IV KZ 341/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego na postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia, które umorzyło postępowanie karne przeciwko K. K., D. M., I. S., L. F., W. A. o czyn z art. 231 § 1 kk. Sąd Rejonowy uzasadnił umorzenie oczywistym brakiem faktycznych podstaw oskarżenia (art. 339 § 3 pkt 2 kpk). Sąd Okręgowy, analizując sprawę, stwierdził, że podstawą umorzenia nie był brak oczywistych podstaw oskarżenia, lecz brak znamion czynu zabronionego z art. 231 kk. Sąd Okręgowy podkreślił, że dla bytu przestępstwa z art. 231 § 1 lub 3 kk istotne jest wykazanie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych oraz wystąpienie skutku w postaci realnego zagrożenia dla interesu publicznego lub prywatnego i spowodowanie rzeczywistej szkody. W niniejszej sprawie działania pracowników (...) Gminy W. dotyczyły rozliczeń cywilnoprawnych (umowa najmu), a nie należności publicznoprawnych, co wyklucza zastosowanie art. 231 kk. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, przyjmując za podstawę umorzenia art. 17 § 1 pkt 2 kpk (brak znamion czynu zabronionego) i utrzymał orzeczenie w pozostałym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 231 kk w kontekście spraw cywilnych i braku znamion czynu zabronionego.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń cywilnoprawnych związanych z umową najmu lokalu mieszkalnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie funkcjonariuszy publicznych dotyczące rozliczeń cywilnoprawnych (umowa najmu) może stanowić przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków z art. 231 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ brak jest znamion czynu zabronionego, w szczególności działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, a sprawa ma charakter cywilny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że działania pracowników Gminy dotyczyły stosunku cywilnoprawnego (umowa najmu), a nie należności publicznoprawnych. Brak jest również innych regulacji prawnych określających termin rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości czynszowych, co wyklucza stwierdzenie niedopełnienia obowiązków służbowych w rozumieniu art. 231 kk. Działania te nie podlegały ocenie pod kątem przestępstwa z art. 231 § 1 i 3 kk.
Jaka jest różnica między umorzeniem postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia (art. 339 § 3 pkt 2 kpk) a umorzeniem z powodu braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 kpk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia zachodzi, gdy okoliczności i dowody nie budzą wątpliwości co do braku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Brak znamion czynu zabronionego oznacza, że zachowanie sprawcy obiektywnie nie wypełnia ustawowych cech danego przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że oczywisty brak podstaw oskarżenia jest sytuacją, gdy brak podstaw jest ewidentny po lekturze aktu oskarżenia i akt postępowania przygotowawczego. Natomiast brak znamion czynu zabronionego oznacza, że nawet jeśli istnieją pewne podejrzenia, to obiektywnie nie doszło do popełnienia przestępstwa z powodu braku jego ustawowych cech.
Czy opieszałość lub niedokładność w urzędowaniu funkcjonariusza publicznego zawsze stanowi przestępstwo nieumyślne z art. 231 § 3 kk?
Odpowiedź sądu
Nie, opieszałość lub niedokładność może uzasadniać odpowiedzialność dyscyplinarną, ale nie jest jednoznaczna z winą nieumyślną, która wymaga ustalenia podmiotowego odniesienia sprawcy do powstałych poważnych skutków jego czynu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na literaturę prawniczą, wskazał, że dla odpowiedzialności za przestępstwo nieumyślne z art. 231 § 3 kk konieczne jest powstanie „istotnej szkody”, która w orzecznictwie jest utożsamiana ze „znaczną wartością” (nie mniej niż 200.000 zł). Samo przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków bez takiego skutku nie stanowi przestępstwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| I. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| L. F. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| H. B. | osoba_fizyczna | oskarżyciel subsydiarny |
| M. S. | osoba_fizyczna | pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego |
Przepisy (7)
Główne
kpk art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
brak znamion czynu zabronionego
kk art. 231 § § 1
Kodeks karny
przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego
kk art. 231 § § 3
Kodeks karny
nieumyślne popełnienie przestępstwa z art. 231 kk
Pomocnicze
kpk art. 339 § § 3
Kodeks postępowania karnego
oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia
kpk art. 115 § § 5
Kodeks karny
znaczenie 'znacznej wartości' dla określenia 'istotnej szkody'
kk art. 9 § § 1
Kodeks karny
definicja umyślności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja sądu okręgowego wskazująca na brak znamion czynu zabronionego z art. 231 kk, ponieważ sprawa dotyczy stosunków cywilnoprawnych, a nie publicznoprawnych. • Wskazanie, że opieszałość w rozpoznawaniu wniosku o umorzenie zaległości czynszowych nie stanowi przestępstwa z art. 231 kk, zwłaszcza w kontekście obciążenia wydziału i braku wykazania istotnej szkody.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądu rejonowego o oczywistym braku faktycznych podstaw oskarżenia jako podstawie umorzenia.
Godne uwagi sformułowania
brak w zachowaniu oskarżonych znamion czynu zabronionego z art.231 kk • dla bytu przestępstwa z art. 231 §1 lub 3 kk istotnym jest wykazanie po pierwsze niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, po drugie do wypełniania jego znamion niezbędne jest także wystąpienie skutku w postaci realnego zagrożenia dla interesu publicznego lub prywatnego i spowodowanie rzeczywistej szkody • działania pracowników (...) Gminy W. w ogóle nie podlegały ocenie pod kątem przestępstwa z art. 231 § 1 i 3 kk • niniejsza sprawa ma charakter tylko i wyłącznie sprawy cywilnej • oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia zachodzi wówczas, gdy wskazane przez oskarżyciela okoliczności i dołączone do aktu oskarżenia dowody w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wskazują na to, że nie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa
Skład orzekający
Robert Zdych
przewodniczący
Anna Bałazińska - Goliszewska
sędzia
Katarzyna Szafrańska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 231 kk w kontekście spraw cywilnych i braku znamion czynu zabronionego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń cywilnoprawnych związanych z umową najmu lokalu mieszkalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie sprawy jako cywilnej lub karnej i jak łatwo można popełnić błąd w ocenie znamion czynu zabronionego.
“Kiedy zwykłe rozliczenia czynszowe stają się podstawą zarzutów karnych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.