Orzeczenie · 2026-02-25

IV KK 224/25Uchylenie wyroku nienależyla obsada sądu 16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-25
SNKarnewyroki łącznyWysokanajwyższy
wyrok łącznykasacjanienależyta obsada sąduKRSniezawisłość sędziowskaprawo karneprocedura karnaETPCzsąd ustanowiony ustawą

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy skazanego K.Ż. w sprawie wyroku łącznego. Sąd Rejonowy w Będzinie wydał wyrok łączny, łącząc kary jednostkowe i wymierzając karę łączną 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, a w stosunku do innych skazań postępowanie umorzył. Sąd Okręgowy w Sosnowcu utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił rażącą obrazę prawa materialnego (błędną wykładnię art. 86 § 1 KK w zw. z art. 85a KK, stosowanie asperacji zamiast absorpcji) oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy, działając w trybie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok poza granicami kasacji z powodu stwierdzenia nienależytej obsady Sądu Okręgowego w Sosnowcu. Jako przyczynę wskazano orzekanie przez sąd z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r., co w ocenie Sądu Najwyższego, w świetle wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, naruszało standardy niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej, w połączeniu z aktywnym poparciem sędziego dla kandydatów do wadliwie ukształtowanej KRS, prowadzi do wniosku o nienależytej obsadzie sądu. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwych procedur nominacyjnych sędziów i wpływu na niezawisłość sądownictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i powoływaniem sędziów w określonym okresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd okręgowy był należycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli w jego składzie orzekał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r., a jego nominacja budzi wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy był nienależycie obsadzony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził nienależytą obsadę sądu okręgowego z powodu orzekania przez sędziego powołanego na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS. W ocenie Sądu Najwyższego, wadliwość procedury nominacyjnej, w połączeniu z aktywnym poparciem sędziego dla kandydatów do KRS po wydaniu orzeczeń kwestionujących jej status, naruszało standardy niezawisłości i bezstronności, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K.Ż.osoba_fizycznaskazany
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów
r.pr. D.K.inneobrońca z urzędu

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Stwierdzenie nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Możliwość uchylenia wyroku poza granicami kasacji w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Pomocnicze

KK art. 86 § 1

Kodeks karny

Podstawa prawna wymierzenia kary łącznej (w kontekście zarzutu kasacji).

KK art. 85a

Kodeks karny

Podstawa prawna wymierzenia kary łącznej (w kontekście zarzutu kasacji).

u.SN art. 87 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Związanie Sądu Najwyższego zasadami prawnymi wyrażonymi w uchwałach połączonych izb.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu okręgowego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej sędziego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące rażącej obrazy prawa karnego materialnego i niewspółmierności kary (nie były analizowane z uwagi na uchylenie wyroku z przyczyn proceduralnych).

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym • stwierdzenie tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady Sądu odwoławczego • nic w tym względzie nie zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20 • cały ciąg wydarzeń w Polsce […] wyraźnie wskazuje na to, że kolejne reformy sądownictwa miały na celu osłabienie niezawisłości sędziowskiej • Sąd Najwyższy nie ocenia w procedurze testowej subiektywnej bezstronności sędziego w danej sprawie, ale właśnie niezależność instytucjonalną

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący-sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwych procedur nominacyjnych sędziów i wpływu na niezawisłość sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i powoływaniem sędziów w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, odwołując się do orzecznictwa ETPCz i SN, co czyni je niezwykle istotnym dla prawników i obywateli.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu wadliwej obsady sądu – kluczowa decyzja dla praworządności w Polsce.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst