Orzeczenie · 2009-09-04

IV CZ 79/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2009-09-04
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
postępowanie upominawczenakaz zapłatysprzeciwbraki formalneTrybunał Konstytucyjnysądy gospodarczek.p.c.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego HDI Asekuracja Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 3 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy odrzucił sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym, powołując się na art. 4798a § 5 k.p.c. Powodem odrzucenia było niedołączenie przez pozwanego odpisu "akt szkodowych", które sąd pierwszej instancji uznał za dokumenty, do których dołączenia pozwany był zobowiązany. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2009 r. (SK 28/08), który stwierdził niezgodność art. 4798a § 5 zdanie drugie k.p.c. z Konstytucją. Przepis ten w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewidywał odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych, jeśli przedsiębiorca był reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie 5 maja 2009 r., a od tego dnia wskazany przepis w tym zakresie utracił moc. Sąd Najwyższy uznał, że skutkiem tego wyroku jest konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, które nie było prawomocne, w celu przywrócenia stanu konstytucyjności. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących postępowania zażaleniowego i kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 4798a § 5 k.p.c. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego postępowań gospodarczych i konieczności wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy postępowań gospodarczych wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji k.p.c. oraz wyroku TK.

Zagadnienia prawne (1)

Czy niedołączenie przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez radcę prawnego odpisu akt szkodowych do sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie mu biegu, skutkujący odrzuceniem sprzeciwu bez wezwania do uzupełnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedołączenie odpisu akt szkodowych nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie biegu sprzeciwowi, a sąd nie może odrzucić sprzeciwu bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 4798a § 5 k.p.c. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim pozwalał na odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty wniesionego przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
K. sp.j. Jarosław W. i Krzysztof K.spółkapowód
HDI Asekuracja Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 4798a § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, w zakresie w jakim w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewiduje, że sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia, został uznany za sprzeczny z Konstytucją.

Pomocnicze

k.p.c. art. 249

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w uzasadnieniu sądu pierwszej instancji, dotyczący ksiąg i dokumentów przedsiębiorstwa.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna stosowania przepisów o zażaleniu do postępowania w przedmiocie uchylenia postanowienia.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 4798a § 5 k.p.c. z Konstytucją w zakresie odrzucania sprzeciwu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Odrzucone argumenty

Niedostarczenie odpisu akt szkodowych jako brak formalny uniemożliwiający nadanie biegu sprzeciwowi.

Godne uwagi sformułowania

sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia. • nakaz przywrócenia stanu konstytucyjności, co w tym wypadku – skoro zaskarżone postanowienie nie jest prawomocne – oznacza jego uchylenie w toku instancji.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4798a § 5 k.p.c. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego postępowań gospodarczych i konieczności wezwania do uzupełnienia braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy postępowań gospodarczych wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji k.p.c. oraz wyroku TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące postępowania sądowe i jak sądy stosują te wyroki, nawet jeśli dotyczą przepisów już uchylonych.

Wyrok TK uchyla odrzucenie sprzeciwu: Sąd Najwyższy przywraca sprawiedliwość proceduralną.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst