IV Ca 1189/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca L. B. domagał się stwierdzenia zasiedzenia udziału 1/2 w nieruchomości położonej w J., stanowiącej działkę o nr ewidencyjnym (...) należącą do A. K. Wniosek został przyłączony przez uczestników M. i P. J., którzy nabyli udziały na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej. Uczestniczka A. K. wniosła o oddalenie wniosku. Sąd Rejonowy w Otwocku postanowieniem z dnia 11 marca 2015 roku stwierdził zasiedzenie udziału 1/2 na rzecz M. i P. małżonków J., uznając ich posiadanie za samoistne i w złej wierze od dnia 3 lipca 1967 roku. Sąd Rejonowy ustalił, że w latach 60-tych K. B. (matka wnioskodawcy i uczestników) zawarła ustną przedwstępną umowę kupna-sprzedaży udziału A. K. za kwotę 51.000 zł, wpłacając zaliczkę. Mimo braku formalnej umowy sprzedaży, rodzina B. i następnie J. traktowała nieruchomość jak własną, ponosząc nakłady i uiszczając podatki. A. K. nie interesowała się nieruchomością. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 172 kc w brzmieniu obowiązującym w latach 1964-1990. Uczestniczka A. K. wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 233 §1 kpc (błędna ocena dowodów), art. 610 kpc (brak własnych ustaleń co do zakresu posiadania) oraz art. 336 kc i 339 kc w zw. z art. 172 kc i 176 kc (niespełnienie przesłanek zasiedzenia). Sąd Okręgowy w Warszawie, IV Wydział Cywilny Odwoławczy, oddalił apelację jako całkowicie niezasadną. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 §1 kpc uznano za nieuzasadnione, wskazując na brak wykazania rażącego naruszenia zasad logicznego rozumowania czy doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że pokwitowania dotyczyły płatności ratalnej ceny, a skarżąca nie wykazała innego stosunku prawnego. Uznano, że rodzina B./J. od początku weszła w posiadanie całej nieruchomości i dysponowała nią jak właściciel, dokonując inwestycji bez pytania o zgodę uczestniczki, która z kolei nie przejawiała zainteresowania. Zarzut naruszenia art. 610 kpc również uznano za nieskuteczny, wskazując na bierną postawę skarżącej. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 172 kc, 176 kc), stwierdzając kumulatywne spełnienie przesłanek zasiedzenia. Posiadanie było samoistne, nieprzerwane i trwało przez wymagany prawem czas, a inwestycje i sposób traktowania nieruchomości przez posiadaczy świadczyły o ich władztwie jako właścicieli. Sąd Okręgowy orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawie art. 520 §3 kpc, obciążając nimi wnioskodawcę, którego wniosek został ostatecznie oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że długotrwałe, samoistne i nieprzerwane posiadanie nieruchomości, połączone z ponoszeniem nakładów i traktowaniem jej jak własnej, może prowadzić do zasiedzenia, nawet w sytuacji braku formalnej umowy sprzedaży i długotrwałej bierności pierwotnego właściciela.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa materialnego obowiązujących w określonym okresie. Ocena dowodów i ustalenia faktyczne są kluczowe dla rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadanie nieruchomości przez wnioskodawców i ich poprzedników było samoistne i nieprzerwane przez wymagany prawem czas, uzasadniające stwierdzenie zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy uznał, że posiadanie nieruchomości przez rodzinę B. i następnie J. było samoistne, nieprzerwane i trwało przez wymagany prawem czas, co uzasadnia stwierdzenie zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na ustaleniach Sądu Rejonowego, zgodnie z którymi rodzina B./J. od momentu zawarcia nieformalnej umowy kupna-sprzedaży traktowała nieruchomość jak własną, ponosząc nakłady, uiszczając podatki i decydując o jej rozbudowie, podczas gdy pierwotna współwłaścicielka A. K. nie przejawiała zainteresowania nieruchomością.
