IV CZ 11/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powódka zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., wskazując, że uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było nieuzasadnione, gdyż nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy przyznał rację powódce. Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w ściśle określonych przypadkach, m.in. gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy podkreślił, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji powinno stanowić regułę, a przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powinno być wyjątkiem. W analizowanej sprawie Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że stwierdzone braki postępowania dowodowego przed sądem pierwszej instancji wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy wskazał, że ewentualne braki mogły zostać uzupełnione w postępowaniu apelacyjnym zgodnie z art. 382 k.p.c. Ponadto, Sąd Najwyższy zaznaczył, że nieprawidłowe rozłożenie ciężaru dowodu czy niedostateczne rozważenie przepisów prawa materialnego nie stanowią podstawy do uchylenia wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania art. 386 § 4 k.p.c. przez sądy drugiej instancji, podkreślenie zasady rozpoznawania spraw merytorycznie przez sąd odwoławczy i ograniczenie przekazywania spraw do ponownego rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji zażalenia na wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji w postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, gdy zachodziła jedynie potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że braki postępowania dowodowego, które mogą być uzupełnione w postępowaniu apelacyjnym zgodnie z art. 382 k.p.c., nie stanowią podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Przekazanie sprawy powinno być wyjątkiem, stosowanym tylko w sytuacjach, gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości.
Czy nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. jest uzasadnione niedostatecznym rozważeniem przepisów prawa materialnego lub niedostatecznym uzasadnieniem stanowiska sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedostateczne rozważenie przepisów prawa materialnego lub niedostateczne uzasadnienie nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i zagadnień materialnoprawnych nie jest tożsame z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| (…) Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w przypadku nieważności postępowania, nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia przez ten sąd postępowania dowodowego w całości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji jest obowiązany uzupełnić postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie.
k.p.c. art. 394 § 1 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Przewidziane zażalenie na kasatoryjne orzeczenie sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi wydającemu orzeczenie kończące postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny wadliwie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, podczas gdy braki postępowania dowodowego mogły zostać uzupełnione w postępowaniu apelacyjnym. • Potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd drugiej instancji może sam uzupełnić materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego (nie zostały szczegółowo opisane w tekście, ale można wnioskować, że były sprzeczne z rozstrzygnięciem SN).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd ten prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. • Prowadzenie przez sąd drugiej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego i orzekanie reformatoryjne powinno zatem stanowić regułę, albowiem przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania znacznie przedłuża czas trwania postępowania. • Nawet potrzeba znacznego uzupełnienia postępowowego dowodowego nie może stanowić podstawy wydania przez ten sąd orzeczenia kasatoryjnego. • Jeżeli konieczne jest jedynie uzupełnienie braków postępowania dowodowego w określonej kwestii lub przeprowadzenie dowodów, które sąd pierwszej instancji bezpodstawnie pominął, nie zachodzi podstawa do uchylenia wyroku, gdyż sąd drugiej instancji, jako sąd merytoryczny, obowiązany jest na podstawie art. 382 k.p.c. uzupełnić postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie. • Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i zagadnień materialnoprawnych, które pojawiły się w sprawie, nie jest równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 386 § 4 k.p.c. przez sądy drugiej instancji, podkreślenie zasady rozpoznawania spraw merytorycznie przez sąd odwoławczy i ograniczenie przekazywania spraw do ponownego rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zażalenia na wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady proceduralne dotyczące postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy sąd apelacyjny może uchylić wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 386 § 4 k.p.c.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.