IV KKN 270/97

Sygn. akt IV KKN 270/97 
 
 
  P O S T A N O W I E N I E 
Dnia 28 lutego2001 r. 
 
Sąd Najwyższy - Izba Karna w Warszawie 
na posiedzeniu w składzie następującym: 
 
 
Przewodniczący - Sędzia SN: - Tomasz Grzegorczyk  
 
 
w sprawie A. S. 
skazanego z art. 80 § 1 i 94 § 1 uks z 1971 r.  
po rozpoznaniu kasacji obrońcy skazanego 
na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w K. 
z dnia 15 października 1996 r., sygn. akt IV Ko […] 
utrzymującego w mocy zarządzenie Sądu Rejonowego w K. 
z dnia 5 września 1996 r., sygn. akt II Ko […] o odmowie przyjęcia zażalenia 
na postanowienie tego Sądu z dnia 19 lipca 1996 r. o utrzymaniu w mocy 
postanowienia Urzędu Celnego w K. z dnia 25 czerwca 1996 r., sygn. akt 
RK […] o odmowie przyjęcia żądania skierowania sprawy na drogę 
postępowania sądowego 
 
p o s t a n o w i ł: 
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną obciążając skazanego 
A. S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego  
 

 
2 
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
Zarzutem kasacyjnym jest w niniejszej sprawie zarzut podnoszony we 
wszystkich skargach, odnośnie których zapadły skarżone „schodowo” decyzje, a 
to art. 9 i 91 kpk z 1969 r. przez niedoręczenie obrońcy orzeczenia o ukaraniu, 
wydanego przez Urząd Celny w sprawie karnej skarbowej w dniu 21 grudnia 
1995 r., z ograniczeniem się do przesłania go na podany przez oskarżonego 
adres dla doręczeń w kraju, w sytuacji gdy postępowanie toczyło się w trybie 
wobec nieobecnych. 
 
Rozpoznając skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Sądy już uprzednio  wyjaśniały skarżącemu, że w znanym w dawnej uks 
postępowaniu wobec nieobecnych nie przewidywano szczególnego trybu  
doręczania pism, przeto obowiązywały tu – stosownie  do art. 148 uks – 
przepisy kpk. Te zaś zakładały obowiązek doręczania pism obrońcy tylko, gdy 
oskarżony był pozbawiony wolności. Skarżący ponawia w kasacji swój zarzut w 
tej materii, tak jakby nie dostrzegł argumentów  wskazanych mu przez sady. To, 
że organa skarbowe doręczały obrońcy niektóre  pisma, w tym i o wszczęciu 
postępowania wobec nieobecnego, nie oznacza jeszcze, że miały taki obowiązek 
prawny. Zauważyć należy, iż na gruncie trybu wobec  nieobecnych przed 
organami skarbowymi – w odróżnieniu od tego postępowania przed sądem – 
nawet obrona nie była obowiązkowa  (vide art. 221 - 226 i art. 273 § 2 uks). Tak 
więc nie można przyjąć, iżby w sprawie tej organy finansowe rażąco naruszyły 
obowiązujące wówczas przepisy o doręczeniach, pozbawiając oskarżonego 
prawa do obrony, a sądy zaakceptowały taka obrazę. Skoro bowiem oskarżony 
wskazał wyraźnie adres dla doręczenia (k. 2), to fakt przekształcenia się 
postępowania karnego skarbowego w postępowanie w stosunku do nieobecnych, 
nie zmieniał reguł doręczeń, działało domniemanie wyrażone w art. 125 kpk, a 

 
3 
fakt powołania przezeń uprzednio obrońców nie oznaczał obowiązku  
przekazywania im każdej decyzji procesowej wysłanej do oskarżonego nie 
będącego pozbawionym  wolności. 
 
Nie budzi przy tym wątpliwości, że decyzja b. Sądu Wojewódzkiego 
wydana 15 października 1996 r. jest prawidłowa, tak jak prawidłowa była 
zaskarżona decyzja o odmowie przyjęcia zażalenia, która była przedmiotem 
rozpoznawania przez Sąd Wojewódzki. Rzecz bowiem w tym, że art. 266 uks    
zezwalał jedynie zaskarżyć do sądu odmowę przyjęcia żądania skierowania 
sprawy na drogę postępowania sądowego. Sąd stawał się tym samym organem 
odwoławczym od decyzji organu finansowego. Stosownie zaś do ogólnej reguły, 
wskazanej w art. 254 uks, postępowanie przed sądem toczyć się miało według 
przepisów kpk, ze zmianami wskazanymi w uks. Żaden z przepisów uks nie 
wskazał, iżby zmiana taka odnosiła się do art. 375 d.kpk, wedle którego od 
orzeczeń wydanych przez sąd odwoławczy – bez względu na rodzaj tego sądu – 
na skutek odwołania  środek odwoławczy już nie przysługuje. Sama uks jedynie 
w art. 269 zastrzegała, że od orzeczeń wydanych przez sąd w pierwszej instancji 
przysługują stronom środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Orzekanie 
jednak w trybie art. 266 uks nie można uznać za orzekanie w pierwszej instancji, 
skoro było to rozpoznawanie zażalenia. Zatem zarządzenie z 5 września 1996 r. 
o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie sądu z 1 lipca 1996 r. było 
prawidłowe, tak jak prawidłowe stało się też postanowienie b.Sądu 
Wojewódzkiego z 15 października 1996 r. oddalające zażalenie na tę odmowę. 
Sądy wszystkich instancji wyjaśniały przy tym, w uzasadnieniach dlaczego 
orzekają w taki właśnie sposób (vide k. 130 i k. 195). Powoływanie się przez 
autora kasacji na poglądy wyrażone w komentarzu do uks  opracowanym przez 
F.Prusaka nie jest przekonywujące. W komentarzu tym bowiem z jednej strony 
wskazuje się, iż „zagadnienia procesowe dotyczące zażalenia jako środka 

 
4 
odwoławczego w postępowaniu karnym zostały uregulowane w art. 374 - 391”, 
co obejmuje też obowiązywanie art. 375 d.kpk, z drugiej zaś podnosi jakoby 
w oparciu o art. 409 d.kpk skarżyło zażalenie na postanowienie sądu wydane 
w następstwie rozpoznania zażalenia na postanowienie organu finansowego, 
o którym  mowa w art. 266 uks, gdyż zamyka ono drogę do wydania wyroku 
(F.Prusak. Ustawa karna skarbowa z komentarzem, Warszawa 1992, s. 473, 
tezy 4 i 5 do art. 266 uks). Autor komentarza jakby zapomina, że art. 409 d.kpk 
odnosił się jedynie do postanowień wydanych w I instancji, nie mógł zatem 
dotyczyć orzeczeń sądu wydanych po rozpoznaniu odwołania (art. 375). 
 
Mając to wszystko na uwadze trzeba stwierdzić, że kasacja podnosi 
zarzuty, wskazywane uprzednio w środkach odwoławczych i to wobec 
uchybień, które nie miały miejsca w rzeczywistości. Jest zatem skargą 
oczywiście bezzasadną i dlatego orzeczono jak na wstępie.  
 
 
 
 
 
 
 
Na oryginale właściwe podpisy 
 
 
 
 
 
 
 
Za zgodność: 
 
 
 
 
 
 
Kierownik Sekretariatu Wydziału 
 
 
 
 
 
 
 
Izby Karnej S.N. 
 
 
 
 
 
 
 
 
aw 
jw