IX KA 1779/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProkurator Prokuratury Rejonowej w Busku-Zdroju wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego ZDROVITA KIM KAPUTA sp.j. za przestępstwo skarbowe z art. 77 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks w zw. z art. 6 § 2 kks. Czyn zabroniony polegał na niepobraniu i niewpłaceniu przez wspólnika K. K. (1) zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 22.102 zł w okresie od marca 2012 roku do stycznia 2013 roku. Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie II K 74/16, obciążając kosztami Skarb Państwa. Prokurator wniósł apelację, zarzucając obrazę prawa materialnego, tj. art. 5 pkt 2 ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, poprzez jego niezastosowanie. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. Sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 5 pkt 2 ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, nie stosując stanu prawnego obowiązującego od 14 listopada 2011 roku, który wprowadził dodatkową przesłankę odpowiedzialności podmiotu zbiorowego – winę w organizacji. Sąd Rejonowy oparł się na stanie prawnym i orzecznictwie dotyczącym czynów popełnionych przed tą datą. Sąd Okręgowy podkreślił, że nowelizacja z 29 lipca 2011 r. wprowadziła możliwość przypisania odpowiedzialności podmiotowi zbiorowemu za czyny osób wskazanych w art. 3 pkt 1 ustawy, jeśli uniknięcie czynu mogło być zapewnione przez zachowanie należytej staranności. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując ustalenie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego w oparciu o przepisy obowiązujące od 14 listopada 2011 roku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, zwłaszcza w kontekście nowelizacji z 2011 roku i tzw. winy w organizacji, oraz stosowanie tych przepisów do przestępstw skarbowych popełnionych przez wspólników.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego sprawy, ale stanowi ważny głos w interpretacji przepisów o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, w szczególności art. 5 pkt 2, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie popełnienia czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 5 pkt 2 ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych poprzez jego niezastosowanie i zignorowanie normatywnej podstawy do przypisania odpowiedzialności podmiotowi zbiorowemu za czyny wspólnika, opierając się na stanie prawnym sprzed nowelizacji z dnia 14 listopada 2011 roku.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy powinien był badać przesłanki odpowiedzialności podmiotu zbiorowego w oparciu o stan prawny obowiązujący na datę popełnienia czynu (marzec 2012 - styczeń 2013), czyli po nowelizacji wprowadzającej tzw. winę w organizacji. Niezastosowanie tego przepisu stanowiło obrazę prawa materialnego.
Czy czyn wspólnika spółki, polegający na niepobraniu i niewpłaceniu zaliczek na podatek dochodowy, może stanowić podstawę do przypisania odpowiedzialności podmiotowi zbiorowemu na gruncie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czyn wspólnika działającego w imieniu i interesie podmiotu zbiorowego, w ramach uprawnienia do podejmowania decyzji finansowych, może stanowić podstawę odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, zwłaszcza w kontekście tzw. winy w organizacji, zgodnie z brzmieniem art. 5 pkt 2 ustawy po nowelizacji z 14 listopada 2011 roku.
Uzasadnienie
Wspólnik K. K. (1) należała do kategorii osób wskazanych w art. 3 pkt 1 ustawy, a jej czyn mógł być podstawą odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, jeśli uniknięcie czynu mogło być zapewnione przez zachowanie należytej staranności przez organ lub przedstawiciela podmiotu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Busku – Zdroju | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe ZDROVITA KIM KAPUTA sp.j. | spółka | podmiot zbiorowy |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | wspólnik, sprawca czynu |
Przepisy (14)
Główne
u.o.p.z. art. 5 § pkt 2
Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
Po nowelizacji z 14.11.2011 r. wprowadza dodatkową przesłankę odpowiedzialności podmiotu zbiorowego – winę w organizacji, gdy uniknięcie czynu zabronionego przez osoby z art. 3 pkt 1 mogło być zapewnione przez zachowanie należytej staranności.
Pomocnicze
u.o.p.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
Określa krąg osób, których czyny mogą rodzić odpowiedzialność podmiotu zbiorowego (m.in. wspólnicy działający w imieniu lub interesie podmiotu).
u.o.p.z. art. 4
Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
u.o.p.z. art. 16 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
kks art. 77 § § 2
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy przestępstwa skarbowego polegającego na nieuiszczeniu należności.
kks art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
kks art. 6 § § 2
Kodeks karny skarbowy
u.p.d.o.f. art. 38 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek płatnika do obliczania, pobierania i wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.
kpk art. 427 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zarzutów apelacji.
kpk art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji – obraza prawa materialnego.
kpk art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie możliwości reformatoryjnego orzekania przez sąd II instancji.
kpk art. 456
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.
kpk art. 425
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Rejonowy przepisów ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, w szczególności art. 5 pkt 2, poprzez niezastosowanie stanu prawnego obowiązującego od 14 listopada 2011 roku.
Godne uwagi sformułowania
wina organizacyjna podmiotu zbiorowego • niezapewniającej uniknięcia popełnienia takiego czynu • zachowanie należytej staranności wymaganej w danych okolicznościach, przez organ lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego
Skład orzekający
Bogusław Sędkowski
sędzia
Alina Bojara
sędzia
Krzysztof Sójka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, zwłaszcza w kontekście nowelizacji z 2011 roku i tzw. winy w organizacji, oraz stosowanie tych przepisów do przestępstw skarbowych popełnionych przez wspólników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego sprawy, ale stanowi ważny głos w interpretacji przepisów o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności firm za czyny zabronione popełnione przez ich wspólników lub zarządy, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Kluczowa jest tu zmiana interpretacji przepisów po nowelizacji, co pokazuje ewolucję prawa.
“Czy Twoja firma odpowiada za błędy wspólnika? Kluczowa zmiana w prawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.