IV U 843/26Niezgodnosc art 25 ust 1b ustawy emerytalnej z konstytucją 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpoznał sprawę dotyczącą odwołania B. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła przeliczenia emerytury bez pomniejszenia jej podstawy o wcześniej pobrane emerytury. Ubezpieczona kwestionowała zastosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, zarzucając niezasadne pomniejszenie świadczenia. Sąd Okręgowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku (SK 140/20), uznał art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 roku. Sąd zastosował bezpośrednie stosowanie Konstytucji, argumentując, że ubezpieczeni nie mogli przewidzieć negatywnych skutków pomniejszenia ich przyszłej emerytury powszechnej o kwoty już pobranych świadczeń. W ocenie Sądu, takie działanie legislatora narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając wysokość emerytury ubezpieczonej z pominięciem spornego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności i zasad stosowania bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy powszechne w sprawach indywidualnych, zwłaszcza w kontekście ochrony praw nabytych i zasady zaufania do państwa.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, a jego bezpośrednie stosowanie przez sądy jest przedmiotem dyskusji doktrynalnej i orzeczniczej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w zakresie w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 roku, jest zgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis ten narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa, ponieważ osoby składające wniosek o emeryturę przed wprowadzeniem zmian nie mogły przewidzieć negatywnych skutków pomniejszenia ich przyszłego świadczenia o kwoty już pobranych emerytur. Sąd zastosował bezpośrednie stosowanie Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 roku.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa oceny zgodności art. 25 ust. 1b u.e.r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa oceny zgodności art. 25 ust. 1b u.e.r. (zasada państwa prawnego).
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa podległości sędziów Konstytucji i ustawom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób składających wniosek przed 6 czerwca 2012 roku. • Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy w celu ochrony praw obywateli. • Naruszenie zasady zaufania do państwa i stanowionego prawa.
Odrzucone argumenty
Stosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej zgodnie z jego literalnym brzmieniem, bez uwzględnienia daty złożenia wniosku. • Organ rentowy działał zgodnie z obowiązującym prawem, nie publikacja wyroku TK nie zwalnia z jego stosowania.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nastąpiło w trybie art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie Konstytucji bezpośrednio w ramach oceny zgodności podstaw prawnych decyzji ZUS z art. 67 i art. 2 Konstytucji RP. • Ubezpieczeni, którzy zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli - w momencie podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego - świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. • Sądy zatem mają bowiem obowiązek (wyrażony w art. 178 w związku z art. 8), stosowania również Konstytucji (obok ustaw regulujących bezpośrednio materię sporu).
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zasad stosowania bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy powszechne w sprawach indywidualnych, zwłaszcza w kontekście ochrony praw nabytych i zasady zaufania do państwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, a jego bezpośrednie stosowanie przez sądy jest przedmiotem dyskusji doktrynalnej i orzeczniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sąd powszechny w celu ochrony praw obywatela przed niekonstytucyjnym przepisem, co jest zagadnieniem o dużym znaczeniu praktycznym i teoretycznym.
“Sąd Powszechny Stosuje Konstytucję Bezpośrednio: Czy Prawo Emerytalne Zostało Zmienione Wyrokiem Sądu?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.