IV CA 356/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca, Spółka Akcyjna, domagał się stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu, polegającej na prawie korzystania z nieruchomości obciążonej poprzez utrzymywanie, eksploatowanie, konserwowanie i naprawianie urządzeń linii elektroenergetycznej. Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r. częściowo uwzględnił wniosek, stwierdzając zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa (linia niskiego napięcia) i Spółki Akcyjnej (linia średniego napięcia), oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Od tego postanowienia apelacje wnieśli zarówno wnioskodawca, jak i uczestnik postępowania A. M. (właściciel nieruchomości). Uczestnik postępowania kwestionował możliwość zasiedzenia służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów ją regulujących (2008 r.) oraz podnosił zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów prawa materialnego. Wnioskodawca z kolei domagał się zmiany postanowienia w części oddalającej jego wniosek, argumentując, że termin zasiedzenia upłynął. Sąd Okręgowy w S. rozpoznał obie apelacje i postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. oddalił je obie jako bezzasadne. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz prawnych. Odnosząc się do zarzutów apelacji, Sąd Okręgowy podkreślił, że ochrona prawa własności może doznawać ograniczeń w celu zaspokojenia potrzeb społecznych, takich jak dostarczanie energii elektrycznej, co uzasadnia możliwość zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd odrzucił argumentację uczestnika dotyczącą niekonstytucyjności przepisów, wskazując na możliwość wznowienia postępowania w przypadku ewentualnej decyzji Trybunału Konstytucyjnego. W odniesieniu do apelacji wnioskodawcy, Sąd Okręgowy potwierdził stanowisko Sądu Rejonowego, że po wejściu w życie przepisów o służebności przesyłu (2008 r.) nie można zasiedzieć służebności gruntowej o treści służebności przesyłu, a jedynie samą służebność przesyłu, przy czym okres posiadania poprzedzający wejście w życie przepisów podlega doliczeniu. Sąd Okręgowy podkreślił również, że postępowanie o zasiedzenie ma charakter nieprocesowy i sąd nie jest związany żądaniem wniosku w zakresie określenia nabywcy czy daty nabycia, ale nie może orzekać o innym przedmiocie lub prawie niż wnioskowane. W konsekwencji obie apelacje zostały oddalone, a strony poniosły koszty postępowania apelacyjnego we własnym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów ją regulujących oraz interpretacja relacji między prawem własności a interesem publicznym w kontekście infrastruktury przesyłowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed 2008 r. oraz interpretacji przepisów k.c. i k.p.c. w kontekście zasiedzenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności gruntowej o treści służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów regulujących służebność przesyłu (art. 305(1)-305(4) k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu było dopuszczalne nabycie w drodze zasiedzenia na rzecz przedsiębiorcy służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że przed 2008 r. można było zasiedzieć służebność gruntową o treści służebności przesyłu, a okres posiadania poprzedzający wejście w życie przepisów podlega doliczeniu do czasu wymaganego do zasiedzenia służebności przesyłu po tej dacie.
Czy zasiedzenie służebności przesyłu narusza konstytucyjne prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona prawa własności może doznawać ograniczeń w celu zaspokojenia potrzeb społecznych, takich jak dostarczanie energii elektrycznej, co uzasadnia możliwość zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i może ustąpić na rzecz interesu publicznego, co jest zgodne z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym. Dostarczanie energii elektrycznej jest potrzebą społeczną uzasadniającą ograniczenia prawa własności.
Czy sąd w postępowaniu o zasiedzenie jest związany żądaniem wniosku co do podmiotu nabycia lub daty nabycia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w postępowaniu o zasiedzenie nie jest związany żądaniem wniosku w zakresie określenia nabywcy, daty nabycia czy zakresu nabycia, ale nie może orzekać o innym przedmiocie lub prawie niż wnioskowane.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na przepisy k.p.c. dotyczące postępowania nieprocesowego, wskazując, że sąd ma obowiązek wydania orzeczenia odpowiadającego stanowi prawnemu wynikającemu z ustaleń, a także na art. 321 § 1 kpc, który ogranicza możliwość orzekania o innym przedmiocie lub prawie niż wnioskowane.
Czy można zasiedzieć służebność gruntową o treści służebności przesyłu po wejściu w życie przepisów regulujących służebność przesyłu (po 3 sierpnia 2008 r.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po wejściu w życie przepisów regulujących służebność przesyłu, zasiedzeniu podlega jedynie prawo służebności przesyłu, a nie służebność gruntowa o treści służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego, stwierdził, że służebność przesyłu i służebność gruntowa o treści służebności przesyłu są odrębnymi konstrukcjami prawnymi i nie można ich utożsamiać po wejściu w życie przepisów z 2008 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w G. | spółka | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Skarb Państwa Starosta Powiatowy w C. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 305(1)
Kodeks cywilny
Instytucja służebności przesyłu wprowadzona ustawą z dnia 30 maja 2008 r.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 305(4)
Kodeks cywilny
Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednie przepisy o służebnościach gruntowych.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Możliwość zasiedzenia służebności gruntowej.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Terminy zasiedzenia (10 lat dla dobrej wiary, 20/30 lat dla złej wiary).
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania procesowego do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego przez każdego uczestnika we własnym zakresie.
Ustawa o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli art. 4
Prawo wstępu na posesje i do budynków w celu wykonywania robót i zakładania urządzeń elektryfikacyjnych.
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35
Szczególny tryb wywłaszczania nieruchomości w celu zakładania i przeprowadzania ciągów służących do przesyłu energii elektrycznej.
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 70 § ust. 1
Obowiązek przeprowadzenia negocjacji z właścicielem przed przystąpieniem do prac związanych z instalowaniem urządzeń przesyłowych.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 124 § ust. 6
Obowiązek udostępnienia terenu osobom i jednostkom zobowiązanym do wykonania czynności związanych z eksploatacją i konserwacją zainstalowanych przewodów i urządzeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność zasiedzenia służebności przesyłu przed 2008 r. • Ograniczenia prawa własności na rzecz interesu publicznego (dostarczanie energii). • Prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne Sądu Rejonowego. • Możliwość doliczenia okresu posiadania sprzed 2008 r. do zasiedzenia służebności przesyłu po 2008 r.
Odrzucone argumenty
Naruszenie Konstytucji RP i Konwencji o prawach człowieka poprzez zasiedzenie służebności przesyłu przed 2008 r. • Błędne ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego. • Naruszenie art. 176 k.c. w zakresie przeniesienia posiadania. • Brak możliwości zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu po 2008 r.
Godne uwagi sformułowania
ochrona prawa własności może doznawać pewnych ograniczeń • Konstytucyjnie gwarantowane prawo własności, jako najsilniejsze prawo do rzeczy, nie jest zatem prawem absolutnym i w wielu wypadkach musi ono ustąpić na rzecz dobra ogólnego • Do potrzeb społecznych, które uzasadniają ograniczenia prawa własności należy niewątpliwie dostarczanie energii elektrycznej • służebność przesyłu i służebność gruntowa odpowiadająca treści służebności przesyłu są odrębnymi konstrukcjami prawa i nie można ich utożsamiać
Skład orzekający
Mariola Watemborska
przewodniczący
Elżbieta Jaroszewicz
sędzia
Wanda Dumanowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów ją regulujących oraz interpretacja relacji między prawem własności a interesem publicznym w kontekście infrastruktury przesyłowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed 2008 r. oraz interpretacji przepisów k.c. i k.p.c. w kontekście zasiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu, który ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z przejściem własności i praw rzeczowych na przestrzeni lat.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu, nawet jeśli przepisy ją regulujące weszły w życie później? Sąd Okręgowy rozstrzyga.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.