IV KK 1/26Wniosek o wyłączenie sędziego SN pozostawiony bez rozpoznania 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDo Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego R. W. o wyłączenie sędziego Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt IV KK 1/26. Głównym argumentem wnioskodawcy była obawa o bezstronność sędziego, wynikająca z faktu powołania go na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Skazany powołał się również na uchwały Sądu Najwyższego z lat 2020 i 2022. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, postanowił pozostawić go bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, niezależnie od procedury nominacyjnej. Powoływanie się na abstrakcyjne zarzuty dotyczące całych grup sędziów jest niedopuszczalne. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19), który stwierdził niezgodność przepisów k.p.k. w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania. Podkreślono również, że art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych przesłanek w ogólnej procedurze. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Sąd wskazał, że sposób powołania sędziów przez Sejm na podstawie art. 9a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest zgodny z Konstytucją (wyrok TK z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt K 12/18). Uchwały Sądu Najwyższego z lat 2020 i 2022, na które powoływał się wnioskodawca, przestały obowiązywać na skutek wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Sąd zaznaczył, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Ponadto, orzecznictwo międzynarodowe, w tym wyrok TSUE z 21 grudnia 2023 r. (C -718/21), potwierdza, że udział KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. w procesie powoływania sędziów nie może sam w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do ich niezawisłości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego SN opartych wyłącznie na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego i wadliwości procedury nominacyjnej, w świetle przepisów ustawy o SN i orzecznictwa TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego w kontekście nowej procedury nominacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego, w tym sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, mogą stanowić wyłączną podstawę do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z jego udziałem lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Ustawa o Sądzie Najwyższym w art. 29 § 4 stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych przesłanek w ogólnej procedurze. Wnioski o wyłączenie sędziego oparte wyłącznie na kwestiach ustrojowych związanych z jego powołaniem są niedopuszczalne z mocy ustawy.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. jest dopuszczalny w świetle przepisów k.p.k. i ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, w szczególności art. 29 § 4, wyłączają możliwość kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego SN wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu. Powoływanie się na uchwały SN, które przestały obowiązywać na skutek wyroków TK, nie może zmienić tej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | skazany |
| Zbigniew Kapiński | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
u.SN art. 29 § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Stosowany a contrario w kontekście ustawy o Sądzie Najwyższym; nie może być podstawą do wyłączenia sędziego z powodu wadliwości powołania.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
u.KRS art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Sposób powołania sędziów przez Sejm na podstawie tego przepisu jest zgodny z Konstytucją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 4) stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania bezstronności sędziego. • Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą być wyłączną podstawą do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. • Wnioski o wyłączenie sędziego oparte na kwestiach ustrojowych są niedopuszczalne z mocy ustawy. • Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i TSUE potwierdza zgodność z prawem sposobu powołania sędziów i niepodważalność ich statusu na tej podstawie.
Odrzucone argumenty
Obawa o bezstronność sędziego z uwagi na sposób powołania przez KRS ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. • Powołanie się na uchwały Sądu Najwyższego z lat 2020 i 2022.
Godne uwagi sformułowania
wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego pozostawić bez rozpoznania. • okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. • w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze. • niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN • orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Skład orzekający
Anna Dziergawka
inne
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego SN opartych wyłącznie na zarzutach dotyczących sposobu powołania sędziego i wadliwości procedury nominacyjnej, w świetle przepisów ustawy o SN i orzecznictwa TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego w kontekście nowej procedury nominacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych sądownictwa i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Sąd Najwyższy: Jak nie próbować wyłączyć sędziego SN? Kluczowe zasady dotyczące bezstronności i powołania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.