IV U 555/25

Decyzją z 27 lutego 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił J. B. wznowienia postępowania w sprawie emerytury, wskazując na brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku w Dzienniku Ustaw. Wyrok ten stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy emerytalnej pozwalającego na pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o kwotę pobranych wcześniej świadczeń, w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek przed 6 czerwca 2012 roku. J. B. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i innych przepisów, twierdząc, że decyzja ZUS oparta na niekonstytucyjnej normie jest błędna i prowadzi do nierówności. Wniosła o ponowne obliczenie emerytury z pominięciem wadliwego przepisu i wypłatę wyrównania. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne. Stwierdził, że choć J. B. nie wniosła o wznowienie postępowania, a o przeliczenie emerytury, to przedmiotem badania sądu mogła być kwestia ponownego ustalenia wysokości świadczenia. Sąd uznał, że wysokość emerytury została ustalona nieprawidłowo na skutek błędu organu rentowego, polegającego na zastosowaniu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie dotyczącym osób składających wnioski przed 6 czerwca 2012 roku. Sąd podkreślił, że wyrok TK nie wywiera skutków prawnych z powodu wadliwego składu orzekającego, jednakże sądy mają obowiązek bezpośredniego stosowania Konstytucji. Wobec tego, Sąd Okręgowy, stosując rozproszoną kontrolę konstytucyjności, uznał art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej za niezgodny z art. 67 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP w odniesieniu do sytuacji J. B., a także naruszający zasadę równego traktowania. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, nakazując ponowne obliczenie emerytury J. B. z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy oraz przyznał wyrównanie za okres 3 lat wstecz, od 1 lutego 2022 roku do 31 stycznia 2025 roku, uznając wydanie decyzji ZUS w oparciu o niekonstytucyjny przepis za błąd organu.

Zagadnienia prawne (3)