IX P 527/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. S., funkcjonariusz Służby Celnej, wniósł pozew o zasądzenie odprawy w kwocie 29 037 zł wraz z odsetkami, argumentując, że przekształcenie jego stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) w 2017 roku jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia przyznanie odprawy. Pozwany Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia oraz kwestionując zasadność przyznania odprawy, wskazując na brak utraty zatrudnienia. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym powód przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co skutkowało przekształceniem jego stosunku służbowego. Sąd uznał, że prawo do odprawy dla funkcjonariuszy, których stosunek służbowy przekształcono w stosunek pracy, istniało, powołując się na interpretację przepisów i orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwałę III PZP 2/23. Podkreślono, że reorganizacja KAS stanowiła przesłankę do przyznania odprawy. Jednakże, kluczowym argumentem oddalającym powództwo okazał się zarzut przedawnienia. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa jedynie czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia lub jego uznanie. Wnioski powoda kierowane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w marcu 2020 r. i lutym 2024 r. nie zostały uznane za skuteczne w przerywaniu biegu przedawnienia, ponieważ pozwany konsekwentnie odmawiał spełnienia żądania, a wnioski te miały charakter jedynie techniczny, bez realnej szansy na zmianę stanowiska pracodawcy. Pierwszy wniosek z marca 2020 r. mógłby przerwać bieg przedawnienia, który rozpoczął się 1 czerwca 2017 r., jednakże kolejne działania powoda nie były wystarczające. Sąd uznał, że nie było wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, a niejednolite orzecznictwo sądowe nie stanowiło podstawy do odstąpienia od poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. W konsekwencji, roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 1 czerwca 2020 r. (lub 2 marca 2023 r. po pierwszym wniosku). Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda kosztami z uwagi na zasadę słuszności, podkreślając, że żądanie powoda miało usprawiedliwione podstawy prawne i faktyczne, a oddalenie nastąpiło z powodu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w KAS oraz skutki prawne wniosków kierowanych do pracodawcy w kontekście przerwania biegu przedawnienia.
Orzeczenie oddala powództwo z powodu przedawnienia, co ogranicza jego zastosowanie w sprawach, gdzie przedawnienie nie zaszło. Kluczowe jest precyzyjne ustalenie, jakie czynności przerywają bieg przedawnienia zgodnie z ustawą o KAS.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza w stosunek pracy w wyniku reformy KAS jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uprawnia do odprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uprawnia do odprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku bezpośredniego przepisu w ustawie wprowadzającej KAS, przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy, które następowało niezależnie od woli funkcjonariusza (poza przypadkami otrzymania propozycji zatrudnienia), powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, analogicznie do sytuacji funkcjonariuszy, których stosunek służbowy wygasł z innych przyczyn. Podkreślono, że obie grupy utraciły status funkcjonariusza.
Czy roszczenie o odprawę dla byłego funkcjonariusza KAS uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa jedynie czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia lub jego uznanie. Wnioski powoda kierowane do pracodawcy nie spełniły tych wymogów, ponieważ pozwany konsekwentnie odmawiał spełnienia żądania, a działania powoda miały charakter jedynie techniczny, bez realnej szansy na zmianę stanowiska pracodawcy.
Czy niejednolite orzecznictwo sądowe w sprawie odpraw dla funkcjonariuszy KAS może stanowić podstawę do nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia?
Odpowiedź sądu
Nie, niejednolite orzecznictwo nie stanowi podstawy do odstąpienia od stosowania przepisów o przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć orzecznictwo może wskazywać kierunek interpretacji, nie ma mocy prawotwórczej i nie zapewnia pewności co do losów procesu. Brak stabilności orzeczniczej wynikał z wadliwej legislacji, a sądy starały się zapobiegać jej skutkom poprzez wykładnię prawa. Jednakże, nie można na tej podstawie odstępować od stosowania przepisów o przedawnieniu, które mają na celu mobilizację wierzyciela do dochodzenia roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (27)
Główne
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 3
Ustawa przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane jest jak zwolnienie ze służby.
ustawa wprowadzająca art. 171 § ust. 1
Ustawa przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przyjęcie propozycji zatrudnienia skutkowało przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy.
