Orzeczenie · 2026-05-06

IV SA/Wr 692/25Odmowa stwierdzenia nieważności świadczenia rodzicielskiego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-05-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie rodzicielskieświadczenie pielęgnacyjnezbieg świadczeństwierdzenie nieważności decyzjiustawa o świadczeniach rodzinnychkodeks postępowania administracyjnegoprawo procesoweorgan administracji publicznejWSASKO

Sprawa dotyczyła skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Świdnica przyznającej skarżącej świadczenie rodzicielskie na córkę. Skarżąca argumentowała, że decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ powinien był zastosować przepisy dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego na jej niepełnosprawnego syna i poinformować ją o skutkach zbiegu świadczeń, zgodnie z art. 9 kpa oraz art. 63 Ustawy o świadczeniu wspierającym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując, że przepisy Ustawy o świadczeniach rodzinnych nie sprzeciwiały się przyznaniu świadczenia rodzicielskiego osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne na inne dziecko, a uchylony przepis art. 27 ust. 5 UoŚR nie miał zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wad kwalifikowanych, a decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie nie była obarczona żadną z nich. Sąd wyjaśnił, że świadczenie rodzicielskie przyznano na podstawie przepisów obowiązujących po 31 grudnia 2023 r., kiedy to art. 27 ust. 5 UoŚR został uchylony, a art. 17c ust. 9 pkt 4 UoŚR stanowił przeszkodę do przyznania świadczenia rodzicielskiego jedynie w przypadku pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na to samo dziecko. Sąd powołał się również na orzecznictwo wskazujące, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. mogą jednocześnie otrzymywać świadczenie rodzicielskie przyznawane na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń rodzinnych (świadczenie rodzicielskie i pielęgnacyjne) w kontekście zmian prawnych od 1 stycznia 2024 r. oraz stosowania art. 156 k.p.a. w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego po 1 stycznia 2024 r. Interpretacja przepisów może ewoluować.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne na inne dziecko może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne na inne dziecko nie jest wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli została wydana na podstawie przepisów obowiązujących po uchyleniu art. 27 ust. 5 Ustawy o świadczeniach rodzinnych, a przesłanki negatywne z art. 17c ust. 9 UoŚR nie zachodzą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie była zgodna z prawem, ponieważ została wydana na podstawie przepisów obowiązujących po 31 grudnia 2023 r., kiedy to art. 27 ust. 5 UoŚR, regulujący kolizję świadczeń, został uchylony. Brak było również przesłanek negatywnych z art. 17c ust. 9 UoŚR, a w szczególności art. 17c ust. 9 pkt 4 UoŚR, który wykluczałby przyznanie świadczenia rodzicielskiego w przypadku pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na to samo dziecko.

Czy organ administracji ma obowiązek pouczenia strony o przepisach, które nie mają zastosowania w danym postępowaniu (np. uchylony przepis art. 27 ust. 5 UoŚR)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie ma obowiązku pouczania strony o przepisach, które nie mają zastosowania w danym postępowaniu, w tym o uchylonych przepisach, które nie były podstawą wydania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że wójt nie miał obowiązku informowania skarżącej o treści uchylonego art. 27 ust. 5 UoŚR, ponieważ postępowanie w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego było prowadzone według stanu prawnego obowiązującego po 1 stycznia 2024 r., a przepis ten nie miał zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości.

Przepisy (8)

Główne

UoŚR art. 17c § ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 1, ust. 7

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie rodzicielskie przysługuje m.in. matce dziecka. Nie przysługuje w przypadkach określonych w ust. 9, w tym gdy jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna na to samo dziecko.

UoŚR art. 17c § ust. 9 pkt 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Przeszkoda do przyznania świadczenia rodzicielskiego występuje, gdy w związku z wychowywaniem tego samego dziecka jest już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

UoŚR art. 27 § ust. 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Przepis uchylony z dniem 1 stycznia 2024 r., który stanowił o kolizji świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia rodzicielskiego, wskazując, że może przysługiwać tylko jedno z nich.

UoŚW art. 63

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

Przepis przejściowy, który nie ma zastosowania w sprawach dotyczących świadczenia rodzicielskiego, a jedynie w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na prawa i obowiązki strony.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie została wydana na podstawie przepisów obowiązujących po 31 grudnia 2023 r., kiedy to art. 27 ust. 5 UoŚR został uchylony. • Nie wystąpiła przesłanka negatywna z art. 17c ust. 9 pkt 4 UoŚR, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne było pobierane na inne dziecko (syna), a nie na dziecko, na które przyznano świadczenie rodzicielskie (córkę). • Organ nie miał obowiązku pouczania o uchylonym przepisie art. 27 ust. 5 UoŚR, gdyż nie miał on zastosowania w postępowaniu. • Decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie nie była obarczona wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 kpa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.

Odrzucone argumenty

Decyzja przyznająca świadczenie rodzicielskie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na zastosowaniu art. 17c UoŚR i zlekceważeniu art. 9 kpa oraz art. 63 UoŚW. • Organ powinien był poinformować skarżącą o skutkach zbiegu świadczeń (świadczenia pielęgnacyjnego na syna i świadczenia rodzicielskiego na córkę). • Wójt, przyznając świadczenie rodzicielskie, dopuścił do zbiegu dwóch świadczeń, ignorując art. 63 UoŚW.

Godne uwagi sformułowania

ciężar gatunkowy takich wad musi być na tyle istotny, by uzasadniać odstępstwo od zasady ochrony stabilności decyzji administracyjnej • nie stwierdziło wystąpienia żadnej z przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 kpa • nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa, a więc oczywistego i jednoznacznego naruszenia przepisu, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu (bez potrzeby przeprowadzania wykładni) • przepis ten został uchylony z dniem 1 I 2024 r., a więc na długo przez wydaniem decyzji przyznającej skarżącej świadczenie rodzicielskie • nie można też przypisać wójtowi rażącego naruszenia art. 9 kpa, polegającego na zaniechaniu pouczenia skarżącej

Skład orzekający

Gabriel Węgrzyn

przewodniczący sprawozdawca

Daria Gawlak-Nowakowska

członek

Andrzej Nikiforów

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń rodzinnych (świadczenie rodzicielskie i pielęgnacyjne) w kontekście zmian prawnych od 1 stycznia 2024 r. oraz stosowania art. 156 k.p.a. w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego po 1 stycznia 2024 r. Interpretacja przepisów może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu kolizji świadczeń rodzinnych i interpretacji przepisów w kontekście zmian prawnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

“Czy można pobierać dwa świadczenia rodzinne? Sąd wyjaśnia zasady po zmianach przepisów.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst