IV CSK 213/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Okręgowego w Z., które oddaliło apelację wnioskodawcy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Problem prawny dotyczył głównie działki nr 297, dla której Sąd Okręgowy uznał, że bieg 30-letniego terminu zasiedzenia został przerwany w 1995 r. przez wniesienie przez właścicielkę (Gminę K.) powództwa o wydanie działki. Postępowanie w sprawie o wydanie zostało następnie zawieszone i umorzone. Sąd Okręgowy, powołując się na uchwałę SN, uznał, że samo wniesienie powództwa o wydanie nieruchomości przerywa bieg przedawnienia (zasiedzenia) bez względu na wynik postępowania. Sąd Najwyższy zakwestionował tę interpretację, wskazując, że umorzenie zawieszonego postępowania, zgodnie z art. 182 § 2 k.p.c., może skutkować uznaniem przerwy biegu zasiedzenia za bezskuteczną ex tunc. Podkreślono, że o umorzeniu postępowania decydują rzeczywiste przyczyny zawieszenia, a sąd orzekający w sprawie o zasiedzenie nie jest władny zmieniać podstawy prawnej postanowienia o zawieszeniu wydanego w innej sprawie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej działki nr 297 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków umorzenia postępowania dla przerwy biegu zasiedzenia oraz zasady prawomocności orzeczeń w kontekście oceny postanowień proceduralnych wydanych w innych sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania windykacyjnego i jego wpływu na zasiedzenie. Wymaga analizy konkretnych przepisów k.p.c. i k.c.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umorzenie zawieszonego postępowania w sprawie o wydanie nieruchomości ma skutek w postaci uznania przerwy biegu terminu zasiedzenia za bezskuteczną ex tunc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie zawieszonego postępowania, zgodnie z art. 182 § 2 k.p.c., może skutkować uznaniem przerwy biegu zasiedzenia za bezskuteczną ex tunc, ponieważ pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego wytoczeniem, a postępowanie nie może zakończyć się wydaniem orzeczenia rozstrzygającego jego istotę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przerwa biegu przedawnienia (zasiedzenia) następuje, gdy czynność obiektywnie może doprowadzić do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Jednakże, zdarzenia takie jak umorzenie zawieszonego postępowania (art. 182 § 2 k.p.c.) powodują 'upadek przerwy' ze skutkiem ex tunc, gdyż pozew nie wywołuje żadnych skutków prawnych.
Czy sąd orzekający w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie może dokonać odmiennej oceny podstawy prawnej postanowienia o zawieszeniu postępowania wydanego w innej sprawie (o wydanie nieruchomości)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd orzekający w sprawie o zasiedzenie nie jest władny zmieniać podstawy prawnej postanowienia o zawieszeniu postępowania wydanego w innej sprawie, nawet jeśli obie sprawy są ze sobą powiązane. Jest to sprzeczne z zasadą prawomocności orzeczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zasada prawomocności orzeczeń (art. 365 k.p.c.) nakazuje przyjmowanie stanu prawnego wynikającego z orzeczenia. Sąd orzekający w innej sprawie nie może kwestionować podstawy prawnej postanowienia o zawieszeniu wydanego w innej sprawie, nawet jeśli uważa ją za wadliwą, gdyż umorzenie postępowania decyduje o skutkach prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący |
| Gmina K. | instytucja | właścicielka (w sprawie o wydanie działki) |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Czynność obiektywnie mogąca doprowadzić do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
k.p.c. art. 182 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie zawieszonego postępowania powoduje, że pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, co skutkuje 'upadkiem przerwy' biegu przedawnienia/zasiedzenia ex tunc.
Pomocnicze
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 178
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada prawomocności orzeczeń, nakazująca przyjmowanie stanu prawnego wynikającego z orzeczenia przez inne sądy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie zawieszonego postępowania w sprawie o wydanie nieruchomości skutkuje 'upadkiem przerwy' biegu zasiedzenia ex tunc. • Sąd orzekający w sprawie o zasiedzenie nie może zmieniać podstawy prawnej postanowienia o zawieszeniu wydanego w innej sprawie, gdyż narusza to zasadę prawomocności orzeczeń.
Odrzucone argumenty
Samo wniesienie powództwa o wydanie nieruchomości przerywa bieg zasiedzenia bez względu na wynik postępowania (stanowisko Sądu Okręgowego). • Sąd orzekający w sprawie o zasiedzenie może dokonać odmiennej oceny podstawy prawnej postanowienia o zawieszeniu postępowania wydanego w innej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
„już samo wniesienie powództwa o wydanie nieruchomości przerywa bieg przedawnienia bez względu na wynik postępowania” • „moc przerwania biegu terminu przedawnienia należy oceniać w aspekcie potencjalnym” • „upadek przerwy” biegu przedawnienia • zasada prawomocności orzeczeń
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków umorzenia postępowania dla przerwy biegu zasiedzenia oraz zasady prawomocności orzeczeń w kontekście oceny postanowień proceduralnych wydanych w innych sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania windykacyjnego i jego wpływu na zasiedzenie. Wymaga analizy konkretnych przepisów k.p.c. i k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii przerwania biegu zasiedzenia, która jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Wyjaśnienie wpływu umorzenia postępowania na ten proces ma dużą wartość praktyczną dla prawników.
“Czy umorzenie sprawy o wydanie nieruchomości kasuje przerwę w biegu zasiedzenia? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.