ustawa o KAS art. 250 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS przysługuje odprawa.
ustawa o KAS art. 252
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń przedawniają się z upływem 3 lat; bieg przedawnienia przerywa czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej lub uznanie roszczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności roszczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
ustawa o Służbie Celnej art. 163 § ust. 4
Ustawa o Służbie Celnej
Przywołana jako podstawa prawna odprawy w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
ustawa o Służbie Celnej art. 24 § ust. 1
Ustawa o Służbie Celnej
Definicja urzędu w rozumieniu ustawy.
ustawa o Służbie Celnej art. 22
Ustawa o Służbie Celnej
Definicja jednostek organizacyjnych Służby Celnej.
ustawa o Służbie Celnej art. 83
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy celnych pod rządami poprzedniej ustawy.
ustawa o Służbie Celnej art. 165
Ustawa o Służbie Celnej
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy celnych pod rządami poprzedniej ustawy.
k.p. art. 173
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.
k.p. art. 11
Kodeks pracy
Zasada swobody nawiązania stosunku pracy.
ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji art. 114
Ustawa o Policji
Dotyczy odprawy dla policjantów w określonych sytuacjach.
ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej art. 99 § ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 2
Ustawa o Służbie Więziennej
Dotyczy odprawy dla funkcjonariuszy Służby Więziennej przy przejściu do innej służby państwowej.
ustawa z dnia 13 marca 2013 r. art. 8
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Dotyczy wysokości odprawy w przypadku zwolnień grupowych.
ustawa o KAS art. 179-181
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy szczególnej ochrony stosunku służby.
ustawa o KAS art. 197
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy dostępu do ścieżki awansowej.
ustawa o KAS art. 210
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy szczególnej ochrony prawnej.
ustawa o KAS art. 216 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy dodatkowego urlopu wypoczynkowego.
ustawa o KAS art. 217
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy płatnego urlopu zdrowotnego.
ustawa o KAS art. 219
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy wyróżnień.
ustawa o KAS art. 226
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy dodatków do uposażenia.
ustawa o KAS art. 241-242
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy nagród.
ustawa o KAS art. 174 § ust. 10
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dodany przepis traktujący przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy jak zwolnienie ze służby.
ustawa o KAS art. 174 § ust. 12
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Wyłącza stosowanie art. 250 w określonych przypadkach.
ustawa o KAS art. 174 § ust. 7
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy sytuacji, gdy funkcjonariusz sam decyduje o bycie stosunku służbowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odprawę uległo przedawnieniu zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, ponieważ wnioski powoda kierowane do pracodawcy nie przerywały biegu przedawnienia. • Wnioski powoda o wypłatę odprawy były ogólnikowe i nie spełniały wymogu bezpośredniości w celu dochodzenia roszczenia. • Nie było wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Odrzucone argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uprawnia do odprawy. • Reorganizacja KAS stanowiła przesłankę do przyznania odprawy. • Prawo do odprawy nie jest uzależnione od utraty źródła utrzymania, a od zakończenia stosunku służby.
Godne uwagi sformułowania
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby. • Bieg przedawnienia roszczenia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia. • Wnioski powoda były czynnością jedynie techniczną, za którą nie stało przeświadczenie o słuszności ponowienia wniosku z uwagi na konkretne okoliczności.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w KAS oraz skutki prawne wniosków kierowanych do pracodawcy w kontekście przerwania biegu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie oddala powództwo z powodu przedawnienia, co ogranicza jego zastosowanie w sprawach, gdzie przedawnienie nie zaszło. Kluczowe jest precyzyjne ustalenie, jakie czynności przerywają bieg przedawnienia zgodnie z ustawą o KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej reformy administracyjnej i jej skutków dla funkcjonariuszy, a także złożonych kwestii przedawnienia roszczeń. Pokazuje, jak kluczowe jest właściwe dochodzenie praw, nawet gdy prawo do nich istnieje.
“Prawo do odprawy było, ale przepadło przez przedawnienie. Jak nie popełnić błędu byłego funkcjonariusza KAS?”
Dane finansowe
WPS: 29 037 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.