KIO 1586/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania wniesionego przez wykonawcę STRABAG Sp. z o.o. do Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) przeciwko decyzji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie (Zamawiającego) o odrzuceniu jego oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Głównym zarzutem odwołującego było uznanie jego oferty za niezgodną z ustawą Prawo zamówień publicznych (Pzp) oraz nieważną z powodu braku podpisu pełnomocnika na jednym z kosztorysów ofertowych, który był załącznikiem do formularza ofertowego. Odwołujący argumentował, że oferta jako całość została prawidłowo podpisana w formularzu ofertowym, a brak podpisu na jednym z kosztorysów nie powinien skutkować nieważnością całej oferty, zwłaszcza że cena całkowita została wskazana i podpisana. Podkreślał, że kosztorysy stanowią jedynie uszczegółowienie ceny podanej w formularzu ofertowym i powinny być interpretowane zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego. Zamawiający natomiast stał na stanowisku, że zgodnie z instrukcją dla wykonawców (IDW) oraz przepisami Pzp i Kodeksu cywilnego, oferta składa się z formularza ofertowego oraz załączonych do niego dokumentów, w tym kosztorysów. Brak podpisu na którymkolwiek z tych elementów, zwłaszcza gdy wynagrodzenie ma charakter kosztorysowy, prowadzi do nieważności oferty pod rygorem. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie, uznając ofertę STRABAG Sp. z o.o. za nieważną z powodu braku podpisu na kosztorysie ofertowym. Izba podkreśliła, że w przypadku wynagrodzenia kosztorysowego, ceny jednostkowe podane w kosztorysach są kluczowe dla ustalenia wynagrodzenia w trakcie realizacji umowy, a formularz ofertowy zawiera jedynie wartość nominalną. W związku z tym, brak podpisu na kosztorysie, który jest integralną częścią oferty, skutkuje niezachowaniem wymaganej formy pisemnej pod rygorem nieważności, co zgodnie z art. 82 ust. 2 Pzp i art. 73 § 1, art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego, prowadzi do nieważności oferty. Izba uznała, że Zamawiający prawidłowo odrzucił ofertę, a argumentacja odwołującego dotycząca interpretacji oświadczenia woli nie mogła zmienić tego rozstrzygnięcia, gdyż brak podpisu jest brakiem formalnym, a nie kwestią interpretacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych oferty w zamówieniach publicznych, zwłaszcza w kontekście podpisów na załącznikach i charakteru wynagrodzenia (kosztorysowe vs. ryczałtowe).
Dotyczy specyficznych wymogów stawianych przez zamawiającego w IDW oraz charakteru wynagrodzenia. Może być mniej relewantne dla zamówień o prostszej strukturze oferty.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak podpisu na jednym z kosztorysów ofertowych, będącym załącznikiem do formularza ofertowego, skutkuje nieważnością całej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak podpisu na kosztorysie ofertowym, który jest integralną częścią oferty, zwłaszcza w przypadku wynagrodzenia kosztorysowego, prowadzi do nieważności całej oferty z powodu niezachowania wymaganej formy pisemnej.
Uzasadnienie
Izba uznała, że oferta w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, szczególnie przy wynagrodzeniu kosztorysowym, składa się z formularza ofertowego, kosztorysów ofertowych i wykazu stawek. Brak podpisu na jednym z kluczowych elementów, jakim jest kosztorys, oznacza niezachowanie formy pisemnej pod rygorem nieważności, co skutkuje nieważnością całej oferty zgodnie z przepisami Pzp i Kodeksu cywilnego.
Czy oferta złożona w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w której formularz ofertowy został podpisany, ale jeden z załączonych kosztorysów ofertowych nie został podpisany, może być uzupełniona lub poprawiona na podstawie art. 26 ust. 3 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oferta niepodpisana w wymaganej formie jest z mocy prawa nieważna i nie podlega uzupełnieniu ani poprawieniu na podstawie art. 26 ust. 3 Pzp, ponieważ nie jest to omyłka, a brak zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że brak podpisu na formularzu oferty lub jego integralnych częściach (jak kosztorys) nie jest omyłką, którą można naprawić w trybie art. 26 ust. 3 Pzp. Oferta niepodpisana jest nieważna od początku i nie wywołuje skutków prawnych, a przepisy Pzp nie przewidują możliwości konwalidacji takiego braku.
