IV SA/Po 769/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę firmy W. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy decyzje Związku Międzygminnego nakładające kary pieniężne za nieterminowe złożenie rocznego sprawozdania za rok 2019 w systemie BDO. Podstawą nałożenia kar był art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Skarżąca podnosiła, że złożyła sprawozdania w formie papierowej przed terminem, a organ nie zastosował przepisów KPA dotyczących pouczania stron. Kluczowym zarzutem, który ostatecznie doprowadził do uwzględnienia skargi, było wadliwe wydanie decyzji przez Dyrektora Biura Związku działającego z upoważnienia Zarządu. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA i WSA, stwierdził, że organy kolegialne, takie jak Zarząd Związku Międzygminnego, nie mogą delegować swoich kompetencji decyzyjnych na pojedynczych pracowników na podstawie art. 268a K.p.a., gdyż przepis ten nie ma zastosowania do organów kolegialnych. Wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że Kolegium Odwoławcze zignorowało problem podniesiony w zdaniu odrębnym jednego z członków składu orzekającego, co samo w sobie stanowiło rażące naruszenie prawa. W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność decyzji organu I i II instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażny precedens dotyczący możliwości delegowania kompetencji przez organy kolegialne w samorządzie terytorialnym oraz stosowania art. 268a K.p.a. do organów kolegialnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związków międzygminnych i sposobu wydawania decyzji administracyjnych przez ich organy wykonawcze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna wydana przez pracownika działającego z upoważnienia organu kolegialnego (Zarządu Związku Międzygminnego) na podstawie art. 268a K.p.a. jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja wydana przez pracownika na podstawie art. 268a K.p.a. przez organ kolegialny jest nieważna, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do organów kolegialnych.
Uzasadnienie
Art. 268a K.p.a. dotyczy organów monokratycznych i nie może być stosowany przez organy kolegialne, takie jak Zarząd Związku Międzygminnego, które muszą działać kolegialnie lub w przypadkach wprost wskazanych w ustawie.
Czy brak pouczenia strony o konieczności złożenia sprawozdania w formie elektronicznej, gdy zostało ono złożone w formie papierowej, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął merytorycznie tej kwestii, ponieważ stwierdził nieważność decyzji z powodu wadliwego upoważnienia do ich wydania.
Uzasadnienie
Sąd skupił się na wadzie proceduralnej dotyczącej wydania decyzji, uznając ją za rażące naruszenie prawa, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji bez analizy merytorycznej zarzutów skarżącej dotyczących braku pouczenia.
Czy utrzymanie w mocy decyzji obarczonych rażącym naruszeniem prawa przez organ odwoławczy, który nie odniósł się do kwestii podniesionej w zdaniu odrębnym, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zignorowanie przez organ odwoławczy kwestii wadliwego wydania decyzji przez organ I instancji, podniesionej w zdaniu odrębnym, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów i kwestii podniesionych w postępowaniu, w tym do zdania odrębnego, zwłaszcza gdy dotyczy ono przesłanki nieważności decyzji.
Przepisy (16)
Główne
u.c.p.g. art. 9x § 1 pkt 5
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podmiot odbierający odpady komunalne, który przekazuje po terminie roczne sprawozdanie, podlega karze pieniężnej.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 9n § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek sporządzania rocznych sprawozdań przez podmiot odbierający odpady.
u.c.p.g. art. 9n § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Termin składania sprawozdań.
u.c.p.g. art. 9n § 7
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Sprawozdanie jest przekazywane za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość upoważnienia pracowników do załatwiania spraw w imieniu organu.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - rażące naruszenie prawa.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego z urzędu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
u.s.g. art. 64 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Tworzenie związków międzygminnych.
u.s.g. art. 64 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Przejście praw i obowiązków gmin na związek.
u.s.g. art. 69 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Odpowiednie stosowanie przepisów o radzie gminy do organu stanowiącego związku.
u.s.g. art. 39 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Upoważnienie zastępców lub pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych.
u.s.g. art. 73 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zasady podejmowania uchwał przez organy kolegialne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje zostały wydane przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania organu kolegialnego (Zarządu Związku Międzygminnego) na podstawie art. 268a K.p.a. • Brak możliwości delegowania kompetencji decyzyjnych organu kolegialnego na pojedynczego pracownika bez wyraźnej podstawy prawnej. • Wydanie decyzji przez wadliwie umocowanego pracownika stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. • Organ odwoławczy zignorował kwestię wadliwego wydania decyzji przez organ I instancji, podniesioną w zdaniu odrębnym, co samo w sobie stanowi rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji dotyczące prawidłowości nałożenia kar pieniężnych za nieterminowe złożenie sprawozdania BDO (nie zostały merytorycznie rozpatrzone przez sąd z uwagi na stwierdzenie nieważności).
Godne uwagi sformułowania
Zasadą w prawie administracyjnym jest, że organy kolegialne mogą powierzać wykonywanie określonych kompetencji w swoim imieniu, w tym również delegować swoje kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych na rzecz innych organów, w przypadkach określonych w przepisach szczególnych. • Natomiast w ocenie Sądu niemożliwe jest skuteczne powierzenie wykonywania kompetencji w drodze upoważnienia, o jakim mowa w art. 268a K.p.a., a więc poprzez wskazanie w upoważnieniu imiennie osoby, która może dokonywać czynności w imieniu i na rzecz związku międzygminnego. • Podkreślenia bowiem wymaga, że z regulacji przewidzianej w art. 268a K.p.a. nie mogą korzystać organy kolegialne. • Skoro nie istnieją prawne możliwości przekazania władczych kompetencji organu kolegialnego do wydawania decyzji administracyjnych pojedynczej osobie, to dopuszczenie takiego rozwiązania organizacyjnego prowadziłoby bowiem do obejścia przepisu ustanawiającego Zarząd Związku Międzygminnego jako organu kolegialnego. • Konsekwentnie decyzje administracyjne, które zostały wydane w imieniu organu kolegialnego przez wadliwie upoważnionego pracownika są nieważne, gdyż zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). • Przekazanie – bez wyraźnej podstawy prawnej – upoważnienia do władczego działania w imieniu organu kolegialnego indywidualnej osoby stanowi w świetle powołanych przepisów kwalifikowane, rażące naruszenie prawa.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący
Maciej Busz
sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważny precedens dotyczący możliwości delegowania kompetencji przez organy kolegialne w samorządzie terytorialnym oraz stosowania art. 268a K.p.a. do organów kolegialnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związków międzygminnych i sposobu wydawania decyzji administracyjnych przez ich organy wykonawcze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie organu właściwego do wydania decyzji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowań, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy nie została rozstrzygnięta.
“Decyzja wydana przez "księgowego"? Sąd stwierdził nieważność kar za odpady z powodu wadliwego upoważnienia.”
Zdanie odrębne
nie podano
Jeden z członków Kolegium zgłosił zdanie odrębne, kwestionując uprawnienie B. B. do samodzielnego wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Związku Międzygminnego, wskazując, że Zarząd jako organ kolegialny nie mógł delegować tych kompetencji na pojedynczą osobę na podstawie art. 268a K.p.a.
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.