IV CK 546/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa P. K. przeciwko „D.(...)” Spółce z o.o. o wymianę dwóch ciągników siodłowych na wolne od wad. Powód twierdził, że przeróbka kabin pojazdów spowodowała utratę homologacji, co stanowiło wadę fizyczną. Sąd Okręgowy w B. oddalił powództwo, uznając pojazdy za rzeczy oznaczone co do tożsamości, a stwierdzone wady za nieistotne i możliwe do usunięcia. Sąd Apelacyjny w (...) oddalił apelację powoda, nie podzielając oceny co do oznaczenia rzeczy co do tożsamości, ale podzielając stanowisko, że wady nie były istotne i nie wpływały na bezpieczeństwo, a sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, gdy kupujący wiedział o wadzie. Sąd Apelacyjny rozważał również kwestię homologacji, uznając na podstawie opinii biegłego, że przebudowa kabin nie spowodowała utraty homologacji, a nawet gdyby tak było, wiedza powoda o przeróbkach wykluczałaby odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie faktyczne, że przeróbka kabin nie spowodowała utraty homologacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że stan faktyczny ustalony przez sądy niższych instancji jest dla niego wiążący, a powód nie przedstawił zarzutów procesowych podważających te ustalenia. Sąd Najwyższy odniósł się również do wykładni art. 557 § 1 k.c., wskazując, że sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, gdy kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy, a nie tylko gdy mógł i powinien o niej wiedzieć. Niemniej jednak, błędna ocena tej kwestii przez Sąd Apelacyjny nie miała wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie z uwagi na brak utraty homologacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o rękojmi w kontekście wad fizycznych rzeczy sprzedanych przedsiębiorcy, zwłaszcza w odniesieniu do wiedzy kupującego o wadzie oraz obowiązków weryfikacji dokumentacji technicznej pojazdów.
Orzeczenie opiera się na konkretnych ustaleniach faktycznych dotyczących braku utraty homologacji. Interpretacja art. 557 § 1 k.c. jest ugruntowana, ale podkreślenie znaczenia faktycznej wiedzy kupującego jest istotne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeróbka kabiny ciągnika siodłowego, która potencjalnie powoduje utratę homologacji, stanowi wadę fizyczną uzasadniającą roszczenie o wymianę rzeczy na wolną od wad na podstawie przepisów o rękojmi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przeróbka nie spowodowała faktycznej utraty homologacji lub jeśli kupujący (przedsiębiorca) wiedział o przeróbce w chwili zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ustaleniu faktycznym, że homologacja nie została utracona. Podkreślił, że brak dowodów na utratę homologacji uniemożliwia uwzględnienie roszczeń z rękojmi. Nawet gdyby uznać brak homologacji za wadę, wiedza przedsiębiorcy o przeróbkach w chwili zakupu wyłącza odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi.
Jaka jest wykładnia art. 557 § 1 k.c. w kontekście wiedzy kupującego o wadzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, gdy kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy, a nie tylko gdy mógł i powinien wadę zauważyć.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy skorygował błędną wykładnię Sądu Apelacyjnego, wskazując, że przepis art. 557 § 1 k.c. wymaga faktycznej wiedzy kupującego o wadzie w momencie zawarcia umowy, a nie jedynie możliwości lub obowiązku jej zauważenia, nawet przy stosowaniu podwyższonego miernika staranności dla przedsiębiorcy.
Czy przedsiębiorca prowadzący działalność transportową ma obowiązek weryfikacji świadectwa homologacji pojazdu przy jego zakupie?
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek ten nie idzie tak daleko, aby obciążać przedsiębiorcę koniecznością weryfikacji świadectwa homologacji, zwłaszcza gdy nie budzi ono zastrzeżeń organów rejestrujących.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że błędna ocena Sądu Apelacyjnego co do zakresu obowiązku kupującego-przedsiębiorcy w zakresie badania rzeczy nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, ale jednocześnie wskazał, że nie można wymagać od przedsiębiorcy weryfikacji homologacji w sytuacji, gdy pojazdy są intensywnie eksploatowane i rejestrowane bez zastrzeżeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | powód |
| "D.(...)" Spółka z o.o. w O. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 557 § § 1
Kodeks cywilny
Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, gdy kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 561 § § 1
Kodeks cywilny
Powodowi przysługuje roszczenie o wymianę rzeczy na wolne od wad, pod warunkiem wykazania odpowiedzialności pozwanej za wady fizyczne.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Określa wyższy miernik staranności dla przedsiębiorcy.
k.c. art. 563
Kodeks cywilny
Obowiązek zbadania rzeczy przez kupującego.
Prd art. 68 § ust. 9
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Wymóg uzyskania nowego świadectwa homologacji w razie zmian w typie pojazdu wpływających na warunki homologacji.
k.p.c. art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
k.p.c. art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Stan faktyczny ustalony przez sądy niższych instancji jest wiążący dla Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o oddaleniu kasacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeróbka kabin nie spowodowała utraty homologacji. • Nawet gdyby uznać brak homologacji za wadę, powód (przedsiębiorca) wiedział o przeróbkach w chwili zakupu, co wyłącza odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi.
Odrzucone argumenty
Przeróbka kabin spowodowała utratę homologacji, co stanowi wadę fizyczną uzasadniającą wymianę pojazdów. • Sprzedawca odpowiada za wadę, nawet jeśli kupujący (przedsiębiorca) mógł i powinien był ją zauważyć, a nie tylko gdy faktycznie o niej wiedział.
Godne uwagi sformułowania
ustalony w sprawie stan faktyczny jest dla Sądu Najwyższego wiążący • nie można podzielić stanowiska Sądu, że obowiązek kupującego, nawet gdy jest nim przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu, idzie tak daleko, że obciążała go również konieczność weryfikacji uzyskanego od sprzedawcy świadectwa homologacji
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Gerard Bieniek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o rękojmi w kontekście wad fizycznych rzeczy sprzedanych przedsiębiorcy, zwłaszcza w odniesieniu do wiedzy kupującego o wadzie oraz obowiązków weryfikacji dokumentacji technicznej pojazdów."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnych ustaleniach faktycznych dotyczących braku utraty homologacji. Interpretacja art. 557 § 1 k.c. jest ugruntowana, ale podkreślenie znaczenia faktycznej wiedzy kupującego jest istotne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów rękojmi w obrocie gospodarczym, w szczególności odpowiedzialności za wady związane z dokumentacją techniczną pojazdów (homologacja) i wiedzą przedsiębiorcy o wadach. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie handlowym i transportowym.
“Czy przeróbka kabiny ciągnika to wada? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice rękojmi dla przedsiębiorców.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.