IV CZ 32/15Uchylenie wyroku nierozpoznanie istoty sprawy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa A. K. przeciwko P. F. i K. F. o zapłatę, na skutek zażalenia pozwanych na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 4 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 kwietnia 2014 r. Pozwani zarzucili Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 386 § 4 k.p.c., który ogranicza możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji do ściśle określonych sytuacji (nierozpoznanie istoty sprawy lub konieczność przeprowadzenia dowodów w całości), uznał zarzut naruszenia tego przepisu za uzasadniony. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy merytorycznie rozpoznał sprawę, przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał oceny prawnej, a odmienne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego nie oznaczają braku rozpoznania istoty sprawy. Podkreślono, że druga instancja jest instancją merytoryczną, która może samodzielnie uzupełnić braki dowodowe. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego na podstawie art. 398[15] § 1 w zw. z art. 394[1] § 3 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji oraz roli sądu drugiej instancji jako instancji merytorycznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji, uznając nierozpoznanie istoty sprawy, podczas gdy sąd pierwszej instancji faktycznie rozpoznał sprawę merytorycznie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, ale sąd drugiej instancji poczynił odmienne ustalenia faktyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie może uchylić wyroku sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. tylko z powodu odmiennych ustaleń faktycznych, jeśli sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 386 § 4 k.p.c. ściśle ogranicza przesłanki uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji. Rozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji wyklucza możliwość uchylenia wyroku na tej podstawie, nawet jeśli sąd drugiej instancji poczynił inne ustalenia faktyczne. Druga instancja jest instancją merytoryczną i powinna samodzielnie rozpoznać sprawę.
Jaka jest rola sądu drugiej instancji w polskim postępowaniu cywilnym w kontekście rozpoznawania spraw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji jest instancją merytoryczną, która powinna rozpoznać sprawę od nowa i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie kończące spór, a w razie potrzeby samodzielnie uzupełnić braki postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że obecny model postępowania cywilnego zakłada, iż druga instancja stanowi instancję merytoryczną. Oznacza to, że sąd ten powinien samodzielnie rozpoznać sprawę, a ewentualne braki w postępowaniu dowodowym mógł uzupełnić.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Nie ma podstaw do wykładni rozszerzającej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 386 § 4 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. • nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy”. • Obecny model postępowania cywilnego zakłada, że druga instancja stanowi instancję merytoryczną, w ramach której rozpoznanie sprawy powinno nastąpić ex novo i zakończyć się wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego spór pomiędzy stronami. • ewentualne braki w postępowaniu dowodowym mogły zostać samodzielnie uzupełnione przez Sąd Okręgowy.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Maria Szulc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji oraz roli sądu drugiej instancji jako instancji merytorycznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji, uznając nierozpoznanie istoty sprawy, podczas gdy sąd pierwszej instancji faktycznie rozpoznał sprawę merytorycznie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące postępowania apelacyjnego i roli sądu drugiej instancji, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak sąd najwyższej instancji koryguje błędne stosowanie przepisów proceduralnych przez sądy niższych instancji.
“Sąd Najwyższy: Sąd drugiej instancji nie uchyli wyroku tylko dlatego, że ma inne zdanie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.