IV CSK 152/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 lutego 2017 r. oddalił skargę kasacyjną wnioskodawczyni K. T. od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w G. o oddaleniu wniosku o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości z wpisem prawa własności na rzecz uczestniczki postępowania U. K. oraz wpisem roszczenia wnioskodawczyni. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że prawo własności U. K. nie zostało wykazane. Skarga kasacyjna opierała się na zarzucie naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (§ 20 ust. 2 i § 24 ust. 1), które miały modyfikować ograniczenia dowodowe przewidziane w art. 626^8 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 92 Konstytucji RP, uznał te przepisy rozporządzenia za wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, ponieważ nie mogły one modyfikować przepisów ustawowych. W związku z tym, wniosek podlegał ocenie wyłącznie na podstawie art. 626^8 § 2 k.p.c., a zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia uznał za nieskuteczne. Sąd podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe wymaga wykazania podstawy wpisu dokumentami wskazanymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece, a ocena dokonana przez sąd drugiej instancji była prawidłowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między rozporządzeniami a ustawami, zasady prowadzenia ksiąg wieczystych, kontrola legalności aktów wykonawczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zakładania księgi wieczystej i konkretnych przepisów rozporządzenia z 2001 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące zakładania ksiąg wieczystych mogą modyfikować ograniczenia dowodowe przewidziane w ustawie (k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy rozporządzenia (§ 20 ust. 2 i § 24 ust. 1) w tym zakresie są nieważne, ponieważ zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i naruszają hierarchię aktów prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy rozporządzenia, które modyfikują ograniczenia dowodowe w postępowaniu wieczystoksięgowym, wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu wykonawczego. Zgodnie z Konstytucją, rozporządzenia powinny być wydawane na podstawie ustawy i w celu jej wykonania, a nie modyfikować jej przepisy bez wyraźnego upoważnienia.
Jakie dokumenty stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej, w tym przy jej zakładaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawę wpisu, także przy zakładaniu księgi wieczystej, stanowią dokumenty wskazane w art. 31-34 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, które mogą stanowić podstawę wpisu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe wymaga oceny dokumentów, które mogą stanowić podstawę wpisu zgodnie z ustawą. W analizowanej sprawie sądy niższych instancji prawidłowo oceniły złożone dokumenty jako nie stanowiące podstawy do wpisu prawa własności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| P. K. | inne | uczestnik postępowania |
| I. D. | inne | uczestnik postępowania |
| U. K. | inne | uczestniczka postępowania |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oceny wniosku po uznaniu przepisów rozporządzenia za nieważne.
u.k.w.i.h. art. 31
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określa dokumenty stanowiące podstawę wpisu.
u.k.w.i.h. art. 32
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określa dokumenty stanowiące podstawę wpisu.
u.k.w.i.h. art. 33
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określa dokumenty stanowiące podstawę wpisu.
u.k.w.i.h. art. 34
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określa dokumenty stanowiące podstawę wpisu.
Konstytucja art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do oceny zgodności rozporządzenia z ustawą.
Konstytucja art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do odmowy zastosowania przepisów sprzecznych z ustawą.
Pomocnicze
rozporządzenie z 2001 r. art. 20 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów
Przepis uznany za nieważny z powodu przekroczenia upoważnienia ustawowego.
rozporządzenie z 2001 r. art. 24 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów
Przepis uznany za nieważny z powodu przekroczenia upoważnienia ustawowego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych.
k.p.c. art. 391 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazany w kontekście zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2001 r. (§ 20 ust. 2 i § 24 ust. 1) wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego i nie mogą modyfikować przepisów k.p.c. dotyczących ograniczeń dowodowych w postępowaniu wieczystoksięgowym. • Postępowanie wieczystoksięgowe podlega ocenie na podstawie przepisów ustawy (art. 626^8 § 2 k.p.c.) z pominięciem przepisów rozporządzenia wydanych z naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Argumenty wnioskodawczyni oparte na § 20 ust. 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r. jako podstawie do modyfikacji ograniczeń dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
przepisy rozporządzenia w tym zakresie należy uznać za wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego • przepisy § 20 ust. 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r. zostały zatem wydane z przekroczeniem granic istniejących upoważnień do wydania aktów wykonawczych • uzasadniona jest odmowa zastosowania przepisów § 20 ust. 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r. jako sprzecznych z art. 626^8 § 2 k.p.c. i wydanych bez upoważnienia ustawowego
Skład orzekający
Hubert Wrzeszcz
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Iwona Koper
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między rozporządzeniami a ustawami, zasady prowadzenia ksiąg wieczystych, kontrola legalności aktów wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakładania księgi wieczystej i konkretnych przepisów rozporządzenia z 2001 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii hierarchii aktów prawnych i kontroli nad aktami wykonawczymi, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i administracyjnego.
“Czy rozporządzenie może zmienić ustawę? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o zakładanie ksiąg wieczystych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.