IV KK 1/26

IV KK 1/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 13 marca 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Anna Dziergawka 
  
w sprawie R. W.  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 marca 2026 r.  
na posiedzeniu bez udziału stron  
wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego  
na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym 
(Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.) w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a 
contrario  
  
p o s t a n o w i ł  
wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa 
Kapińskiego pozostawić bez rozpoznania.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
 
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego R. W. o wyłączenie 
sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania sprawy o 
sygn. akt IV KK 1/26, z uwagi na istnienie obawy co do jego bezstronności, bowiem 
powołany został na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady 
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 
2017 r. Wnioskodawca powołał się także na uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 
stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 oraz z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. 
akt I KZP 2/22. 
 

IV KK 1/26              
2 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Wniosek 
skazanego 
należało 
pozostawić 
bez 
rozpoznania 
jako 
niedopuszczalny z mocy ustawy.  
Zasadniczym argumentem na jaki skazany powołał się we wniesionym 
wniosku jest fakt powołania sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego 
na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie 
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. 
Na wstępie należy podkreślić, że zawarte we wniosku obrońcy skazanego 
okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie 
Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności 
sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z 
jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w 
procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. postanowienie SN z dnia 
21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 
r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru 
abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. 
postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22; postanowienie SN z 
dnia 4 czerwca 2025 r., IV KK 25/25).   
Powyższe stanowisko potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego 
z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w 
związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania 
karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie 
wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez 
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w 
skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 
maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 
914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 
pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.  
Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie 
Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z 
dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych 

IV KK 1/26              
3 
 
 
innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące 
powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do 
podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania 
jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o SN w sposób szczególny 
reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności 
towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art. 
29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 
k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej 
procedurze (zob. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21). 
Konsekwencją 
tego 
stanu 
rzeczy 
jest 
konieczność 
uznania, 
iż 
niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści 
wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych 
w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Podstawę 
wniosku stanowiły tu bowiem okoliczności dotyczące powołania sędziego, a de 
facto kwestie związane z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą 
Sądownictwa, ukształtowaną na drodze nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. Takie 
procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o SN 
bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia 
wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego 
niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących 
powołaniu tego sędziego. 
Powołanie na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa 
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.  
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie 
stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. 
postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., V KO 38/24). Podnieść bowiem trzeba, 
że sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., 
czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją, o czym orzekł Trybunał Konstytucyjny 
w wyroku z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt K 12/18.  
Powyższych ustaleń nie może zmienić treść uchwały trzech połączonych Izb 
Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, na którą 
powołuje się wnioskodawca, a która na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 

IV KK 1/26              
4 
 
 
dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, przestała obowiązywać, albowiem 
Trybunał stwierdził, że uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., 
BSA I-4110-1/20, jest niezgodna z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 
45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP; art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o 
Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Powyższe stwierdzenie dotyczy także 
uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, która 
wprost odwołuje się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. 
W kontekście przywołanych wyżej wyroków Trybunału Konstytucyjnego 
należy zauważyć, że w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału 
Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Wobec 
tego żaden sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania zmierzającego 
do wzruszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jak też samodzielnego 
podważania obowiązywania wyroku tego Trybunału (zob. postanowienie SN z dnia 
25 stycznia 2024 r., I KK 107/23). 
Także z orzecznictwa międzynarodowego można wywnioskować, że udział 
Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami 
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w procesie powoływania sędziów, nie może sama 
w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezawisłości sędziów 
wyłonionych w tym procesie ani statusu sądu z ich udziałem (zob. np. wyrok TSUE 
z 21 grudnia 2023 r. L.G. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, C -718/21).  
Z powyższych względów wniosek skazanego był niedopuszczalny z mocy 
ustawy, dlatego Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania.  
 
[J.J.] 
[r.g.] 
  
 
 
  
  

IV KK 1/26              
5