Orzeczenie · 2024-12-13

IV KA 688/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Data
2024-12-13
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwowypadek mniejszej wagiwarunkowe umorzenieapelacjaprawo karneuzasadnieniekoszty sądowenaprawienie szkody

Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora, wyjaśnił powody odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia na formularzu, wskazując na potrzebę zapewnienia czytelności i transparentności procesu. Sąd uznał, że zarzuty apelacji prokuratora były zasadne w tym sensie, że pierwotny wyrok Sądu Rejonowego naruszał prawo materialne poprzez błędną kwalifikację czynu, która uniemożliwiała warunkowe umorzenie postępowania. Jednakże, sąd pierwszej instancji miał intencję zakwalifikowania czynu jako wypadek mniejszej wagi z art. 286 § 3 kk. Sąd Okręgowy podzielił tę ocenę, uznając, że wyłudzenie kwoty 11402,19 zł na leczenie choroby kręgosłupa przez młodą i niedoświadczoną kobietę stanowiło przypadek mniejszej wagi, obniżając stopień społecznej szkodliwości czynu i winy. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, przyjmując właściwą kwalifikację prawną i warunkowo umarzając postępowanie, co uznał za wystarczające do osiągnięcia celów postępowania, zwłaszcza że oskarżona podjęła kroki w celu naprawienia szkody. Sąd odwoławczy nie mógł zmienić terminu naprawienia szkody na niekorzyść oskarżonej z uwagi na brak odpowiednich zarzutów w apelacji prokuratora i zakaz reformacji in peius. Na koniec, na podstawie art. 624 § 1 kpk, oskarżona została zwolniona z kosztów sądowych ze względu na zasady słuszności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 286 § 3 kk jako wypadku mniejszej wagi w kontekście wyłudzenia na cele lecznicze; zasady reformacji in peius w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i motywacji sprawcy; zasady reformacji in peius są ogólne, ale zastosowanie w tym kontekście jest specyficzne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy czyn kwalifikowany jako oszustwo z art. 286 § 1 kk może zostać uznany za wypadek mniejszej wagi z art. 286 § 3 kk, uzasadniający warunkowe umorzenie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czyn może zostać uznany za wypadek mniejszej wagi, jeśli uwzględni się wszystkie kryteria oceny, w tym motywację sprawcy i przeznaczenie wyłudzonych środków na leczenie, nawet jeśli szkoda nie jest niska.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że o przypadku mniejszej wagi decyduje całokształt okoliczności, a nie tylko wysokość szkody. W tym przypadku, młoda kobieta wyłudziła pieniądze na leczenie swojej choroby, co obniża stopień społecznej szkodliwości czynu i winy, pozwalając na warunkowe umorzenie postępowania po zmianie kwalifikacji prawnej.

Czy sąd odwoławczy może zmienić wyrok na niekorzyść oskarżonego, jeśli apelacja została wniesiona na jego korzyść, a sąd dostrzega uchybienia formalne lub merytoryczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może reformować wyroku na niekorzyść oskarżonego, jeśli środek odwoławczy został wniesiony na jego korzyść, chyba że stwierdzi rażącą niesprawiedliwość.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 440 kpk, sąd odwoławczy nie może zmienić wyroku na niekorzyść oskarżonego przy braku zarzutów wniesionych na jego niekorzyść. Nawet jeśli sąd dostrzega niesprawiedliwość, musi ona być rażąca i oczywista, aby uzasadnić zmianę.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił termin naprawienia szkody, który pokrywa się z okresem próby w przypadku warunkowego umorzenia postępowania?

Odpowiedź sądu

Choć termin ten może nie być optymalny, nie stanowi on rażącej niesprawiedliwości uzasadniającej zmianę wyroku przez sąd odwoławczy w sytuacji braku odpowiednich zarzutów w apelacji prokuratora.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że termin naprawienia szkody pokrywający się z okresem próby nie jest rażąco niesprawiedliwy, zwłaszcza gdy pokrzywdzonym jest duży podmiot jak ZUS, a kwota szkody jest niewielka z jego perspektywy. Brak zarzutów prokuratora w tej kwestii uniemożliwił sądowi odwoławczemu ingerencję.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i warunkowe umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżona

Strony

NazwaTypRola
oskarżonainneoskarżona
prokuratororgan_państwowyoskarżyciel
pokrzywdzonyinstytucjapokrzywdzony
ZUSinstytucjapokrzywdzony

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa. Sąd Okręgowy rozważał możliwość zastosowania § 3 jako wypadku mniejszej wagi.

k.k. art. 286 § 3

Kodeks karny

Określa wypadek mniejszej wagi przy oszustwie, co może skutkować łagodniejszą karą lub warunkowym umorzeniem.

Pomocnicze

k.p.k. art. 105

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sprostowania błędów w orzeczeniu, które nie kwalifikowały się do zastosowania w tej sprawie.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego przy braku odpowiednich zarzutów w apelacji.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasady słuszności przy zwalnianiu od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty apelacji prokuratora dotyczące błędnej kwalifikacji prawnej czynu były zasadne. • Intencją Sądu Rejonowego było przyjęcie wypadku mniejszej wagi z art. 286 § 3 kk. • Przeznaczenie wyłudzonych pieniędzy na leczenie choroby kręgosłupa przez młodą i niedoświadczoną kobietę stanowi przypadek mniejszej wagi. • Warunkowe umorzenie postępowania jest wystarczające dla osiągnięcia celów postępowania. • Oskarżona podjęła kroki w celu naprawienia szkody i okazała skruchę. • Zmiana wyroku na korzyść oskarżonej nie narusza prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Apelacja prokuratora podważająca możliwość przyjęcia wypadku mniejszej wagi z uwagi na intencjonalność, okres działania i wysokość szkody. • Domaganie się skazania przez prokuratora bez wniosku o orzeczenie środka kompensacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sporządzenie go w tej formie byłoby nieczytelne dla stron i nie zapewniłoby pełnej transparentności, a tym samym swobodnej realizacji prawa do obrony naruszając prawo stron do rzetelnego procesu • taka pomyłka nie kwalifikuje się na sprostowanie w trybie art. 105 kpk i wymaga zmiany wyroku • O przypadku mniejszej wagi nie decyduje tylko wysokość szkody, to zaledwie jedno z wielu kryteriów oceny. • przypadek mniejszej wagi wyczerpujący dyspozycję art. 286 § 1 kk w zw. z art. 286 § 3 kk • przypomina wylewanie dziecka z kąpielą i Sąd Okręgowy nie rozumie, komu taka zmiana wyroku miałaby służyć • nie jest to możliwe nawet w sytuacji, gdyby Sąd odwoławczy uznał takie rozstrzygnięcie za rażąco niesprawiedliwe. • powyższa uwaga ma w tej sprawie charakter akademicki

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 286 § 3 kk jako wypadku mniejszej wagi w kontekście wyłudzenia na cele lecznicze; zasady reformacji in peius w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i motywacji sprawcy; zasady reformacji in peius są ogólne, ale zastosowanie w tym kontekście jest specyficzne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić trudną sytuację życiową sprawcy (choroba) przy ocenie czynu, nawet w przypadku oszustwa. Pokazuje też subtelności prawa procesowego dotyczące zakazu reformacji.

Choroba usprawiedliwieniem dla oszustwa? Sąd Okręgowy zmienia wyrok, umarzając postępowanie.

Dane finansowe

WPS: 11 402,19 PLN

naprawienie szkody: 11 402,19 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst