IV U 709/26Niezgodnosc ustawy emerytalnej z konstytucją bezpośrednie stosowanie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego G. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., która ustaliła wysokość jego emerytury pomniejszając ją o kwoty wcześniej pobranych emerytur, zgodnie z art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Ubezpieczony zarzucił naruszenie art. 7, 8, 32 oraz 67 Konstytucji RP. Sąd Okręgowy, powołując się na bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP (art. 8 ust. 2), uznał, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 roku. Sąd argumentował, że ubezpieczeni, składając wniosek o wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie nowelizacji (6 czerwca 2012 r.), nie mogli przewidzieć negatywnych skutków w postaci pomniejszenia kapitału o pobrane świadczenia. Podkreślono, że sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji bezpośrednio i mogą odmówić zastosowania przepisu ustawy sprzecznego z Konstytucją, nawet jeśli Trybunał Konstytucyjny nie wydał jeszcze orzeczenia w tej sprawie. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając wysokość emerytury z pominięciem spornego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy powszechne w celu kontroli konstytucyjności przepisów ustawowych, nawet przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, w sprawach dotyczących praw ubezpieczenia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które złożyły wniosek o emeryturę przed datą wejścia w życie nowelizacji ustawy emerytalnej (6 czerwca 2012 r.).
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w zakresie w jakim pomniejsza podstawę obliczenia emerytury o kwoty wcześniej pobranych emerytur, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, dla osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed dniem 6 czerwca 2012 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP dla osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 roku, z uwagi na naruszenie zasady państwa prawnego i prawa do zabezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ubezpieczeni, składając wniosek przed wejściem w życie nowelizacji, nie mogli przewidzieć negatywnych skutków pomniejszenia świadczenia. Stosując bezpośrednio Konstytucję, sąd pominął przepis ustawy jako niezgodny z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 roku, ponieważ narusza zasadę państwa prawnego i prawo do zabezpieczenia społecznego, uniemożliwiając przewidzenie negatywnych konsekwencji.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis umożliwiający bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek sędziów do podlegania Konstytucji i ustawom.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją RP dla osób składających wniosek przed 6 czerwca 2012 r. • Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez sądy w celu ochrony praw obywateli. • Brak możliwości przewidzenia przez ubezpieczonych negatywnych skutków nowelizacji ustawy w momencie składania wniosku o wcześniejszą emeryturę.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nastąpiło w trybie art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie Konstytucji bezpośrednio w ramach oceny zgodności podstaw prawnych decyzji ZUS z art. 67 i art. 2 Konstytucji RP. • Sądy zatem mają bowiem obowiązek (wyrażony w art. 178 w związku z art. 8), stosowania również Konstytucji (obok ustaw regulujących bezpośrednio materię sporu). • Sąd jest obowiązany do takiej oceny, bowiem uchylenie się od niej może prowadzić do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisu niekonstytucyjnego, a zatem niezgodnie z prawem obowiązującym. • Sąd może pominąć art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w podstawie rozstrzygnięcia, gdy stwierdzi jego sprzeczność w określonym stanie faktycznym z Konstytucją (niekonstytucyjność sytuacyjna).
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy powszechne w celu kontroli konstytucyjności przepisów ustawowych, nawet przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, w sprawach dotyczących praw ubezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które złożyły wniosek o emeryturę przed datą wejścia w życie nowelizacji ustawy emerytalnej (6 czerwca 2012 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy i jego wpływu na prawa obywateli w kontekście systemu emerytalnego, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sąd Okręgowy: Konstytucja ważniejsza niż ustawa! Emerytura uratowana dzięki bezpośredniemu stosowaniu prawa.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.