IV CSK 220/12Stwierdzenie wykonalności wyroku alimentacyjnego sądu zagranicznego 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni domagała się stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Rodzinnego stanu Nowy Jork z dnia 11 kwietnia 2008 r., zasądzającego od uczestnika kwotę 75.737,43 USD tytułem zaległości alimentacyjnych. Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek, uznając, że orzeczenie jest prawomocne i wykonalne w USA, a przesłanki z art. 1146 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c. nie zachodzą. Sąd Apelacyjny zmienił to postanowienie i oddalił wniosek, argumentując, że zastosowanie powinny mieć przepisy k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2009 r. Wskazał na naruszenie art. 1146 § 1 pkt 3 k.p.c. (pozbawienie możliwości obrony) ze względu na krótki termin doręczenia zawiadomienia o rozprawie i miejsce jej odbycia, a także art. 1145 § 1 pkt 4 k.p.c. (sprzeczność z porządkiem prawnym) ze względu na wcześniejsze wszczęcie postępowania o rozwód przed sądem polskim. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Potwierdził, że zastosowanie miały przepisy k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2009 r. Stwierdził, że nie było podstaw do przyjęcia pozbawienia możliwości obrony, gdyż uczestnik otrzymał zawiadomienie o rozprawie, a jego obywatelstwo USA i znajomość języka angielskiego pozwalały na podjęcie obrony. Odnosząc się do art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c., Sąd Najwyższy wskazał, że polski system prawny nie zna instytucji stwierdzania przez sądy powszechne wysokości zaległości alimentacyjnych w taki sposób, jak uczynił to sąd zagraniczny, a polskie przepisy (art. 140 k.r. i op.) dopuszczają możliwość dochodzenia zwrotu kosztów utrzymania dziecka od współmałżonka. Wobec braku dowodu na toczące się lub zawisłe przed sądem polskim postępowanie oparte na art. 140 k.r. i op., powołanie art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c. było bezprzedmiotowe. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia wykonalności orzeczeń sądów zagranicznych, w szczególności w kontekście alimentów, prawa do obrony oraz zgodności z porządkiem prawnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii stosowania przepisów o wykonalności orzeczeń zagranicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok sądu zagranicznego zasądzający zaległości alimentacyjne może zostać uznany za sprzeczny z porządkiem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli polski system prawny nie zna instytucji stwierdzania przez sądy powszechne wysokości zaległości alimentacyjnych w taki sam sposób?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu zagranicznego zasądzający zaległości alimentacyjne pozostaje w zgodzie z polskim porządkiem prawnym, w szczególności z art. 140 k.r. i op., który dopuszcza dochodzenie zwrotu kosztów utrzymania dziecka od współmałżonka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że polski system prawny dopuszcza możliwość dochodzenia zwrotu kosztów utrzymania dziecka od współmałżonka (art. 140 k.r. i op.), co czyni wyrok sądu zagranicznego ustalający zaległości alimentacyjne zgodnym z polskim porządkiem prawnym. Brak było podstaw do przyjęcia sprzeczności z porządkiem publicznym.
Czy doręczenie zawiadomienia o rozprawie przed sądem zagranicznym, zgodne z prawem tego państwa, ale dokonane na dziewięć dni przed terminem rozprawy, może stanowić podstawę do stwierdzenia pozbawienia strony możliwości obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona jest obywatelem USA, zna język angielski i była zorientowana co do przedmiotu sprawy, a doręczenie było zgodne z prawem stanu Nowy Jork, to nie można zasadnie twierdzić, że została pozbawiona możliwości obrony, nawet jeśli skorzystała z możliwości odroczenia rozprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uczestnik, będąc obywatelem USA, znając język angielski i będąc zorientowanym co do przedmiotu sprawy, nie został pozbawiony możliwości obrony, mimo że doręczenie zawiadomienia o rozprawie nastąpiło na dziewięć dni przed terminem. Podkreślono, że doręczenie było zgodne z prawem stanu Nowy Jork, a uczestnik miał możliwość podjęcia obrony, np. poprzez wniesienie o odroczenie rozprawy.
Które przepisy Kodeksu postępowania cywilnego należy stosować przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu państwa obcego wydanego przed dniem 1 lipca 2009 r., jeśli wniosek został złożony po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2009 r., chyba że umowa międzynarodowa stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie k.p.c., orzeczenia wydane do dnia 1 lipca 2009 r. podlegają stwierdzeniu wykonalności na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym do tej daty, nawet jeśli wniosek został złożony po tej dacie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jo. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 1150
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu państwa obcego i przesłanek negatywnych z art. 1146 k.p.c.
k.p.c. art. 1146 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki negatywne dla stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego, w tym pozbawienie strony możliwości obrony (pkt 3) oraz sprzeczność z porządkiem prawnym (pkt 4).
Dz.U. Nr 234, poz. 1571 art. 8 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Reguluje stosowanie przepisów k.p.c. w brzmieniu po nowelizacji do orzeczeń wydanych przed jej wejściem w życie.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1145 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na przesłanki wyłączające możliwość stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego, w tym jego sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 4).
k.r. i op. art. 140
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Reguluje możliwość dochodzenia zwrotu świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej.
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych.
k.p.c. art. 148 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania stron na rozprawę.
k.p.c. art. 152
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wysłuchania stron.
k.p.c. art. 149 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa minimalny termin doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny przepisów k.p.c. dotyczących stwierdzenia wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego. • Brak podstaw do przyjęcia, że uczestnik został pozbawiony możliwości obrony przed sądem zagranicznym. • Brak podstaw do przyjęcia, że orzeczenie sądu zagranicznego jest sprzeczne z porządkiem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwego sporządzenia uzasadnienia przez Sąd Apelacyjny. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 148 § 2 i art. 152 k.p.c. przez brak wezwania skarżącej na posiedzenie niejawne.
Godne uwagi sformułowania
Uiszczanie przez uczestnika należności alimentacyjnych zasądzonych orzeczeniem sądu polskiego nie powoduje, że stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu państwa obcego ustalającego zaległości alimentacyjne jest nie do pogodzenia z porządkiem publicznym w Polsce. • W polskim porządku prawnym wyrok Sądu Rodzinnego stanu Nowy Jork z dnia 11 kwietnia 2008 r. zasądzający od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę niezapłaconych przez uczestnika alimentów pozostaje w zgodzie z uregulowaniem z art. 140 k.r. i op.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Marian Kocon
członek
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia wykonalności orzeczeń sądów zagranicznych, w szczególności w kontekście alimentów, prawa do obrony oraz zgodności z porządkiem prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii stosowania przepisów o wykonalności orzeczeń zagranicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy międzynarodowego prawa rodzinnego i wykonalności orzeczeń, co jest tematem istotnym dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje złożoność procedur uznawania zagranicznych tytułów wykonawczych.
“Czy polski sąd musi uznać zagraniczny wyrok alimentacyjny? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Dane finansowe
WPS: 75 737,43 USD
zaległości alimentacyjne: 75 737,43 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.