IV KKN 359/97Uchylenie wyroku naruszenie prawa procesowego 10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę IV KKN 359/97, w wyroku z dnia 8 listopada 2001 r., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w T. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oskarżona J. P. N. została pierwotnie skazana przez Sąd Rejonowy w T. za przestępstwo zniesławienia (art. 178 § 2 kk z 1969 r.) na karę grzywny, za co Sąd Wojewódzki w T. utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca oskarżonej wniósł kasację, podnosząc zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za zasadne. Po pierwsze, sąd odwoławczy przekroczył granice środka odwoławczego (art. 382 kpk z 1969 r. i zakaz reformationis in peius), rozszerzając ocenę winy oskarżonej ponad ustalenia sądu pierwszej instancji, co było niedopuszczalne bez środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonej. Po drugie, sąd odwoławczy zaniechał odniesienia się do istotnego zarzutu apelacyjnego dotyczącego obrazy art. 155 dkpk (nieodniesienie się do wniosku dowodowego), co stanowiło naruszenie art. 406 § 2 dkpk. Sąd Najwyższy podkreślił, że naruszenia te miały charakter rażący i mogły mieć istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu, zarządzając jednocześnie zwrot uiszczonej opłaty od kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie zakazu reformationis in peius oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie rozpoznania apelacji i ustosunkowania się do zarzutów.
Dotyczy przepisów kpk z 1969 r., choć zasady procesowe są nadal aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy przekracza granice środka odwoławczego (zakaz reformationis in peius), rozszerzając ocenę winy oskarżonego ponad ustalenia sądu pierwszej instancji, gdy nie wniesiono środka odwoławczego na jego niekorzyść?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy przekracza granice środka odwoławczego, naruszając zakaz reformationis in peius, jeśli w uzasadnieniu wyroku dokonuje zmian wpływających na bardziej ujemną ocenę czynu oskarżonego, nawet jeśli nie wpływa to bezpośrednio na karę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy wykroczył poza zarzuty apelacyjne, uznając za oszczercze wszystkie fragmenty listu, podczas gdy sąd pierwszej instancji zakwalifikował jako oszczercze tylko niektóre. Ta szersza ocena winy w uzasadnieniu, bez środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonej, narusza zakaz reformationis in peius.
Czy sąd odwoławczy jest zobowiązany do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów apelacyjnych, w tym dotyczących obrazy przepisów procesowych, nawet jeśli przyznano im pierwszorzędną rangę przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy jest zobowiązany do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów apelacyjnych i podania przyczyn ich nieuwzględnienia, zgodnie z art. 406 § 2 dkpk (obecnie art. 457 § 2 kpk).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy całkowicie przemilczał w uzasadnieniu zarzut obrazy art. 155 dkpk, który był podniesiony w apelacji i miał kluczowe znaczenie dla obrony. Brak odniesienia się do tego zarzutu stanowi naruszenie obowiązku sądu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. N. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Z. N. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 178 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa zniesławienia.
k.p.k. art. 382
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy granic środka odwoławczego.
k.p.k. art. 383
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu reformationis in peius.
k.p.k. art. 406 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacyjnych.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu reformationis in peius.
k.p.k. art. 457 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacyjnych.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstaw kasacji (rażące naruszenie prawa).
Pomocnicze
k.k. art. 54
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary.
k.k. art. 49
Kodeks karny
Dotyczy podania wyroku do publicznej wiadomości.
k.p.k. art. 152
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosków dowodowych.
k.p.k. art. 313
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosków dowodowych.
k.p.k. art. 527 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu opłaty od kasacji.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy przekroczył granice środka odwoławczego, rozszerzając ocenę winy oskarżonej ponad ustalenia sądu pierwszej instancji. • Sąd odwoławczy nie odniósł się do istotnego zarzutu apelacyjnego dotyczącego obrazy art. 155 dkpk.
Godne uwagi sformułowania
jaskrawo obraził przepis art. 382 (ob. 433 § 1) kpk z 1969 r. • łamiąc kierunek zaskarżenia, wykroczył poza zarzuty apelacyjne • naruszył zdefiniowany w art. 383 § 1 z 1969 r. zakaz reformationis in peius • uchybił obowiązkowi ustosunkowania się do zarzutu obrazy art. 155 dkpk • uchybił przepisowi art. 406 § 2 (ob. 457 § 2) dkpk, który obligował go do podania, dlaczego ów zarzut uznał za niezasadny • naruszenie [...] miało charakter rażący w rozumieniu art. 523 § 1 kpk i mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku
Skład orzekający
Feliks Tarnowski
przewodniczący
Dorota Rysińska
sędzia
Rafał Malarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zakazu reformationis in peius oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie rozpoznania apelacji i ustosunkowania się do zarzutów."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów kpk z 1969 r., choć zasady procesowe są nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad postępowania karnego, takich jak zakaz reformationis in peius i obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania apelacji. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Sąd Najwyższy: Błąd sądu odwoławczego przekreślił wyrok. Kluczowe zasady procesowe w orzecznictwie.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.