Czy w przypadku wątpliwości co do treści oferty, należy ją interpretować zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego, nawet jeśli brakuje wymaganych podpisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli oferta jest nieważna z powodu niezachowania formy pisemnej, nie podlega ona wykładni na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Izba uznała, że oświadczenie woli (oferta) musi najpierw zachować wymaganą formę prawną, aby mogło podlegać interpretacji. W przypadku braku podpisu pod kluczowym dokumentem oferty, oferta jest nieważna i nie można jej interpretować w celu ustalenia woli wykonawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| STRABAG Sp. z o.o. | spółka | wykonawca |
| Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie | instytucja | zamawiający |
| Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Sp. z o.o. | spółka | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
| Przedsiębiorstwo Robót Drogowych „Regionalne Drogi Podlaskie” Sp. z o.o. | spółka | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
| M.R. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Dróg-Pol Roboty Drogowe i Remontowo-Budowlane | inne | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
| T.J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TAR-POL Przedsiębiorstwo Wielobranżowe T.J. | inne | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
| K.Ł. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. ZAK K.Ł. | inne | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
| Rector Sp. z o.o. | spółka | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
Przepisy (10)
Główne
Pzp art. 89 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa podstawy odrzucenia oferty, w tym niezgodność z ustawą (pkt 1) oraz nieważność na podstawie odrębnych przepisów (pkt 8).
Pzp art. 82 § 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Stanowi, że ofertę składa się w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
k.c. art. 78 § 1
Kodeks cywilny
Określa, że do zachowania formy pisemnej czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli.
k.c. art. 73 § 1
Kodeks cywilny
Stanowi, że czynność prawna dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy pisemnej pod rygorem nieważności jest nieważna.
Pomocnicze
k.c. art. 66 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje ofertę jako oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy, jeżeli określa istotne postanowienia umowy.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje zasady interpretacji oświadczeń woli, nakazując tłumaczenie ich zgodnie z okolicznościami, zasadami współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami.
Pzp art. 198a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa prawo do wniesienia skargi na wyrok KIO do sądu okręgowego.
Pzp art. 198b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa prawo do wniesienia skargi na wyrok KIO do sądu okręgowego.
Pzp art. 192 § 9
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.
Pzp art. 192 § 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podpisu na kosztorysie ofertowym stanowi niezachowanie formy pisemnej pod rygorem nieważności, co skutkuje nieważnością całej oferty. • Oferta niepodpisana w wymaganej formie jest nieważna z mocy prawa i nie podlega uzupełnieniu ani poprawieniu. • W przypadku wynagrodzenia kosztorysowego, kosztorysy ofertowe są kluczowymi elementami oferty, a ich brak podpisu dyskwalifikuje ofertę.
Odrzucone argumenty
Podpisanie formularza ofertowego jest wystarczające dla zachowania formy pisemnej oferty, nawet jeśli jeden z załączników nie został podpisany. • Brak podpisu na kosztorysie ofertowym jest jedynie wadą formalną, którą można usunąć w trybie uzupełnienia oferty. • Oferta powinna być interpretowana zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego, a jej treść i wola wykonawcy powinny być brane pod uwagę pomimo braków formalnych.
Godne uwagi sformułowania
oferta jest niezgodna z ustawą oraz nieważna na podstawie odrębnych przepisów • oferta stanowi wypełniony formularz „Oferta" oraz kosztorysy ofertowe • brak podpisu pod tym właśnie formularzem [...] powoduje nieważność oferty • oferta niepodpisana jest z mocy prawa nieważna, nie wywołuje skutków prawnych • brak ten trudno wyinterpretować inaczej niż jako brak, nawet jeśli w zamiarze cała oferta miała stanowić komplet
Skład orzekający
Anna Packo
przewodniczący
protokolant
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych oferty w zamówieniach publicznych, zwłaszcza w kontekście podpisów na załącznikach i charakteru wynagrodzenia (kosztorysowe vs. ryczałtowe)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów stawianych przez zamawiającego w IDW oraz charakteru wynagrodzenia. Może być mniej relewantne dla zamówień o prostszej strukturze oferty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak drobny błąd formalny, jakim jest brak podpisu na jednym z dokumentów, może doprowadzić do odrzucenia oferty z wysoką wartością, co jest częstym problemem w zamówieniach publicznych i stanowi cenną lekcję dla wykonawców.
“Jeden brakujący podpis kosztował miliony: jak drobny błąd formalny może zrujnować ofertę w przetargu?”
Dane finansowe
WPS: 20 213 100,88 PLN
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.