Czy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych w sprawie o zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 §1 kpc (błędna ocena dowodów) są niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że skarżąca nie wykazała rażącego naruszenia zasad logicznego rozumowania czy doświadczenia życiowego przez Sąd Rejonowy. Pokwitowania uznano za dotyczące płatności ratalnej ceny, a brak inicjatywy dowodowej skarżącej uniemożliwił inne ustalenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| H. O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
W okresie od 18 maja 1964 roku do 30 września 1990 roku nieruchomość można było nabyć przez zasiedzenie w złej wierze po upływie 20 lat, a w dobrej wierze po upływie 10 lat.
k.c. art. 176
Kodeks cywilny
Doliczenie okresu posiadania poprzednika do okresu posiadania obecnego posiadacza.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Moc dowodowa dokumentów.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawiania dowodów przez strony.
k.p.c. art. 610
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie nieprocesowe.
k.p.c. art. 670 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie w przedmiocie zasiedzenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów przez strony.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w sprawach, w których interesy stron są sprzeczne.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Posiadanie samoistne.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Dobra wiara posiadacza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości przez wnioskodawców i ich poprzedników było samoistne, nieprzerwane i trwało przez wymagany prawem czas. • Rodzina B./J. od początku traktowała nieruchomość jak własną, ponosząc nakłady i uiszczając podatki. • Brak zainteresowania nieruchomością ze strony pierwotnej współwłaścicielki A. K. • Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy. • Pokwitowania dotyczyły płatności ratalnej ceny za nieruchomość.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 §1 kpc (błędna ocena dowodów). • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 610 kpc (brak własnych ustaleń co do zakresu posiadania). • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 336 kc i 339 kc w zw. z art. 172 kc i 176 kc (niespełnienie przesłanek zasiedzenia).
Godne uwagi sformułowania
nie sposób uznać inaczej niż, jak zasadnie to Sąd Rejonowy uczynił, że pokwitowania dotyczyły płatności ratalnej ceny za przedmiotową nieruchomość. • nie budzi wątpliwości również okoliczność, że rodzina B. od samego początku, tj. od zawarcia nieformalnej umowy i zapłaty pierwszej części ceny za nabycie nieruchomości na rzecz uczestniczki i jej siostry, od razu weszła w posiadanie całej nieruchomości. • Całością dysponowali jak właściciele, dokonując na niej niezbędnych inwestycji i ulepszeń. • Sama zaś uczestniczka nie przejawiała zainteresowania niniejszą działką. • Trudno w tym stanie rzeczy o bardziej jaskrawe i oczywiste zamanifestowanie objęcia w posiadanie całej nieruchomości. • Sama uczestniczka w całym postępowaniu zachowała się biernie, w żadnym zakresie nie przejawiając inicjatywy dowodowej, a tym samym nie dają nawet możliwości Sądowi rozpoznającemu przedmiotową sprawę, do innych ustaleń. • Nie sposób przyjąć, że osoby te posiadały niniejszą nieruchomość w sposób inny niż jako właściciele.
Skład orzekający
Anna Wrembel - Woźniak
przewodniczący
Małgorzata Truskolaska - Żuczek
sędzia
Julita Wyrębiak – Romero
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że długotrwałe, samoistne i nieprzerwane posiadanie nieruchomości, połączone z ponoszeniem nakładów i traktowaniem jej jak własnej, może prowadzić do zasiedzenia, nawet w sytuacji braku formalnej umowy sprzedaży i długotrwałej bierności pierwotnego właściciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa materialnego obowiązujących w określonym okresie. Ocena dowodów i ustalenia faktyczne są kluczowe dla rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe posiadanie i traktowanie nieruchomości jak własnej, mimo braku formalnej umowy, może doprowadzić do zasiedzenia. Jest to ciekawy przykład z praktyki prawa cywilnego, ilustrujący znaczenie faktycznego władztwa nad rzeczą.
“Po 45 latach walki o działkę: Sąd potwierdził zasiedzenie mimo braku aktu notarialnego!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.