IV SA/Wa 1296/18Uchylenie postanowienia o niedopuszczalności odwołania cudzoziemca 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w S. o zobowiązaniu do powrotu. Szef Urzędu oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że E. K. złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, co zgodnie z art. 127a § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) miało spowodować ostateczność i prawomocność decyzji. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za wadliwe. Po pierwsze, sąd stwierdził, że oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do odwołania zostało złożone przez E. K. w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, czyli przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 127a § 1 k.p.a., zrzeczenie się prawa do odwołania jest możliwe "w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania", co oznacza, że musi on już się rozpocząć. Ponieważ termin ten rozpoczyna bieg dnia następnego po doręczeniu decyzji (art. 57 § 1 k.p.a.), oświadczenie złożone tego samego dnia co doręczenie było przedwczesne i nieskuteczne. Po drugie, sąd podkreślił, że instytucja zrzeczenia się prawa do odwołania wymaga świadomej zgody strony. W przypadku cudzoziemców, obowiązek pouczenia o skutkach prawnych wynika nie tylko z ogólnych przepisów k.p.a. (art. 8 i 9), ale także z art. 7 ustawy o cudzoziemcach. Sąd stwierdził, że E. K. nie została należycie poinformowana o konsekwencjach złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się odwołania, co naruszało jej prawo do skutecznego środka odwoławczego, gwarantowane przez art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 13 dyrektywy 2008/115/WE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych UE. Sąd odrzucił również wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając, że polskie prawo gwarantuje prawo do zaskarżania decyzji, a nie dostrzegł kolizji między prawem krajowym a unijnym w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów k.p.a. dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania, zwłaszcza w kontekście terminu jego wniesienia oraz obowiązku pouczenia stron, szczególnie cudzoziemców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, ale jego wnioski dotyczące momentu skuteczności zrzeczenia się odwołania i obowiązku pouczenia są uniwersalne dla spraw administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, złożone tego samego dnia co doręczenie decyzji organu pierwszej instancji, jest skuteczne, jeśli termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg dopiero następnego dnia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie oświadczenie jest nieskuteczne, ponieważ zostało złożone przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania, co narusza art. 127a § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 127a § 1 k.p.a., zrzeczenie się prawa do odwołania jest możliwe tylko "w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania". Termin ten rozpoczyna bieg dnia następnego po doręczeniu decyzji (art. 57 § 1 k.p.a.). Oświadczenie złożone tego samego dnia co doręczenie jest zatem przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych.
Czy cudzoziemiec został należycie pouczony o skutkach złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, zwłaszcza w kontekście jego sytuacji prawnej i językowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak należytego pouczenia stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach, co może wpływać na ważność takiego oświadczenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek pouczenia cudzoziemca o skutkach zrzeczenia się prawa do odwołania wynika z art. 7 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 i 9 k.p.a. Brak takiego pouczenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona nie znała języka polskiego i mogła być pozbawiona wolności, narusza jej prawo do skutecznego środka odwoławczego.
Czy zrzeczenie się prawa do odwołania od decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest dopuszczalne w świetle prawa UE (Dyrektywa 2008/115/WE, Karta Praw Podstawowych UE) i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności?
Odpowiedź sądu
Prawo UE i EKPC gwarantują prawo do skutecznego środka odwoławczego. Dopuszczalność zrzeczenia się tego prawa zależy od świadomej zgody i braku przymusu, a polskie przepisy k.p.a. nie wyłączają takiej możliwości, jednakże ich stosowanie musi być zgodne z prawem UE i EKPC.
Uzasadnienie
Sąd nie skierował pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając, że polskie prawo gwarantuje prawo do zaskarżania decyzji. Podkreślił, że pozbawienie skarżącej prawa do skutecznego środka odwoławczego wynikało z wadliwego zastosowania przepisów krajowych (przedwczesne zrzeczenie się i brak pouczenia), a nie z samej zasady dopuszczalności zrzeczenia się odwołania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 127a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania jest możliwe tylko w trakcie biegu terminu do jego wniesienia.
k.p.a. art. 127a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron, decyzja staje się ostateczna i prawomocna.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
u.o.c. art. 7 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie cudzoziemca pisemnie w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 57 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przy obliczaniu terminu rozpoczynającego się od pewnego zdarzenia, nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło.
k.p.a. art. 127
Kodeks postępowania administracyjnego
Od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji.
k.p.a. art. 129 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
k.p.a. art. 109 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się od dnia doręczenia decyzji stronie.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do odwołania złożone przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia jest nieskuteczne. • Brak należytego pouczenia cudzoziemki o skutkach zrzeczenia się prawa do odwołania narusza przepisy k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach.
Godne uwagi sformułowania
"w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania" • "oświadczenie to, o ile zostało prawidłowo złożone, w chwili jego doręczenia organowi przez stronę jest niewzruszalne" • "nie jest możliwe skuteczne cofnięcie oświadczenia w tym przedmiocie" • "oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania złożone zostało w dniu poprzedzającym rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania" • "nie ma zatem wątpliwości, że oświadczenie to może zostać uznane za złożone prawidłowo, a co za tym idzie skutecznie, o ile zostało złożone w sposób świadomy, szczególnie o ile podmiot z tego prawa korzystający znał i rozumiał skutki złożenia tegoż oświadczenia."
Skład orzekający
Anna Sękowska
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Golat
sędzia
Tomasz Wykowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących zrzeczenia się prawa do odwołania, zwłaszcza w kontekście terminu jego wniesienia oraz obowiązku pouczenia stron, szczególnie cudzoziemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, ale jego wnioski dotyczące momentu skuteczności zrzeczenia się odwołania i obowiązku pouczenia są uniwersalne dla spraw administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzyjne procedury i pouczenia w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w sprawach dotyczących cudzoziemców, gdzie stawka jest wysoka (decyzja o powrocie). Pokazuje też, jak sąd może interweniować w obronie praw jednostki.
“Czy można zrzec się prawa do odwołania, zanim termin na jego złożenie w ogóle się zacznie?”
Dane finansowe
WPS: 597 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.