk stron i przepisów, orzekł, że wskazane przepisy są niezgodne z art. 227 ust. 1 w związku z art. 2 oraz z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że przepis ten nie jest nierozerwalnie związany z całą ustawą, co oznacza, że pozostałe części ustawy mogą pozostać w obrocie prawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 19 w związku z art. 1 pkt 37 lit. a ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw jest zgodny z art. 227 ust. 1 w związku z art. 2 oraz z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest niezgodny.
Uzasadnienie
Przepis narusza zasadę niezależności banku centralnego oraz zasadę ochrony własności, ponieważ zobowiązuje NBP do zbycia akcji KDPW i pozbawia go prawa głosu, co ogranicza jego zdolność do realizacji konstytucyjnych funkcji.
Czy art. 19 w związku z art. 1 pkt 37 lit. a ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw jest zgodny z art. 7, art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji?
Odpowiedź sądu
Nie jest niezgodny.
Uzasadnienie
Trybunał nie stwierdził niezgodności z tymi przepisami.
Czy art. 19 w związku z art. 1 pkt 37 lit. a ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw jest nierozerwalnie związany z całą ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie jest nierozerwalnie związany z całą ustawą.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wyeliminowanie zakwestionowanego przepisu nie wpłynie na spójność i funkcjonowanie pozostałej części ustawy.
Czy w procesie legislacyjnym doszło do naruszenia trybu wymaganego przepisami prawa do wydania zaskarżonych przepisów, w szczególności poprzez nieprzedstawienie opinii Europejskiego Banku Centralnego Sejmowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Doszło do naruszenia, ale nie na tyle istotnego, by uzasadniać stwierdzenie niekonstytucyjności.
Uzasadnienie
Rada Ministrów naruszyła obowiązek przekazania opinii EBC Sejmowi, jednak opinia była dostępna dla posłów innymi kanałami, co nie uniemożliwiło demokratycznej debaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Narodowy Bank Polski | instytucja | uczestnik |
| Komisja Nadzoru Finansowego | instytucja | uczestnik |
| Rada Polityki Pieniężnej | instytucja | uczestnik |
Przepisy (18)
Główne
Konstytucja art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 227 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw art. 19
Ustawa z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 37 lit. a
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 91 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 91 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o TK art. 39 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 42
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 66
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o NBP art. 5 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
ustawa o NBP art. 46
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
ustawa o obrocie instrumentami finansowymi art. 46 § 3
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
ustawa o obrocie instrumentami finansowymi art. 46 § 4
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
ustawa o obrocie instrumentami finansowymi art. 64a
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady niezależności banku centralnego przez wykluczenie NBP z akcjonariatu KDPW. • Naruszenie zasady ochrony własności przez pozbawienie NBP prawa głosu z akcji KDPW. • Znaczenie opinii EBC dla procesu legislacyjnego. • NBP potrzebuje wpływu na KDPW dla realizacji polityki pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Przepis nie jest nierozerwalnie związany z całą ustawą. • Naruszenie trybu legislacyjnego nie było na tyle istotne, by uzasadniać stwierdzenie niekonstytucyjności. • Istniejąca sprzeczność między ustawą o NBP a ustawą o obrocie instrumentami finansowymi. • Nowe przepisy zapewniają wystarczający nadzór typu 'oversight'.
Godne uwagi sformułowania
Art. 19 w związku z art. 1 pkt 37 lit. a ustawy [...] jest niezgodny z art. 227 ust. 1 w związku z art. 2 oraz z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. • Art. 19 w związku z art. 1 pkt 37 lit. a ustawy powołanej w punkcie 1 nie jest nierozerwalnie związany z całą ustawą. • Projektowana ustawa pozostaje w sprzeczności z zasadą niezależności banku centralnego, ponieważ zobowiązuje ona NBP do zbycia składników swojego majątku, a mianowicie posiadanych przez niego akcji KDPW. • Konstytucyjna zasada niezależności Narodowego Banku Polskiego zabezpiecza realizację określonych celów konstytucyjnych i musi być wykładana w świetle tych celów. • Naruszenie to nie uniemożliwiło jednak posłom i senatorom zapoznania się z treścią opinii Europejskiego Banku Centralnego i wzięcia jej pod uwagę podczas głosowania nad ustawą.
Skład orzekający
Bohdan Zdziennicki
przewodniczący
Zbigniew Cieślak
członek
Maria Gintowt-Jankowicz
członek
Mirosław Granat
członek
Marian Grzybowski
członek
Adam Jamróz
członek
Marek Kotlinowski
członek
Teresa Liszcz
członek
Ewa Łętowska
członek
Marek Mazurkiewicz
sprawozdawca
Janusz Niemcewicz
sprawozdawca
Andrzej Rzepliński
członek
Mirosław Wyrzykowski
protokolant
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii niezależności banku centralnego i jego roli w systemie finansowym, co ma szerokie implikacje dla stabilności gospodarczej i zaufania do instytucji państwowych.
“Niezależność banku centralnego pod lupą TK: Czy NBP może być akcjonariuszem Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.