IX CA 784/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuGmina R. pozwała J. O. o zapłatę 7 420 zł, domagając się zwrotu diet wypłaconych radnej po tym, jak prawomocnym wyrokiem z 21 czerwca 2012 r. umorzono wobec niej postępowanie karne warunkowo, co skutkowało utratą prawa wybieralności. Gmina twierdziła, że pozwana nie poinformowała o skazaniu, co spowodowało szkodę. Sąd Rejonowy w Piszu uwzględnił powództwo jedynie w części, zasądzając 239,35 zł za diety pobrane w dniach 18-31 lipca 2013 r., uznając, że mandat wygasł dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2013 r. oddalającego skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu. Gmina wniosła apelację, zarzucając błędną wykładnię przepisów Ordynacji wyborczej i ustawy o samorządzie gminnym oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia się uchwały rady lub zarządzenia zastępczego wojewody, a w przypadku skargi do sądu administracyjnego – z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę. Do tego momentu radny zachowuje mandat i prawo do pobierania diet. Sąd uznał, że gmina nie wykazała winy pozwanej ani szkody, a diety były należne za okres faktycznego pełnienia funkcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego, momentu utraty prawa wybieralności i prawa do pobierania diet w okresie przejściowym.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z Ordynacją wyborczą obowiązującą w danym okresie.
Zagadnienia prawne (3)
Kiedy następuje wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku utraty prawa wybieralności wskutek prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Mandat radnego wygasa z dniem uprawomocnienia się uchwały rady stwierdzającej wygaśnięcie mandatu, lub zarządzenia zastępczego wojewody, a w przypadku skargi do sądu administracyjnego – z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała rady lub zarządzenie zastępcze wojewody, a także wyrok sądu administracyjnego, mają charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny. Dopiero od momentu uprawomocnienia się tych aktów następuje wygaśnięcie mandatu, a do tego czasu radny ma prawo do pełnienia funkcji i pobierania diet.
Czy radny, który utracił prawo wybieralności, ale którego mandat nie został jeszcze stwierdzony jako wygasły przez właściwy organ, ma prawo do pobierania diet?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, do momentu stwierdzenia wygaśnięcia mandatu przez właściwy organ, radny zachowuje mandat i wszystkie wynikające z niego uprawnienia, w tym prawo do pobierania diet.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji wyborczej nie nakładają na radnego obowiązku informowania o utracie prawa wybieralności, a stwierdzenie wygaśnięcia mandatu wymaga formalnego aktu (uchwały rady lub zarządzenia zastępczego). Dopóki taki akt nie uprawomocni się, mandat istnieje.
Czy gmina poniosła szkodę w wyniku wypłacenia diet radnemu, którego mandat wygasł z dniem uprawomocnienia się wyroku WSA, ale który do tego czasu nadal pełnił funkcję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie poniosła szkody, ponieważ radny faktycznie pełnił swoje obowiązki do dnia uprawomocnienia się wyroku WSA, a diety były należne za ten okres.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała przesłanek odpowiedzialności deliktowej (czynu niedozwolonego), w tym winy pozwanej i szkody. Wypłacone diety nie stanowiły szkody, gdyż były należne za okres faktycznego sprawowania mandatu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina R. | instytucja | powódka |
| J. O. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
Ordynacja wyborcza art. 190 § 1 pkt 3
Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów.
Ordynacja wyborcza art. 190 § 2
Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.
Kodeks wyborczy art. 7 § 2 pkt 2
Kodeks wyborczy
Prawa wybieralności nie mają osoby, wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
Pomocnicze
u.s.g. art. 98a § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
W przypadku niepodjęcia przez radę uchwały o wygaśnięciu mandatu, wojewoda stwierdza wygaśnięcie mandatu w drodze zarządzenia zastępczego.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.g. art. 23 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 23a § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Kodeks wyborczy art. 5 § 1
Kodeks wyborczy
Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy art. 16 § 2a
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mandat radnego wygasa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego jego wygaśnięcie (uchwały rady, zarządzenia zastępczego lub wyroku sądu administracyjnego). • Do momentu uprawomocnienia się orzeczenia o wygaśnięciu mandatu, radny zachowuje mandat i prawo do pobierania diet. • Gmina nie wykazała winy pozwanej ani szkody w rozumieniu przepisów o czynach niedozwolonych.
Odrzucone argumenty
Wygaśnięcie mandatu radnego następuje z mocy prawa z chwilą utraty prawa wybieralności (wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne), a stwierdzenie tego przez radę ma charakter deklaratoryjny. • Pozwana ponosi winę za niepoinformowanie rady o skazaniu, co doprowadziło do dalszego pobierania diet i powstania szkody po stronie gminy.
Godne uwagi sformułowania
mandat istnieje ze wszystkimi wynikającymi z niego uprawnieniami i obowiązkami • uchwała rady stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego posiada charakter aktu deklaratoryjnego • nie można tracić z pola widzenia, że według art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej, wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdzała rada w drodze uchwały • nie sposób uznać, że brak uchwały rady o wygaśnięciu mandatu nastąpiło z winy lub zaniedbania pozwanej
Skład orzekający
Jacek Barczewski
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosław Wieczorkiewicz
sędzia
Agnieszka Żegarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego, momentu utraty prawa wybieralności i prawa do pobierania diet w okresie przejściowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z Ordynacją wyborczą obowiązującą w danym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami i obowiązkami radnych samorządowych oraz interpretacją przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu, co jest istotne dla prawników i samorządowców.
“Czy radny po skazaniu nadal może pobierać diety? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowy moment wygaśnięcia mandatu.”
Dane finansowe
WPS: 7420 PLN
zwrot diet: 239,35 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.