IV Kz 281/26Niedopuszczalność zażalenia na odmowe środka zapobiegawczego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Legnicy rozpoznał zażalenia wniesione przez pełnomocników oskarżycieli posiłkowych na postanowienie Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 19 czerwca 2026 r. o odmowie zastosowania wobec oskarżonego Ł. Z. środków zapobiegawczych w postaci obowiązku opuszczenia lokalu i zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 430 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić te zażalenia bez rozpoznania, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy. Uzasadnienie opiera się na fundamentalnej zasadzie, że decyzja o zastosowaniu środka zapobiegawczego w toku postępowania jurysdykcyjnego może być podjęta wyłącznie z urzędu. W związku z tym, wniosek oskarżycieli w tym przedmiocie traktowany jest jako sygnał do rozważenia potrzeby zastosowania środka, a nie jako wiążący wniosek procesowy. Sąd Rejonowy nie miał obowiązku wydawania postanowienia o odmowie uwzględnienia takiego wniosku, a jedynie powinien był poinformować strony o braku podstaw do zastosowania środka zapobiegawczego i uczynić stosowną wzmiankę w protokole. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepisy procedury karnej nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia, które nie powinno było zostać wydane, a tym bardziej postanowienia odmawiającego uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 9 § 2 k.p.k. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz własne stanowisko w podobnych sprawach, wskazując na sprzeczność wewnętrzną błędnego pouczenia o możliwości zaskarżenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w postępowaniu jurysdykcyjnym oraz właściwej formy reakcji sądu na wniosek w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy na postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w toku postępowania jurysdykcyjnego przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, na postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w toku postępowania jurysdykcyjnego nie przysługuje zażalenie.
Uzasadnienie
Decyzja o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postępowaniu jurysdykcyjnym może być podjęta tylko z urzędu. Wniosek strony w tym przedmiocie jest jedynie sygnałem do rozważenia, a nie wiążącym żądaniem. Postanowienie o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w takiej sytuacji nie powinno zostać wydane, a jeśli już zapadło, nie jest zaskarżalne na podstawie art. 459 k.p.k., gdyż nie zamyka drogi do wydania wyroku, nie dotyczy środka zabezpieczającego, ani nie jest inaczej przewidziane w ustawie.
Jaka jest dopuszczalna forma procesowa reakcji sądu na wniosek o zastosowanie środka zapobiegawczego złożony w toku postępowania jurysdykcyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien rozważyć argumenty wniosku, ale jeśli nie widzi podstaw do zastosowania środka zapobiegawczego, powinien jedynie poinformować strony o braku podstaw i uczynić wzmiankę w protokole, a nie wydawać postanowienia odmawiającego.
Uzasadnienie
Wniosek o zastosowanie środka zapobiegawczego złożony w trybie art. 9 § 2 k.p.k. stanowi jedynie sygnał dla sądu. Sąd nie jest związany tym wnioskiem i nie ma obowiązku wydawania postanowienia o odmowie jego uwzględnienia. Wystarczające jest poinformowanie stron o braku podstaw do zastosowania środka zapobiegawczego i odnotowanie tego w protokole rozprawy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. Z. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| pełnomocnicy oskarżycieli posiłkowych | inne | skarżący |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 430 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wniosek oskarżycieli w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego traktowany jako sygnał do rozważenia potrzeby zastosowania środka, nie wiążący sądu.
k.p.k. art. 459 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zaskarżalne są jedynie postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku, dotyczące środka zabezpieczającego oraz inne, jeśli ustawa tak stanowi. Postanowienie o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w toku postępowania jurysdykcyjnego nie należy do tych kategorii.
k.p.k. art. 252 § 1
Kodeks postępowania karnego
Postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego, które posiada podstawę prawną i zostało wydane zgodnie z przepisami procedury. Kwestionowane orzeczenie nie spełnia tych kryteriów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w toku postępowania jurysdykcyjnego nie jest zaskarżalne. • Wniosek o zastosowanie środka zapobiegawczego złożony w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie wiąże sądu i nie wymaga wydania postanowienia odmawiającego. • Sąd powinien jedynie poinformować strony o braku podstaw do zastosowania środka zapobiegawczego i uczynić wzmiankę w protokole.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenia są niedopuszczalne z mocy ustawy. • Decyzja o zastosowaniu w toku postępowania jurysdykcyjnego środka zapobiegawczego, może być podjęta przez sąd wyłącznie z urzędu. • Stanowił on jedynie sygnał do rozważenia potrzeby zastosowania środka zapobiegawczego i nie wiązał Sądu Rejonowego, a przez to nie wymagał podjęcia czynności procesowych, jeśli sąd nie widział potrzeby orzekania w tym przedmiocie. • Ustawa nie może zaś dopuszczać zażalenia na postanowienie, które nie powinno pojawić się w obrocie prawnym.
Skład orzekający
Paweł Pratkowiecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w postępowaniu jurysdykcyjnym oraz właściwej formy reakcji sądu na wniosek w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą zaskarżalności postanowień w sprawach karnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Kiedy zażalenie na środek zapobiegawczy jest niedopuszczalne? Wyjaśnia Sąd Okręgowy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.