Orzeczenie · 2026-05-13

IV KO 145/24Wyjecie sędziego z urzędu naruszenie konstytucji

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywznowienie postępowaniakasacjawyłączenie sędziegokonstytucjaart. 179prawo do sąduskład orzekający

Sąd Najwyższy, w osobie sędziego referenta Eugeniusza Wildowicza, wydał zarządzenie w sprawie o sygn. akt IV KO 145/24, dotyczące sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego w innej sprawie (IV KK 258/23). Zarządzenie to zostało wydane w związku z wcześniejszym postanowieniem Prezesa Izby Karnej, który wyznaczył skład orzekający, wskazując jednocześnie na możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w składzie z sędzią powołanym z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP. Sędzia referent, powołując się na art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), stwierdził istnienie podstaw do wyłączenia z urzędu sędziego Igora Zgolińskiego. Celem tego działania jest zagwarantowanie stronie prawa do sądu. Zarządzenie nakazuje doręczenie jego odpisu stronie inicjującej wznowienie postępowania kasacyjnego oraz przedstawienie go przewodniczącemu wydziału w celu zarejestrowania sprawy o wyłączenie sędziego i przydzielenia jej osobie, która nie znajduje się w analogicznej sytuacji ustrojowej, zgodnie z zasadą nemo iudex in causa sua.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wątpliwości konstytucyjne dotyczące powoływania sędziów i ich wpływ na prawo do sądu oraz zasady wyłączania sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury powoływania sędziów na stanowiska w Sądzie Najwyższym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany na stanowisko z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP może orzekać w składzie sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, istnienie okoliczności dających podstawę do wyłączenia z urzędu członka składu orzekającego.

Uzasadnienie

Powołanie sędziego z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP tworzy sytuację ustrojową, która może naruszać prawo strony do sądu i zasadę nemo iudex in causa sua, co uzasadnia wyłączenie sędziego z urzędu.

Jakie są konsekwencje stwierdzenia naruszenia art. 179 Konstytucji RP przy powoływaniu sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uzasadnia to wyłączenie sędziego z urzędu w celu zagwarantowania stronie prawa do sądu.

Uzasadnienie

Zasada prawa do sądu i zasada, że nikt nie powinien być sędzią we własnej sprawie, wymagają wyłączenia sędziego, którego status ustrojowy budzi wątpliwości konstytucyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zarządzenie o wyłączeniu sędziego

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Stwierdzenie istnienia okoliczności dających podstawę do wyłączenia członka składu orzekającego z urzędu.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z urzędu w sytuacjach budzących wątpliwości co do jego bezstronności lub statusu.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący powoływania sędziów, którego naruszenie stanowi podstawę do wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 179 Konstytucji RP przy powołaniu sędziego uzasadnia jego wyłączenie z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

w celu zagwarantowanie stronie prawa do sądu • stwierdzam istnienie okoliczności dających podstawę do wyłączenia z urzędu • powołaną na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 179 Konstytucji RP • nemo iudex in causa sua

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia referent

Igor Zgoliński

członek składu orzekającego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wątpliwości konstytucyjne dotyczące powoływania sędziów i ich wpływ na prawo do sądu oraz zasady wyłączania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury powoływania sędziów na stanowiska w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i konstytucyjnością powoływania sędziów, co ma znaczenie nie tylko dla prawników, ale i dla opinii publicznej.

“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wątpliwości konstytucyjnych! Czy powołanie było legalne?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst