Orzeczenie · 2026-04-15

IV SAB/Wr 1276/25Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-04-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcypobyt czasowyzezwolenie na pracębezczynność organuprawo administracyjnepostępowanie administracyjneWojewodasądownictwo administracyjneterminyprawo do sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę L. R. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący złożył wniosek 2 października 2023 r. Po kilku wezwaniach i czynnościach organu, w tym poinformowaniu o możliwości otrzymania stempla w paszporcie, strona złożyła ponaglenie. Następnie wpłynęła skarga do WSA, w której zarzucono naruszenie art. 12 i 35 § 3 k.p.a. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, powołując się na zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw. Sąd, analizując przepisy ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. Podkreślono, że choć przepisy te zawieszały bieg terminów, to ich wielokrotne przedłużanie, w sytuacji gdy napływ wniosków stał się normą, może naruszać prawo do sądu. Sąd uznał, że obowiązywanie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mogło stanowić podstawy do kolejnego przedłużenia zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania przepisu w zakresie, w jakim przedłużał on zawieszenie do 30 września 2025 r. Sąd stwierdził, że organ podjął czynności po długich okresach milczenia, co dowodzi bezczynności. W konsekwencji, Wojewoda został zobowiązany do załatwienia wniosku w terminie 60 dni. Sąd nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa, uznając, że organ stosował się do przepisów ustawowych, które nie mogły być przez niego pominięte. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej nad bezczynnością organów w sprawach cudzoziemców pomimo przepisów zawieszających terminy, zwłaszcza w kontekście długotrwałego obowiązywania tych przepisów i ich potencjalnej niezgodności z Konstytucją.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także interpretacji przepisów dotyczących pobytu cudzoziemców. Konieczność analizy aktualnych okoliczności uzasadniających ewentualne ograniczenia prawa do sądu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie podjął czynności w sprawie w odpowiednim terminie, a po złożeniu wniosku w 2023 r. i podjęciu kilku działań, nastąpiła długa przerwa w postępowaniu, trwająca blisko 14 miesięcy do momentu złożenia skargi.

Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pomimo obowiązywania przepisów zawieszających bieg terminów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ stosował się do przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszały bieg terminów. Choć sąd uznał te przepisy za nieproporcjonalne w dłuższej perspektywie i odmówił ich zastosowania po 30 czerwca 2024 r., to samo stosowanie się organu do obowiązującego prawa nie może być uznane za rażące naruszenie.

Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt, mogą być stosowane w nieskończoność i czy ich wielokrotne przedłużanie jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów, zwłaszcza gdy napływ wniosków stał się normą, może naruszać prawo do sądu i zasadę pewności prawa.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniały wprowadzenie przepisów zawieszających terminy, nie mogą stanowić podstawy do ich nieograniczonego przedłużania. Długotrwałe stosowanie takich regulacji może prowadzić do naruszenia prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i zasady pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP).

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 października 2023 r. w terminie 60 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Przepisy (14)

Główne

u.o.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Decyzja w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

u.o.p. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

W okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, stały lub rezydenta długoterminowego UE, w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania aktu, postanowienia lub innego rozstrzygnięcia, albo do dokonania czynności.

Pomocnicze

u.o.c. art. 112 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Termin biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z określonych zdarzeń, w tym złożenie wniosku, uzupełnienie braków formalnych lub przedłożenie wymaganych dokumentów.

u.o.p. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Nowelizacja z 15 maja 2024 r. przedłużyła działanie art. 100d do 30 września 2025 r.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi, sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są działać wnikliwie i szybko.

k.p.a. art. 12 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej powinny posługiwać się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ponieważ od złożenia wniosku w 2023 r. do złożenia skargi w 2025 r. nastąpiła ponad roczna przerwa w czynnościach organu. • Długotrwałe stosowanie przepisów zawieszających bieg terminów, nawet jeśli początkowo uzasadnione nadzwyczajnymi okolicznościami, może naruszać prawo do sądu i zasadę pewności prawa, jeśli te okoliczności przestały istnieć lub stały się normą.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów załatwiania spraw na podstawie art. 100d u.o.p. jako podstawa do oddalenia skargi na bezczynność.

Godne uwagi sformułowania

Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne', dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d u.o.p.). • Wobec powyższego należało stwierdzić, że niezgodność art. 100d u.o.p. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30 czerwca 2024 r.

Skład orzekający

Daria Gawlak-Nowakowska

przewodniczący

Ewa Kamieniecka

sprawozdawca

Katarzyna Radom

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej nad bezczynnością organów w sprawach cudzoziemców pomimo przepisów zawieszających terminy, zwłaszcza w kontekście długotrwałego obowiązywania tych przepisów i ich potencjalnej niezgodności z Konstytucją."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także interpretacji przepisów dotyczących pobytu cudzoziemców. Konieczność analizy aktualnych okoliczności uzasadniających ewentualne ograniczenia prawa do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do sądu i bezczynności organów w kontekście przepisów specustawy, co ma znaczenie dla wielu cudzoziemców i prawników. Interpretacja przepisów w świetle Konstytucji jest kluczowa.

“Prawo do sądu kontra specustawa: Czy bezczynność urzędników może trwać wiecznie?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst