IV KK 134/25Uchylenie wyroku wadliwa obsada sądu 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora wniesioną na niekorzyść J.G., który został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu z art. 241 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy w Gliwicach. W trakcie rozprawy kasacyjnej ujawniono bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., dotyczącą nienależytej obsady Sądu Okręgowego w Gliwicach, w którego składzie zasiadał sędzia X. Y., powołany w procesie budzącym wątpliwości co do niezależności i bezstronności. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, w tym uchwale trzech połączonych Izb z 2020 r. oraz uchwale siedmiu sędziów z 2022 r., stwierdził, że wadliwość procesu powoływania sędziów może prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W związku z ujawnioną bezwzględną przyczyną odwoławczą, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy szczegółowo przedstawił okoliczności dotyczące kariery sędziego X. Y., wskazujące na jego powiązania z władzą wykonawczą i udział w procesach nominacyjnych budzących wątpliwości konstytucyjne. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutu kasacji dotyczącego wykładni art. 241 § 1 k.k., wskazując, że czynności sprawdzające nie są częścią postępowania przygotowawczego, jednakże samo postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego oraz informacje zawarte w jego uzasadnieniu mieszczą się w zakresie tego przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych związanych z wadliwą obsadą sądu, interpretacja art. 241 k.k. w kontekście czynności sprawdzających i postanowień o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Szczegółowa analiza okoliczności dotyczących nominacji sędziego X. Y. jest specyficzna dla tej sprawy, ale ogólne zasady dotyczące niezależności sądownictwa mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego w wadliwym procesie nominacyjnym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, w tym uchwałę trzech połączonych Izb z 2020 r. i uchwałę siedmiu sędziów z 2022 r., które wskazują, że osoby powołane na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. mogą nie spełniać kryteriów niezawisłości i bezstronności, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Czy czynności sprawdzające prowadzone na podstawie art. 307 § 1 k.p.k. są częścią postępowania przygotowawczego w rozumieniu art. 241 § 1 k.k.?
Odpowiedź sądu
Nie, czynności sprawdzające same w sobie nie są częścią postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnia, że czynności sprawdzające służą jedynie ustaleniu podstaw do wszczęcia śledztwa lub dochodzenia i nie są czynnościami samego postępowania przygotowawczego. Rozszerzanie pojęcia postępowania przygotowawczego na czynności sprawdzające byłoby wykładnią rozszerzającą na niekorzyść.
Czy ujawnienie treści postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego oraz informacji zawartych w jego uzasadnieniu mieści się w zakresie kryminalizacji z art. 241 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ujawnienie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego oraz informacji z jego uzasadnienia mieści się w zakresie art. 241 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazuje, że postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia lub śledztwa jest czynnością mieszczącą się w pojęciu czynności postępowania przygotowawczego, ponieważ rozstrzyga o bycie tego postępowania. Upublicznienie treści takiego postanowienia i informacji z niego zawartych może zatem wypełniać znamiona przestępstwa z art. 241 § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 241 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 307 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego w wadliwym procesie nominacyjnym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Stanowisko prokuratora kwestionujące przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że czynności sprawdzające nie stanowią części postępowania przygotowawczego.
Godne uwagi sformułowania
wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym • brak bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego zasiadał sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w wadliwym procesie przed Krajową Radą Sądownictwa od 17 stycznia 2018 r., należy ustalać in concreto • czynności sprawdzające, służące ze swej istoty jedynie ustaleniu czy zachodzą podstawy do wszczęcia śledztwa czy dochodzenia, nie są czynnościami tego śledztwa czy dochodzenia, a jedynie je poprzedzają • orzeczenie o odmowie wszczęcia dochodzenia czy śledztwa, jako imperatywne oświadczenie woli wydane przez uprawniony organ postępowania przygotowawczego, realizujący obowiązek wynikający z zasady legalizmu, jest czynnością mieszczącą się niewątpliwie w pojęciu czynności postępowania przygotowawczego
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Michał Laskowski
członek
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych związanych z wadliwą obsadą sądu, interpretacja art. 241 k.k. w kontekście czynności sprawdzających i postanowień o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego."
Ograniczenia: Szczegółowa analiza okoliczności dotyczących nominacji sędziego X. Y. jest specyficzna dla tej sprawy, ale ogólne zasady dotyczące niezależności sądownictwa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i wadliwości procesu nominacji sędziowskich, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym. Szczegółowe przedstawienie ścieżki kariery sędziego oraz analiza prawna budzą duże zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu sędziego powołanego w wadliwym procesie – kluczowa sprawa dla niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.