Orzeczenie · 2001-02-28

IV KKN 270/97Oddalenie kasacji w sprawie karnej skarbowej 18

Sąd
Sąd Najwyższy - Izba Karna
Miejsce
Warszawa
Data
2001-02-28
SNKarneprawo karne skarboweŚrednianajwyższy
kasacjaprawo karne skarbowedoręczeniaprawo do obronypostępowanie wobec nieobecnychSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoustawa karna skarbowa

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego A.S. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K., które utrzymało w mocy zarządzenie Sądu Rejonowego w K. o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie Urzędu Celnego w K. o odmowie przyjęcia żądania skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Zarzutem kasacyjnym było naruszenie art. 9 i 91 kpk z 1969 r. przez niedoręczenie obrońcy orzeczenia o ukaraniu wydanego przez Urząd Celny w dniu 21 grudnia 1995 r., mimo że postępowanie toczyło się w trybie wobec nieobecnych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wyjaśniono, że w dawnym postępowaniu karnym skarbowym (uks) w trybie wobec nieobecnych nie przewidywano szczególnego trybu doręczania pism obrońcy, a obowiązywały przepisy kpk, które nakładały taki obowiązek tylko w przypadku, gdy oskarżony był pozbawiony wolności. Fakt doręczania obrońcy niektórych pism przez organy skarbowe nie oznaczał prawnego obowiązku. Ponadto, w odróżnieniu od postępowania sądowego, obrona nie była obowiązkowa w postępowaniu przed organami skarbowymi w trybie wobec nieobecnych. Sąd podkreślił, że skoro oskarżony wskazał adres do doręczeń, to fakt przekształcenia postępowania w tryb wobec nieobecnych nie zmieniał reguł doręczeń, a powołanie obrońców nie obligowało do przekazywania im każdej decyzji procesowej wysłanej do oskarżonego niepozbawionego wolności. Sąd Najwyższy stwierdził również, że decyzja Sądu Wojewódzkiego i zarządzenie Sądu Rejonowego o odmowie przyjęcia zażalenia były prawidłowe, ponieważ art. 266 uks zezwalał jedynie na zaskarżenie odmowy przyjęcia żądania skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, a postępowanie przed sądem toczyło się według przepisów kpk. Zgodnie z art. 375 kpk, od orzeczeń sądu odwoławczego nie przysługuje środek odwoławczy. Sąd uznał, że orzekanie w trybie art. 266 uks nie było orzekaniem w pierwszej instancji, a jedynie rozpoznawaniem zażalenia. W związku z tym kasacja, która podnosiła zarzuty już wcześniej podnoszone i nie znajdujące potwierdzenia w stanie faktycznym, została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany A.S. został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu karnym skarbowym w trybie wobec nieobecnych oraz kwestii zaskarżalności orzeczeń sądu wydanych po rozpoznaniu zażalenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy przepisów kpk i uks z lat 90. XX wieku, które mogły ulec zmianie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy niedoręczenie obrońcy orzeczenia o ukaraniu wydanego przez Urząd Celny w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym w trybie wobec nieobecnych stanowi naruszenie przepisów o doręczeniach i prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedoręczenie obrońcy orzeczenia o ukaraniu w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym w trybie wobec nieobecnych nie stanowi naruszenia przepisów o doręczeniach ani prawa do obrony, jeśli oskarżony nie był pozbawiony wolności.

Uzasadnienie

W postępowaniu wobec nieobecnych w sprawach karnych skarbowych nie przewidywano szczególnego trybu doręczania pism obrońcy. Obowiązywały przepisy kpk, które nakładały taki obowiązek tylko w przypadku pozbawienia wolności oskarżonego. Fakt wskazania przez oskarżonego adresu do doręczeń nie obligował do doręczania pism obrońcy, jeśli nie był on pozbawiony wolności.

Czy od orzeczenia sądu wydanego po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie organu finansowego przysługuje środek odwoławczy na podstawie art. 409 d.kpk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, od orzeczenia sądu wydanego po rozpoznaniu zażalenia nie przysługuje środek odwoławczy na podstawie art. 409 d.kpk, ponieważ przepis ten odnosił się jedynie do postanowień wydanych w pierwszej instancji, a zgodnie z art. 375 kpk, od orzeczeń sądu odwoławczego środek odwoławczy nie przysługuje.

Uzasadnienie

Orzekanie w trybie art. 266 uks nie było orzekaniem w pierwszej instancji, lecz rozpoznawaniem zażalenia. Zastosowanie art. 409 d.kpk było błędne, gdyż dotyczył on postanowień wydanych w I instancji, a nie orzeczeń sądu wydanych po rozpoznaniu odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

uks art. 266

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

Zezwalał na zaskarżenie do sądu odmowy przyjęcia żądania skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.

d.kpk art. 375

Kodeks postępowania karnego

Od orzeczeń wydanych przez sąd odwoławczy nie przysługuje środek odwoławczy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 91

Kodeks postępowania karnego

uks art. 148

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

k.p.k. art. 125

Kodeks postępowania karnego

Działało domniemanie, że doręczenie na wskazany adres jest skuteczne.

uks art. 221

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

uks art. 222

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

uks art. 223

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

uks art. 224

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

uks art. 225

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

uks art. 273 § § 2

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

uks art. 254

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

Postępowanie przed sądem miało się toczyć według przepisów kpk, ze zmianami wskazanymi w uks.

uks art. 269

Ustawa o postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe

Zastrzegała, że od orzeczeń wydanych przez sąd w pierwszej instancji przysługują stronom środki odwoławcze na zasadach ogólnych.

d.kpk art. 409

Kodeks postępowania karnego

Odnościł się jedynie do postanowień wydanych w I instancji.

Ustawa karna skarbowe z komentarzem art. 266

Komentarz F.Prusaka wskazywał na możliwość skarżenia zażalenia na postanowienie sądu wydane w następstwie rozpoznania zażalenia na postanowienie organu finansowego, co Sąd Najwyższy uznał za błędne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W postępowaniu wobec nieobecnych nie ma obowiązku doręczania pism obrońcy, jeśli oskarżony nie jest pozbawiony wolności. • Od orzeczeń sądu wydanych po rozpoznaniu zażalenia nie przysługuje środek odwoławczy na podstawie art. 409 d.kpk.

Odrzucone argumenty

Niedoręczenie obrońcy orzeczenia o ukaraniu stanowi naruszenie przepisów o doręczeniach i prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna • w znanym w dawnej uks postępowaniu wobec nieobecnych nie przewidywano szczególnego trybu doręczania pism • nie można przyjąć, iżby w sprawie tej organy finansowe rażąco naruszyły obowiązujące wówczas przepisy o doręczeniach, pozbawiając oskarżonego prawa do obrony • Sama uks jedynie w art. 269 zastrzegała, że od orzeczeń wydanych przez sąd w pierwszej instancji przysługują stronom środki odwoławcze na zasadach ogólnych. • Orzekanie jednak w trybie art. 266 uks nie można uznać za orzekanie w pierwszej instancji, skoro było to rozpoznawanie zażalenia.

Skład orzekający

Tomasz Grzegorczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu karnym skarbowym w trybie wobec nieobecnych oraz kwestii zaskarżalności orzeczeń sądu wydanych po rozpoznaniu zażalenia."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów kpk i uks z lat 90. XX wieku, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do obrony i prawidłowością doręczeń, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i skarbowego.

“Czy brak doręczenia pisma obrońcy zawsze oznacza naruszenie prawa do obrony w sprawach karnych skarbowych?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst